ކުރު ޖަވާބުގެ އިތިރުން، މަހެއްގެ ޢަދަދު ކިޔާނީ ކޮން ވަގުތެއްގައި ގުނިކަމާއި، ޔަޤީންކުރެވިފައިވާ މަހެއްގެ ޝަރުޠުތައް ކޮބާކަމަށް ބަލާނެ. އެއް އުފަދުކުރެވޭ ތާރީޚީ ފޮޓޯއަކީ 2023 ގެ ލިސްޓެވެ: އެއިން އަށް ގުރުބަތްތަކާ އެކު އުޅޭ އެނގިފައިވާ ގުރުބަތްތަކުގެ މަހު 285 ގުނައިފި. އެއީ އިރުގެ މަހުގެ ކުޑަ ކޮޕީތަކެއް ނޫން. އެއީ ކުޑަ، އެއްވަރުނޫން ތަކެތި އިންދެ، މާރިކުރީގެ އަންދާޒާއަށް ވުރެ ބޮޑު ވާ ދުނިޔެތަކަށް ފެތުރިފައިވާ އެއްވަރުނޫން މަންޒަރާއި ތާރީޚެއްގައެވެ. އަލަށް ކުޑަ މަހުތައް އަޅާފައި ހޯދައި، އެއީ މަހެއްކަން ޔަޤީންކުރަމުން ދާތީ، ތާރީޚެއް ނެތި ޢަދަދެއް ކިޔުމުން އަވަހަށް ގޯސް ފަހުމެއް ދޭނެ.
2023 ގެ ގުނުން، ގުރުބަތް ވަކިން
2023 ގެ އެ ފޮޓޯގައި އުތުރު އަދި ޒުހުރާ ގުރުބަތްތަކަށް އެނގިފައިވާ މަހެއް ނެތް. އިރުގެ ގުރުބަތަށް އެއް، މާރިކުރީގެ ގުރުބަތަށް ދެ، މުޝްތަރީއަށް 95، ޒުޙަލްއަށް 146، އުރެނަސްއަށް 27 އަދި ނެޕްޓިއުންއަށް 14 މަހެއް އިން. އެ ޢަދަދުތައް ޖަމާކުރާއިރު ޖުމްލައަކީ 285. ބޮޑެތި ގުރުބަތްތައް މި ޢަދަދުގެ ބޮޑު ބައެއް އެކުލެވޭނެ: މުޝްތަރީ، ޒުޙަލް، އުރެނަސް އަދި ނެޕްޓިއުން އެކުލެވޭ އިރު އެނގިފައިވާ މަހުގެ ޢަދަދު 282 އެވެ، އެއަށް ފަހުގެ ހުތުރު ގުރުބަތްތަކަށް ތިނެއް އެވެ.
މިއީ ލިސްޓުގެ ޢަދަދުތަކެވެ، ކޮންމެ ގުރުބަތަކަށްވެސް މަހުގެ ޢަދަދު ސައްހަ އަދި ނިމިފައިވާ ޢަދަދެއްކަމަށް ބުނެފައި ނޫނެވެ. އަލަށް ބަލާއިރު ދަށް ދިއްލިފައިވާ ތަކެތި ފެނުނުން، އެތަކެތި ބަލާލުމުން އެއީ ވަނަވެގެންވާ މަގެއްގައި ދުވަމުން ދާކަން ޔަޤީންވުމުން، ނުވަތަ އެ ތަކެއްޗެއްގެ ދަރަޖަ އަލުން ބަލާލުމުން ޢަދަދު ބަދަލުވެދާނެ. ތަފާތު ލިސްޓުތަކުގައި މަހެއް ޔަޤީންކޮށް ގުނާނެ މިންގަނޑު ނުވަތަ ގުނުމުގެ ފަހު ތާރީޚު ތަފާތުވެދާނެ. އެހެންވީމާ މި ޖުމްލަ އެނގޭނީ “މި ތާރީޚީ ލިސްޓުގައި އެނގި ގުނި މަހުގެ ޢަދަދު” ކަމަށެވެ، ހުރިހާ މަހެއްގެ ޢަދަދުކަމަށް ނޫނެވެ.
