আকাশত চন্দ্ৰ চোৱাৰ সৰ্বোত্তম সময় কেতিয়া?

চন্দ্ৰ দিনৰ পোহৰতো দেখা যাব পাৰে, কাৰণ ই নিজে পোহৰ সৃষ্টি নকৰে: সূৰ্যৰ পোহৰে ইয়াক আলোকিত কৰে আৰু ইয়াৰ উজ্জ্বল পৃষ্ঠভাগ নীলা আকাশৰ বিপৰীতে স্পষ্টকৈ দেখা যাব পাৰে। দিনৰ ভাগত ই আকাশত থাকিব নে নাই আৰু ক’ত চাব লাগে, সেয়া মূলতঃ ইয়াৰ কলাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰ সাধাৰণতে ৰাতিৰ দৃশ্য; প্ৰথম চতুৰ্থাংশৰ চন্দ্ৰ প্ৰায়ে দুপৰীয়াৰ আকাশত ওপৰলৈ উঠে।

প্ৰতিদিনৰ বাবে কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট “চন্দ্ৰৰ সময়” নাই। চন্দ্ৰ স্থানীয় সময় অনুসৰি বেলেগ বেলেগ সময়ত উদয় আৰু অস্ত যায়, আৰু সময়সূচী আপুনি ক’ত আছে তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। চোৱাৰ সুবিধাজনক সময় বিচাৰিবলৈ চন্দ্ৰৰ কলাৰ সৈতে আপোনাৰ স্থানীয় দিগন্ত, বতৰ আৰু আকাশত চন্দ্ৰৰ উচ্চতা মিলাই চাওক। এই ছাইটৰ চন্দ্ৰকলাৰ কেলেণ্ডাৰত কলাৰ সঠিক সময় দিয়া থাকে, আনহাতে চহৰ অনুসন্ধানৰ জৰিয়তে স্থানীয় চন্দ্ৰ ডেশ্বব’ৰ্ডলৈ যাব পাৰি।

সময় নিৰ্ধাৰণত চন্দ্ৰকলাৰ সহায় লওক

চন্দ্ৰৰ কলাই সময় নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰথম সূত্ৰ দিয়ে, কাৰণ ই আকাশত চন্দ্ৰ সূৰ্যৰ পৰা কিমান দূৰত দেখা যায় সেয়া জনায়। অমাৱস্যাৰ সময়ত চন্দ্ৰ সূৰ্যৰ দিশৰ ওচৰত থাকে, সেয়ে ই সূৰ্যোদয়ৰ আশে-পাশে উদয় হয় আৰু সূৰ্যাস্তৰ আশে-পাশে অস্ত যায়। ইয়াৰ আলোকিত ফালটো মূলতঃ পৃথিৱীৰ পৰা আঁতৰি থাকে, সেয়ে দিনৰ উজ্জ্বল আকাশত ইয়াক দেখা কঠিন। অতি পাতল কাঁচিজোনাক সূৰ্যোদয়ৰ ঠিক আগতে বা সূৰ্যাস্তৰ পিছত দেখা যাব পাৰে, কিন্তু ই দিগন্তৰ ওচৰত আৰু ম্লান হ’ব পাৰে।

প্ৰথম চতুৰ্থাংশৰ দিশে বাঢ়ি অহা চন্দ্ৰক সূৰ্যাস্তৰ পিছত পশ্চিম আকাশত বিচৰাটো প্ৰায়ে আটাইতকৈ সহজ। প্ৰথম চতুৰ্থাংশৰ সময়ত চন্দ্ৰ দুপৰীয়াৰ ওচৰত উদয় হয়, সূৰ্যাস্তৰ সময়ত আকাশত আটাইতকৈ ওপৰত থাকে আৰু মাজনিশাৰ ওচৰত অস্ত যায়। সেয়েহে ই দুপৰীয়া বা সন্ধিয়াৰ আৰম্ভণিতে চোৱাৰ বাবে ভাল লক্ষ্য—কেৱল গভীৰ নিশাৰ আকাশ নিৰীক্ষণৰ বস্তু নহয়। দূৰবীণ বা সৰু টেলিস্কোপেৰে পোহৰ আৰু ছাঁৰ মাজৰ সীমাৰেখাও সহজে দেখা যায়।

