Micromoon ye kalo dafalen ye min bɛ kɛ waati min na kalo ka jan Duniya la, a ka ɲɛfɔ yɔrɔjanba la. Kalo yɛrɛ tɛ fitiniya. A diskɛ dɔrɔn ye yɔrɔ dɔ fitini ye sankolo kan, cogo min na balo jan bɛ ye fitini ye ni balo kelen cɛ min bɛ yan.
O bɛ kɛ micromoon ye supermoon laban ye: kelen bɛ kalo ka jan yɔrɔla laban jira, tɔgɔ kelen bɛ yɔrɔ surun laban jira. Fɛn fila bɛɛ tɛ kalo daminɛ dɔ wɛrɛ ye, ani fɛn o fɛn tɛ kalo kɛnɛ jɛman ni a yɔrɔ dibiw kunnafoni yɛlɛma.
Fɛn min bɛ ɲɛnajɛ kɛ, o tɛ fɛn ye ni bonya yɛlɛma ye wa; a ye. Nka bonya yɛlɛma cɛ bɛ joliya, ani i bɛ se ka o ye wa? Foto min taara cogo kelen na bɛ se ka yɛlɛma jira, min ka gɛlɛn kosɛbɛ ka jate ni kalo dafalen kelen dɔrɔn lajɛ.
Mun bɛ micromoon kɛ?
Kalo kunnafoniw bɛɛ ma micromoon kɛ yɔrɔyɔrɔ kelen ye. O ye tɔgɔ dɔ ye min bɛ baara kɛ ni a fɔli la, a tɛ kunnafoni yɔrɔma min bɛ kɛ kosɛbɛ ka sɛbɛn. O la, i bɛ se ka janya jateminɛ wɛrɛw walima waati jateminɛ wɛrɛw ye kunnafonidilan wɛrɛw la. Dɔw bɛ tɔgɔ in da kalo kura janw kan fana, hali ni kalo kura kɛlɛntan tɛ ye kalo diskɛ kɛnɛman ye.
An ka site la, micromoon ye kalo dafalen ye min bɛ Duniya la yɔrɔjan 405,000 km ni Duniya jiginna cɛ. O janya min bɛ jateminɛ Duniya ni kalo jiginna cɛ, o bɛ wele geocentric distance. O bɛ jateminɛ yɔrɔ kelen kɛ, a ma janya min bɛ yɛlɛma ni lajɛlikɛla ka yɔrɔ bɛ Duniya kɛnɛkan.
Jate lasɔniya in walasa: kalo dafalen min bɛ 18 July 2027, a ka geocentric distance ye 406,220 km, o bɛ dafalen ni fɔli in ye. Kalo daminɛniw kunnafoni kura ni kalo dafalen waati yɔrɔmaw ye, i n’a fɔ kalo daminɛni kalandriye.
Fɔli apogee full moon bɛ yɔrɔ in jira: kalo dafalen min bɛ kalo ka yɔrɔjanba yɔrɔ la. O tɛ a jira dɔrɔn ko kalo dafalen waati ni apogee waati ye kelen ye. Micromoon tɔgɔ bɛ se ka kalo dafalen min ka surun apogee ma fo ka taa janya jateminɛ yɔrɔ la min bɛ fɔ.
Mun na apogee ni kalo dafalen tɛ kɛ waati kelen na tuma bɛɛ?
Kalo bɛ taa kɛrɛnkɛrɛnnen orbit la, a tɛ kɛ jɛrɛ ka yiri kɛrɛncɛ ye. Yɔrɔ min bɛ surun ka taa Duniya ma, o ye perigee ye; yɔrɔjanba ye apogee ye. A ka janya cɛniman ye 384,400 km ye, wa perigee ni apogee ka janya min bɛ kɛ waati cɛma, olu ye 363,300 km ni 405,500 km ye. Jate cɛma inw ma kɛ yɔrɔ kankelen ye: Tile ka kɛnɛya jija bɛ se ka janya tiɲɛna yɛlɛma orbit kelen na ka taa tɔ wɛrɛ la.