މި ތަފާތުގެ ފަސޭހަ ވަޒަނެއް އެބަހުރި. ބޮޑެތި ގުރުބަތްތައް އިރުގެ ގުރުބަތާ އަޅާބަލާއިރު ވަރަށް ބޮޑު، އަދި އެތަކެއްޗެއް އެއް ދަމަންކޮށް މަގެއްގައި ބެހެއްޓެވޭނެފަދަ ބޮޑެވެ؛ އެގެ ބޭރުގެ ބައިތަކުގައިވެސް ކުޑަ މަހުގެ ގުރޫޕުތައް ހުރެއެވެ. އެ ގިނަ މަހުގެ ގިނަ ބައެއް އެއްވަރުނޫން އަކުރު ހުރި ކުޑަ ތަކެތިކަމުގައިވެ، ދުރު ނުވަތަ ފިނިކޮށް ބެހިފައިވާ މަގުތަކުގައި ދުވެއެވެ. މަހުގެ ބޮޑު ޢަދަދު އެއީ އިރުން ފެންނަ ދިއްލި، ވަށްޓަވަޅު މަހާ އެއްވަރުވާ ހުރިހާ މަހެއްކަން ނުބުނެއެވެ.
ބޮޑެތި މަހުތަކުން ބޮޑުމިނުގެ ފަހުމު ބަދަލުވޭ
އެންމެ ބޮޑެތި މަހުތަކަކީ އެންމެ އެކަނިވެސް ދުނިޔެތަކެކެވެ. މުޝްތަރީގެ ގެނިމީޑަކީ ސޯލާ ސިސްޓަމްގެ އެންމެ ބޮޑު މަހެވެ؛ އެގެ ފުޅާމިނަކީ އަންދާޒާއަށް 5,268 ކިލޯމީޓަރެވެ. އެއީ ފުޅާމިނުން އަންދާޒާއަށް 4,879 ކިލޯމީޓަރު ހުރި މާރިކުރީއަށް ވުރެ ބޮޑެވެ. މާރިކުރީއަކީ ގުރުބަތެއް، ގެނިމީޑަކީ މަހެއްކަމުން މި އަޅާބަލާއިރު އަންގަންވަރު އަންގަންވަރެވެ؛ ބޮޑުމިނަށް މުހިންމީ ތަކެއްޗެއްގެ ސިފަ ނޫން، އެ ތަކެއްޗެއް އެކަނިވެސް އެކިވަރުކަމެވެ، އަދި އެއީ ކޮންކަމެއް އަދި ކޮންތަކެއްޗަކާ އެކު އުޅޭކަމެވެ.
ޒުޙަލްގެ ޓައިޓަން އެއަށް ކައިރިކަމުގައި ހުރެ، ފުޅާމިނަކީ އަންދާޒާއަށް 5,150 ކިލޯމީޓަރެވެ. އެއަށް ބޮޑު ބައެއްގެ ޖައްވު ހުރެއެވެ، އަދި އެގެ ބިމުގައި މަގުރައި އަދި ކަނޑުތައް ހިލަގަނޑު ކާބަންނުވާގެން ހުރެއެވެ. ގެނިމީޑާއި ޓައިޓަން ދެމަހެއް ވެސް އިރުގެ މަހަށް ވުރެ ބޮޑެވެ؛ އިރުގެ މަހުގެ ފުޅާމިނަކީ އަންދާޒާއަށް 3,475 ކިލޯމީޓަރެވެ. އެހެންވީމާ، އިރުގެ މަހަކީ ބޮޑުމިނުގެ ލިސްޓުގެ މަތީ ބައިއަށް ކައިރިވެގެން ނޫނެވެ، އެއީ އަޅަންނަމެންގެ ރޭގަނޑު އުޖާލާކޮށް، ކަލަންޑަރުތަކާއި، ފެންވަރުތަކާއި، އިންސާނުންގެ ކައުނިއުޅުމާއި ބެހޭ ތާރީޚުގައި ބޮޑު އަސަރެއް ކުރީމައެވެ.