বাঢ়ি অহা প্ৰায়-পূৰ্ণ চন্দ্ৰ দুপৰীয়া আৰু সন্ধিয়াৰ বহু সময়জুৰি আকাশত থাকে, তাৰ পিছত মাজনিশাৰ পিছত অস্ত যায়। পূৰ্ণিমাৰ সময়ত ই সূৰ্যাস্তৰ ওচৰত উদয় হয়, গোটেই ৰাতি আকাশত থাকে আৰু সূৰ্যোদয়ৰ ওচৰত অস্ত যায়। পূৰ্ণিমাৰ পিছত কমি অহা প্ৰায়-পূৰ্ণ চন্দ্ৰ সাধাৰণতে সন্ধিয়াৰ পিছত উদয় হয় আৰু ৰাতিপুৱালৈকে দেখা যায়। শেষ চতুৰ্থাংশৰ সময়ত ই মাজনিশাৰ ওচৰত উদয় হয়, সূৰ্যোদয়ৰ সময়ত আকাশত ওপৰলৈ উঠে আৰু দুপৰীয়াৰ ওচৰত অস্ত যায়। কমি অহা কাঁচিজোনাক প্ৰায়ে পূব দিশত ৰাতিপুৱাৰ আগতে দেখা যায়।

এইবোৰ আনুমানিক ধৰণ, সঠিক সময়সূচী নহয়। চন্দ্ৰৰ কক্ষপথ আৰু আপোনাৰ অৱস্থান অনুসৰি সময় আৰু আকাশত ইয়াৰ পথ সলনি হয়। নামযুক্ত কলাবোৰৰ মাজৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে জানিবলৈ ছাইটৰ শিক্ষামূলক প্ৰবন্ধৰ সূচী চাওক।

নীলা আকাশতো চন্দ্ৰ কিয় দেখা যায়

বহু দিনত দিনৰ পোহৰতো চন্দ্ৰ দিগন্তৰ ওপৰত থাকে, কাৰণ ইয়াৰ কক্ষপথে ইয়াক সূৰ্যৰ তুলনাত বিভিন্ন অৱস্থানলৈ লৈ যায়। ই কেৱল আন্ধাৰৰ সময়ৰ বাবে সীমাবদ্ধ নহয়। অমাৱস্যাৰ ওচৰৰ সময়ৰ বাহিৰে, চন্দ্ৰ দিগন্তৰ ওপৰত থাকিলে আৰু আকাশ পৰিষ্কাৰ হ’লে ইয়াৰ আলোকিত অংশৰ কিছু ভাগ সাধাৰণতে দেখা পৰাকৈ উজ্জ্বল হয়।

দিনৰ পোহৰত দেখা পোৱাটো মূলতঃ পটভূমিৰ সৈতে উজ্জ্বলতাৰ পাৰ্থক্যৰ বিষয়। সূৰ্যই বায়ুমণ্ডল আলোকিত কৰি আকাশ উজ্জ্বল কৰে; চন্দ্ৰৰ আলোকিত চাকতিটো সেই পটভূমিৰ বিপৰীতে যথেষ্ট উজ্জ্বল দেখালেহে ইয়াক দেখা যায়। দিনৰ আকাশত প্ৰায়-পূৰ্ণ বা চতুৰ্থাংশৰ চন্দ্ৰ সাধাৰণতে পাতল কাঁচিজোনাতকৈ স্পষ্ট লক্ষ্য। পাতল কাঁচিজোনা দেখা কঠিন হ’ব পাৰে, কাৰণ ইয়াৰ আলোকিত অংশ সৰু আৰু ই সূৰ্যৰ দিশৰ তুলনাত যথেষ্ট ওচৰত থাকে। কেতিয়াও সূৰ্যৰ ওচৰত চাই চন্দ্ৰ বিচাৰিব নালাগে; প্ৰথমে চন্দ্ৰৰ অৱস্থান বিচাৰি লওক আৰু সূৰ্যৰ পোহৰ চকুত পৰাৰ পৰা বিৰত থাকক।

চন্দ্ৰক “ৰাতিৰ বস্তু” বুলি ভবা কথাটো এইবাবেই যে আন্ধাৰত ই অধিক চকুত পৰে; ইয়াৰ অৰ্থ এইটো নহয় যে ই কেৱল ৰাতিহে উদয় হয়। দিনৰ চন্দ্ৰ সহজে দেখা যায় যেতিয়া ই দিগন্তৰ যথেষ্ট ওপৰত থাকে, বায়ু পৰিষ্কাৰ হয় আৰু আকাশৰ কোন অংশত চাব লাগে আপুনি জানে।