Janya ni kalo bɛɛyɛlenya bɛ fɛn minw jira, olu tɛ kelen ye. Janya bɛ kalo ka yɔrɔ jira a orbit janya yɔrɔna kan. Kalo bɛɛyɛlenya bɛ kalo ka yɔrɔ jɛman jira, min bɛ Tile yeelen na. Kalo dafalen bɛ kɛ ni kalo bɛ Tile kɔfɛ yɔrɔ la, Duniya sankolo la, kalo min bɛ perigee, apogee walima olu cɛ yɔrɔw la, o tɛ fɔ.
Kalo kura kelen ni tɔ kelen cɛ ka kɛnɛya cɛniman, min bɛ wele synodic month, bɛ tila ka taa 29.53059 don. Apogee kelen ni tɔ kelen cɛ ka orbit ka kɛnɛya ye waati wɛrɛ ye. Waati fila in tɛ kelen ye, o la kalo tɛ segin janya kelen na kalo dafalen bɛɛ waati.
O ye sababu ye min na kalo dafalenw ka sira dɔ bɛ se ka yɛlɛma dɔɔnin-dɔɔnin, ka taa surun na ka taa jan na. Micromoon ye fɛn fila bɛɛ kɛ waati kelen na: kalo dafalenya ni janya bonya; a tɛ kalo ka kɛnɛya sira la daminɛ dɔ wɛrɛ ye.
A bɛ caya joli fitiniya?
Fɛn janba dɔ la i n’a fɔ kalo, a yɔrɔla janya bɛ se ka kɛ a diskɛ ka bonya ye cogo min na: a bɛ tɛmɛ janya kan ni bonya bɛɛyɛlenya yɛlɛma cogo kelen na. Ni janya bɛ fara kelen na, diskɛ bɛ ye caya n’a ye. Kalo janya yɛlɛma ka fitiniya ni o ye, o la bonya yɛlɛma tiɲɛ ye fitini ye.
Ni an ye janya cɛma inw min fɔ sani, an bɛ 363,300 tila 405,500 la. A bɛ taa 0.896 la. O bɛ kɛ kalo min bɛ apogee cɛma, a bɛ ye caya min na ka taa 10.4 percent fitiniya diamɛtɛrɛ la, ni a jɛ ɲɛ perigee cɛma kan. Jate in bɛ kalo janya dɔrɔn lajɛ; a ma fɔ ko yɔrɔ fila bɛ kɛ kalo dafalen waati la.
Kalo dafalen ɲɔgɔn tila ni don jateminɛ ye, jate tɔ wɛrɛ bɛ se ka bɔ. Supermoon min bɛ 24 December 2026, a ka jan ye 356,927 km ye, wa micromoon min bɛ 18 July 2027, a ka jan ye 406,220 km ye. Ni an ye 356,927 tila 406,220 la, a bɛ taa 0.879 la: micromoon diskɛ ka 12.1 percent fitiniya ni supermoon diskɛ ye.
Fɔli ka bon. Ni an ye jate in yɛlɛma kɔfɛ, supermoon ka bon micromoon kan ni 13.8 percent, sababu diskɛ fitiniya bɛ kɛ jateli daminɛ ye. Fɔli fila in bɛ kalo fila kelenw jira.
Kalo dafalen surun kunnafoni caman walasa, lajɛ supermoon ye mun ye. Site bɛ kalo dafalenw min jate, olu ye Duniya la yɔrɔjan 360,000 km tɛgɛlen ye, geocentric reference kelen kelen min bɛ baara kɛ micromoon jateminɛ la.
A lajɛ cogo ɲuman na, walima a ta foto cogo ɲuman na
Micromoon bɛ ye i n’a fɔ kalo dafalen cɛma. Mɔgɔ caman hakili tɛ se ka kalo ka bonya jateminɛ ɲuman na don caman walima karida caman kɔfɛ, o la ka yɛlɛma jate ni i ye sankolo lajɛ dɔrɔn kɔfɛ tɛ jateminɛ ɲuman ye. Kalo ka bonya fɛn yeɲɛla bɛ se ka fɛn in gɛlɛya: kalo min bɛ yɔrɔ la sankolo kɛnɛma, a bɛ se ka ye bon ye hali ni o yeelen ma bɔ a ka surunyali Duniya ma.
