U calendariu islamicu è a falce di Luna spiegati

Una falce fina è bassa in u celu di sera pò marcà un cambiamentu impurtante in u calendariu islamicu: u principiu di u Ramadan, l’arrivu di l’Eid al-Fitr o l’apertura d’un altru mese lunare. Ma a falce ùn hè micca solu una data celeste chì tutti nant’à a Terra ponu leghje à tempu. A so visibilità dipende da a pusizione di a Luna, u locu di l’osservatore, e cundizioni atmosferiche è e regule seguitate da una cumunità.

U calendariu islamicu, chjamatu ancu calendariu Hijri, hà 12 mesi lunari. À u cuntrariu di i calendarii chì mantenenu i mesi alliniati cù e stagioni, ùn aghjusta micca regularmente un mese in più per ritruvà l’annu solare. Dunque, duie idee distinte determinanu e so date: a falce aiuta à stabilisce u mese, mentre chì l’annu lunare più cortu face passà quelli mesi per e stagioni. L’astrunumia spiega u ritimu sottostante, ma sò e pratiche religiose è amministrative à determinà cumu issu ritimu diventa un calendariu.

U noviluniu ùn hè micca a prima falce visibile

In astrunumia, u noviluniu hè l’istante di cunghjunzione, quandu u Sole è a Luna anu a listessa longitudine eclittica visti da a Terra. À l’intornu di st’allineamentu, l’emisferu illuminatu di a Luna hè vultatu soprattuttu da l’altra parte. A Luna pare dinù vicina à u Sole in celu, ciò chì rende u so bordu illuminatu è strettu assai difficiule, o impussibule, da distingue.

A falce chì marca u principiu d’un mese islamicu hè un avvenimentu sfarente: a Luna ghjovana crescente chì diventa visibile dopu à a cunghjunzione, di regula cercata in u celu à punente dopu à u tramontu. Sta falce hè cumunamente chjamata hilal. A cunghjunzione hè un istante calculatu è u listessu in tuttu u mondu; a visibilità di a falce hè una cundizione d’osservazione lucale chì si sviluppa dopu.

Sta distinzione hè impurtante quand’omu leghje un calendariu di e fasi lunari cù l’ore esatte di u noviluniu. L’ora di noviluniu indicata ùn significa micca chì una falce serà visibile quella sera, è ùn stabilisce micca da per ella u primu ghjornu d’un mese religiosu. L’intervallu mediu trà dui novilunii astronomichi successivi hè di 29.53059 ghjorni. I mesi calendarii devenu cuntene ghjorni interi, dunque i mesi islamichi anu 29 o 30 ghjorni, micca una durata fraccionaria.

Perchè certe falce ghjovane sò più difficiule à vede

U tempu passatu da a cunghjunzione, spessu chjamatu età di a Luna, ùn spiega chè una parte di a visibilità. Mentre a Luna si move versu livante in raportu à u Sole, una parte più grande di a so faccia illuminata diventa visibile è a so separazione apparente da u Sole aumenta. Ma l’osservatore hà ancu bisognu chì a falce si stacchi abbastanza da l’orizonte mentre u celu di sera s’oscurisce.

L’angulu di a traiettoria di a Luna in raportu à l’orizonte face una differenza impurtante. In una certa occasione, a falce pò esse relativamente alta sopra u locu induve u Sole tramonta, mentre in un’altra pò stà vicinu à l’orizonte. A latitudine è a stagione cambianu sta geometria. Dunque, duie falce d’età simile ponu presentà difficultà d’osservazione assai sfarente, ancu prima chì e nuvole entrinu in ghjocu.

Ci hè dinù una corsa trà a luce di u crepusculu chì svanisce è a Luna chì cala. Subitu dopu à u tramontu, u celu pò esse troppu luminosu; più tardi, a falce pò esse calata in a foschia o tramontata. L’intervallu trà u tramontu di u Sole è quellu di a Luna hè utile, ma ùn garantisce micca a visibilità. A polvera, l’umidità, e nuvole fini, a trasparenza di l’atmosfera è l’esperienza di l’osservatore contanu tutte. Ùn esiste una sola soglia d’età lunare chì garantisca l’avvistamentu à ochju nudu in ogni locu.

U principiu à u tramontu è e diverse date d’iniziu

Per l’osservanza religiosa, una data islamica principia à u tramontu, micca à mezanotte. A sera chì apre u primu ghjornu di Ramadan vene dunque prima di u digiunu di quellu ghjornu, da l’alba à u tramontu. Di listessa manera, un annunziu fattu dopu à l’osservazione d’una falce di sera riguarda un ghjornu chì hà digià principiatu secondu stu calculu basatu annantu à u tramontu, ancu s’è a data di u calendariu civile ùn cambierà chè à mezanotte.

In una pratica d’avvistamentu assai seguitata, l’osservatori cercanu a falce nova dopu à u tramontu di u 29u ghjornu di u mese chì finisce. S’è un avvistamentu accettatu stabilisce u principiu di u mese novu, questu principia quella sera. S’ellu ùn ci hè micca, u mese chì finisce hè cumpletu cù 30 ghjorni. I requisiti precisi per accettà una testimonianza è applicà sta regula varianu secondu l’autorità.