চন্দ্ৰোদয় কিয় পলম হয়

পৃথিৱী ঘূৰি থকাৰ সময়তে চন্দ্ৰই নিজৰ কক্ষপথত পূব দিশলৈ গতি কৰে। পৃথিৱী ঘূৰি পৃষ্ঠৰ কোনো এটা বিন্দুক পুনৰ আগৰ অৱস্থানলৈ আনিবলৈ যিমান ঘূৰে, সেই সময়ছোৱাত চন্দ্ৰও আকাশত অলপ আগবাঢ়ি যায়। সেয়ে চন্দ্ৰক পুনৰ একে দিগন্তৰ অৱস্থানলৈ আনিবলৈ পৃথিৱীয়ে আৰু অলপ ঘূৰিব লাগে। সেইবাবেই একেৰাহে বেছিভাগ দিনতে চন্দ্ৰোদয় পলম হয়।

গড় হিচাপে প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৫০ মিনিট পলম হোৱাটো এটা উপযোগী অনুমান। এটা অমাৱস্যাৰ পৰা পৰৱৰ্তী অমাৱস্যালৈ চন্দ্ৰকলাৰ চক্ৰ প্ৰায় ২৯.৫৩ দিন থাকে। এই সময়ছোৱাত চন্দ্ৰই সূৰ্যৰ তুলনাত আকাশত সম্পূৰ্ণ এপাক ঘূৰে। এটা সম্পূৰ্ণ বৃত্তক এই চক্ৰৰ সময়েৰে ভাগ কৰিলে প্ৰতিদিনে গড়ে প্ৰায় ১২ ডিগ্ৰী পূবলৈ সৰাৰ হিচাপ পোৱা যায়। পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনে আকাশক প্ৰতি ঘণ্টাত প্ৰায় ১৫ ডিগ্ৰী আগবঢ়ায়, সেয়ে এই ব্যৱধান পূৰাবলৈ প্ৰায় ৫০ মিনিট লাগে।

এই সংখ্যাটো সাধাৰণ নিয়মহে, প্ৰতিদিনৰ বাবে নিৰ্ভৰযোগ্য সময়সূচী নহয়। চন্দ্ৰৰ কক্ষপথ হেলনীয়া আৰু নিখুঁত বৃত্তাকাৰ নহয়; লগতে দিগন্তৰ সৈতে ইয়াৰ পথৰ কোণো স্থান আৰু ঋতু অনুসৰি সলনি হয়। ফলত দুটা চন্দ্ৰোদয়ৰ মাজৰ ব্যৱধান গড়তকৈ কম বা বেছি হ’ব পাৰে। কিছুমান উচ্চ অক্ষাংশৰ ঠাইত এই পৰিৱৰ্তন বিশেষভাৱে অনিয়মীয়া হ’ব পাৰে। বাৰে বাৰে ৫০ মিনিট যোগ কৰাৰ সলনি স্থানীয় উদয় আৰু অস্তৰ সময় চাওক।

কেৱল সময় নহয়, দৃশ্যটো বাছি লওক

গহ্বৰ আৰু পৰ্বত স্পষ্টকৈ চাবলৈ প্ৰথম বা শেষ চতুৰ্থাংশৰ আশে-পাশে থকা দিনকেইটা চেষ্টা কৰক। তেতিয়া চন্দ্ৰৰ দিন আৰু ৰাতিৰ মাজৰ সীমাৰেখা, যাক টাৰ্মিনেটৰ বোলা হয়, চন্দ্ৰপৃষ্ঠৰ ওপৰেৰে পাৰ হয়। এই সীমাৰেখাত কম কোণত পৰা সূৰ্যৰ পোহৰে দীঘলীয়া ছাঁ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত পূৰ্ণিমাৰ অধিক পোনপটীয়া পোহৰত সমতল যেন লগা ভূ-আকৃতি স্পষ্ট হৈ উঠে। পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰ খালী চকুৰে চাবলৈ মনোমোহা, কিন্তু সূৰ্যৰ পোহৰ দেখা পোৱা ফালত অধিক পোনপটীয়াকৈ পৰাৰ বাবে ইয়াৰ পৃষ্ঠভাগৰ বিৱৰণ কম স্পষ্ট যেন লাগিব পাৰে।