Foto bɛ se ka kɔrɔfɔli ɲuman dɔ di. Kamera kelen, lens kelen, focal length kelen, ani foto bonya kelen baara kɛ kalo dafalen fila bɛɛ ye. I kana foto kelen bonya yɛlɛma kelen-kelen na, ani ka foto kɔrɔw tila, i kana screenshotw tila minw bɛ se ka bonya yɛlɛma kelen-kelen na. Ni a bɛ se, kalo ta foto ni a ka bonya sankolo la, yɔrɔ min na a ka jan ka bɔ Duniya la, waati min na fɔlɔkɛnɛma ka gɛlɛnna ka taa.
A lajɛ ko kalo dafalen surun bɛ pixel 1,000 ye i ka foto la. Kalo fila minw fɔ sani, kalo janba ka pixel jate bɛ se ka kɛ 879 ye, ni fɛn tɔw bɛɛ ye kelen ye. Jateminɛ in bɛ se ka kɛ, hali ni a ma ye fɔlɔ kamera yɔrɔ la. Jateli in ye jateminɛ ye, sababu lajɛlikɛla ni kalo cɛ ka janya tɛ kelen ni geocentric distance ye, ani lajɛli cogo bɛ se ka yɛlɛma lajɛli sisanw cɛ.
Baara kɛ ni dugu kalo dashboard lajɛli ye walasa ka kalo bɔli ni kalo don yɔrɔ la, altitude, azimuth, janya ani sankolo lajɛli min bɛ na ni yan ka sankolo kunnafoni ye. Kɔrɔfɔli inw bɛ i dɛmɛ ka waatiw sugandi kalo bonya kelenw na, i kana kalo kelen tila min bɛ sankolo kɛnɛma ni kelen min bɛ a kɔrɔ yɔrɔ la.
Ni i bɛ bonya dɔ i n’a fɔ so walima yiri don foto la, kamera yɔrɔ fana to yɔrɔ kelen na. Ka taa yɔrɔ jan bonya fɔlɔfɛn la, ani lens janba baara kɛ, o bɛ se ka kalo jira bonba bonya fɔlɔfɛn na. Foto dafalen in bɛ se ka micromoon ni supermoon cɛ ka bonya yɛlɛma tiɲɛna tɛmɛ.
Diskɛ fitini tɛ kalo yɛlɛma dibi ye
Janya bɛ fɛn wɛrɛw yɛlɛma, a tɛ diamɛtɛrɛ dɔrɔn ye. Diskɛ yɛlɛma bɛ baara kɛ ni a diamɛtɛrɛ ka carré ye. Kalo fila don jateminɛ in la, 0.879 ka carré ye waati min na, a bɛ taa 0.772 la, o la micromoon bɛ yɔrɔ yɔrɔla 23 percent fitini ni supermoon ye.
Ni yeelen ka jɛ ni lajɛli kɛcogo ka jɛ, kalo dafalen diskɛ fitini bɛ yeelen fitini di lajɛlikɛla ma fana. O tɛ a jira ko kalo kɛnɛna yɔrɔ bɛɛ bɛ dibiya ni jate kelen ye. Dugukolo kelen bɛ dafalen diskɛ fitini la; yeelen min bɛ sɔrɔ wa yeelen yɔrɔla bonya, olu ye fɛn fla kelen tɛ. Sankolo ni kɛnɛya, sumaya, kalo ka yɔrɔ ani kamera yeelen jateli bɛ se ka kɛnɛya jateminɛ kelen-kelen dɔw gɛlɛya.
Kalo eclipse ye fɛn wɛrɛ ye. O bɛ kɛ waati min na kalo bɛ Duniya ka sumaya kɔfɛ taa, a tɛ kalo bɛ apogee la o la. Micromoon ma a kɛ ko a bɛ yɛlɛma jɛman, a ka diskɛ dibi dɔ bɛ a kan, walima a bɛ kalo dafalenya bɔ. Sumaya tiɲɛna kɔrɔfɔli walasa, kalo eclipse jateminɛ bɛ eclipse yɔrɔw, waatiw, waati janya ani i ka yɔrɔ la a ye cogo jira.
A ka bon ka fɛn fila inw tila ka bɔ foto kunnafoniw la: diskɛ dafalen min bɛ ye kelen-kelen na fitini, o bɛ kalo janya walima foto bonya jira; nka sumaya min bɛ sira kɛ diskɛ kan, o bɛ eclipse jira. Micromoon bɛ kalo ka orbit la yɔrɔ jira; eclipse bɛ fɛn min bɛ kɛ yeelen min bɛ kalo la, o jira.