E cumunità ponu dinù differisce annantu à l’area geografica chì l’avvistamentu deve cuncernà. Alcune si basanu annantu à avvistamenti lucali o regiunali; altre accettanu, secondu e so regule, un avvistamentu fattu più luntanu. Ponu differisce dinù annantu à l’usu di strumenti ottichi o à u rolu di i calculi. Cusì, date d’iniziu sfarente ùn significanu micca necessariamente chì qualchissia hà calculatu male a Luna. I gruppi ponu applicà criterii sfarenti à cundizioni d’osservazione sfarente.

Perchè u Ramadan si sposta trà e stagioni

U spustamentu stagiunale vene direttamente da l’aritmetica di u calendariu. Aduprendu u ciclu lunare mediu, 12 × 29.53059 dà 354.36708 ghjorni. L’anni islamichi veri anu 354 o 355 ghjorni interi, secondu a sequenza di i so mesi è u metudu calendariu. In ogni casu, sò più corti chè un annu solare, chì hè di circa 365¼ ghjorni.

A differenza hè di circa 11 ghjorni per annu solare. Di cunsiguenza, u Ramadan principia in generale circa 10 o 11 ghjorni prima in u calendariu gregorianu à ogni nova ricurrenza. In circa 33 anni solari, passa per tuttu u ciclu stagiunale. U mudellu hè graduale, micca un saltu bruscu: à un Ramadan vissutu d’estate ne seguita un altru chì vene un pocu prima in u calendariu solare.

A ragione hè l’assenza d’una currezzione stagiunale per mezu d’un mese aghjuntu. I calendarii lunisolari aghjustanu un mese in più in certi anni per mantene i so mesi vicini à stagioni precise; u calendariu religiosu islamicu ùn face micca cusì. I so mesi restanu ligati à a Luna.

Quessa hà una cunsequenza geografica. Quandu u Ramadan casca d’estate in l’emisferu nordu, casca d’inguernu in l’emisferu sudu. Dunque, u listessu mese pò purtà digiuni diurni longhi in una regione è più corti in un’altra. Un mese lunare hà una piazza stabile in a sequenza di u calendariu, micca una stagione permanente.

Calendarii basati annantu à l’avvistamentu è calendarii calculati

A spressione «calendariu islamicu» pò riferisce si à parechje manere d’assignà date in a listessa struttura di 12 mesi. I metudi d’osservazione dipendenu da l’avvistamenti di falce accettati. Altri metudi s’appoghjanu annantu à i calculi astronomichi, qualchì volta per prevede s’è una falce duveria esse visibile è qualchì volta per applicà una regula definita chì tene contu di a cunghjunzione, di u tramontu o di u tramontu lunare. Quessi ùn sò micca tutti metudi equivalenti.

Un calendariu islamicu tabulare adopra un altru approcciu: usa un mudellu aritmeticu di durate di i mesi è di ghjorni intercalari, invece di decide ogni mese à partesi d’una nova osservazione. Tali calendarii sò utili per cunvertisce e date è per u travagliu storicu, ma una data cunvertita ùn hè micca automaticamente quella osservata da una cumunità particulare. I ducumenti storichi ponu ancu esse incerti in quantu à u locu o à a cunvenzione aduprata.

I calculi è l’osservazioni ùn devenu micca esse cunsiderati opposti. I calculi astronomichi ponu stabilisce induve a Luna duveria esse è aiutà à valutà un avvistamentu signalatu. A quistione religiosa hè di sapè chì prove un’autorità accetta cum’è sufficienti per principià un mese.

Per quessa, a data Hijri d’una app di calendariu, una carta di visibilità prevista è l’annunziu d’una cumunità rispondenu à dumande ligate, ma distinte. Prima di paragunalli, stabilite s’è ognunu currisponde à una cunversione aritmetica, à un criteriu astronomicu o à un avvistamentu accettatu.

Cumu preparà l’osservazione di a falce senza pretende troppu

Partite da u locu d’osservazione, micca da un’icona generica di fase lunare. Aduprate a ricerca di cità per apre un pannellu lunare lucale è verificà u tramontu lunare, l’altitudine, l’azimut è a vista di u celu cù e cundizioni meteorologiche lucali. Queste infurmazioni aiutanu à risponde à dumande pratiche: da chì parte duvete fighjà, hè a Luna sopra l’orizonte, è e cundizioni ponu impedisce di vedela? Ùn custituiscenu micca un verdettu ufficiale nantu à a visibilità di a falce.

Per esempiu, u pannellu lunare di Londra furnisce sti ditaglii d’osservazione lucali per Londra. Ùn si deve micca suppone chì a so geometria s’applichi à una cità luntana. Un bonu locu d’osservazione hà l’orizonte occidentale liberu, senza edifizii vicini o colline chì piattinu a parte bassa di u celu. Aspettate chì u Sole sia tramontatu cumpletamente prima di circà, è ùn puntate mai un binoculu o un telescopiu versu u Sole.

S’è vo vulete capisce perchè a forma illuminata cambia, a guida nantu à e fasi lunari spiega u ciclu. Per un raportu d’avvistamentu, indicate u locu, l’ora d’osservazione, e cundizioni di u celu è s’è vo avete usatu strumenti ottichi. Sti ditaglii rendenu l’osservazione più utile chè una fotografia senza cuntestu.

Infine, fate a distinzione trà l’osservazione persunale di u celu è a determinazione d’una data religiosa. Un tentativu fallitu prova solu chì ùn avete micca vistu a falce in quelle cundizioni. Un pussibule avvistamentu deve sempre esse valutatu secondu e procedure di a cumunità interessata. Per u principiu d’un digiunu o d’una festa, seguitate l’annunziu di l’autorità o di a cumunità chì u calendariu osservate.