পাতল কাঁচিজোনাৰ বাবে বাঢ়ি অহা অৱস্থাত সূৰ্যাস্তৰ অলপ পিছত, অথবা কমি অহা অৱস্থাত সূৰ্যোদয়ৰ আগতে চাওক। কাঁচিজোনা সূৰ্যৰ দিশৰ ওচৰত থাকে, সেয়ে ইয়াক চোৱাৰ সময় কম আৰু দিগন্তৰ ওচৰত থকাৰ বাবে কুঁৱলী, অট্টালিকা বা পাহাৰে বাধা দিব পাৰে। বাধামুক্ত স্পষ্ট দিগন্ত সহায়ক। দিনৰ চন্দ্ৰ চাবলৈ আকাশত ই অধিক ওপৰত থকা সময় বাছক, তেতিয়া আপোনাৰ আৰু চন্দ্ৰৰ মাজত বায়ুমণ্ডলৰ পৰিমাণ কম থাকে।

উদাহৰণস্বৰূপে, লণ্ডনৰ স্থানীয় ডেশ্বব’ৰ্ডত কলা আৰু আলোকিত অংশ, চন্দ্ৰোদয় আৰু চন্দ্ৰাস্ত, উচ্চতা আৰু আজিমুথ, দূৰত্ব, লগতে স্থানীয় বতৰৰ সৈতে আকাশৰ দৃশ্য দেখুওৱা হয়। অৱস্থান অনুসৰি তথ্য সলনি হয়, সেয়ে আন ঠাইৰ বাবে দিয়া সময়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰি চন্দ্ৰ ডেশ্বব’ৰ্ডৰ সূচীৰ পৰা নিজৰ চহৰ বাছক।

চন্দ্ৰকলাক চোৱাৰ পৰিকল্পনালৈ ৰূপান্তৰ কৰক

চন্দ্ৰৰ কলা আৰু আপুনি কেনেধৰণৰ দৃশ্য চাব বিচাৰে, তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰক। সন্ধিয়াৰ আকাশ নিৰীক্ষণৰ বাবে বাঢ়ি অহা কাঁচিজোনা বা প্ৰথম চতুৰ্থাংশৰ চন্দ্ৰ ভাল লক্ষ্য। ৰাতিপুৱাৰ আগতে খোজ কাঢ়িবলৈ ওলাই গ’লে কমি অহা কাঁচিজোনা বা শেষ চতুৰ্থাংশৰ চন্দ্ৰ ভাল অৱস্থানত থাকিব পাৰে। সম্পূৰ্ণ চাকতিটো চাব বিচাৰিলে পূৰ্ণিমাৰ তাৰিখৰ আশে-পাশে পৰিকল্পনা কৰক, কিন্তু মনত ৰাখিব যে পূৰ্ণিমাৰ সঠিক মুহূৰ্তত চন্দ্ৰ আকাশত আটাইতকৈ ওপৰত নাথাকিবও পাৰে, আনকি আপোনাৰ অৱস্থানৰ পৰা দেখা নাযাবও পাৰে।

তাৰ পিছত স্থানীয় উদয় আৰু অস্তৰ সময় চাওক আৰু চন্দ্ৰৰ উচ্চতা আৰু আজিমুথ পৰীক্ষা কৰক: উচ্চতাই দিগন্তৰ ওপৰত চন্দ্ৰ কিমান ওপৰত আছে সেয়া জনায়, আনহাতে আজিমুথে ইয়াৰ দিশ কম্পাছ অনুসৰি দেখুৱায়। বতৰ নিশ্চিত কৰক আৰু আপুনি চাবলৈ লোৱা ঠাইৰ বাধাবোৰ বিবেচনা কৰক। মাত্ৰ উদয় হোৱা চন্দ্ৰ দূৰৈৰ দিগন্তৰ ওচৰত মনোমোহা দেখাব পাৰে, কিন্তু অট্টালিকা, গছ আৰু কুঁৱলীয়ে ইয়াক ঢাকি ৰাখিব পাৰে; আকাশত ওপৰত থকা চন্দ্ৰ সাধাৰণতে স্পষ্টকৈ চোৱাটো সহজ।

মাহেকীয়া কেলেণ্ডাৰে আপোনাক চন্দ্ৰকলাৰ তাৰিখ বাছি লোৱাত সহায় কৰে, আৰু চহৰৰ ডেশ্বব’ৰ্ডে সেই তাৰিখক স্থানীয়ভাৱে চোৱাৰ সুযোগলৈ ৰূপান্তৰ কৰে। প্ৰথমবাৰ চোৱাৰ সময়ত চন্দ্ৰ দেখা নাপালে পিছত আকৌ চাওক: ই হয়তো উদয় হৈছে, অস্ত গৈছে, অথবা দিনৰ আকাশৰ পৰা নোহোৱা নহৈ কেৱল ডাৱৰে ঢাকি ৰাখিছে।