ބޮޑުމިނުން ކަންތައް ފުރިހަމަވެގެން ނުދޭ. މުޝްތަރީގެ އައިއޯ އިރުގެ މަހަށް ވުރެ ކުޑަ ވިޔަސް ވަރަށް ގިނަ ވޮލްކޭނޯތަކާއި އެކު ހުރެއެވެ. އިރޯޕާވެސް ކުޑަވިޔަސް، އެގެ ބިމާއި މެދުބައިގެ ސިފަތަކުން ސައިންސީ އިހުތިމާމުގެ މުހިންމު މައްސަލައެއް ކަމުގައިވެއެވެ. ގެނިމީޑަށް އެކަނިގެ މަގުނޭޓިކް ދާއިރާއެއް ހުރެއެވެ. މި ތަފާތުތަކުން ދައްކާނީ “އެންމެ ބޮޑެތި މަހުތައް” ކިޔުމަކީ އަޅާބަލާލުމުގެ ރަނގަޅު ފެށުމެއް، ނޫނީ ސައިންސީ މުހިންމުކަމުގެ ތަރުތީބެއް ނޫންކަމެވެ. މަހުތަކާއި ގުރުބަތްތައް އެ ބޮޑު ނިޒާމުގައި ކިހިނެތް ފެތުރިފައި ހުރިކަން ފާހަގަކުރުމަށް، ސައިޓުގެ އިންޓަރެކްޓިވް ސޯލާ ސިސްޓަމް މެޕްގައި މިހާރުގެ ގުރުބަތްތަކުގެ ތަންތަން ދައްކާނެ.
މުޝްތަރީ އަދި ޒުޙަލް: ގިނަ މަހުތަކާއެކު
މުޝްތަރީގެ ހަތަރު އެންމެ ބޮޑެތި މަހުތަކަކީ އައިއޯ، އިރޯޕާ، ގެނިމީޑް އަދި ކެލިސްޓޯއެވެ؛ 1610 ގައި ގަލިލިއޯ ގަލިލީ އެތަކެއްޗެއް ބަލާފައިވާތީ އެއީ ގަލިލީގެ މަހުތަކަށް ކިޔައެވެ. އެއީ ވަކިން ފާހަގަކުރެވޭފަދަ ބޮޑެވެ: އައިއޯގެ ވޮލްކޭނޯތަކުން އެކިވަރުވި ބިމާއި، އިރޯޕާގެ ފިނިހިލައާއި، ގެނިމީޑްގެ ބޮޑުމިނާއި، ކެލިސްޓޯގެ ވަރަށް ގިނަ މޭރިކް ހުރި ބިމުން، އެއް ގުރުބަތަކުގެ ނިޒާމެއްގެ ހަތަރު ތަފާތު ތާރީޚެއް ފެންނައެވެ. މުޝްތަރީގެ އެނގިފައިވާ މަހުގެ ބޮޑު ލިސްޓުގެ ކުޑަ ބައެއް އެކަނިއެވެ.
2023 ގެ ފޮޓޯގައި ޒުޙަލްގެ ޢަދަދު އިތުރަށް ބޮޑުކަމުގައި ހުރި، އެކަމަކު ޢަދަދުގެ މަތީކަމުން އެގެ ހުރިހާ މަހެއް ބޮޑުކަން ނުދައްކާނެ. ޖުމްލައިގެ ބޮޑު ބައެއް ކުޑަ މަހުތަކެވެ؛ އެއިގެ ތެރޭގައި ޒުޙަލްގެ ބުރުތަކާއި ގުޅޭ ތަކެތި އަދި މަހުގެ ގުރޫޕުތައް ހިމެނެއެވެ. ޒުޙަލްގައި ބޮޑު ޖައްވުހުރި ފާހަގަކުރެވޭ ދުނިޔެ ޓައިޓަންވެސް ހުރެއެވެ، އަދި ޓައިޓަނަށް ވުރެ ކުޑަ ފިނިމަހެއް އެންސެލަޑަސްގެ ދެކުނު ދުރުކަނޑު ބައިން ތަކެތި ފެންނަ ހާލަތުގައި ބޭރުކުރުމަށް ދަންނަވަން. ޢަދަދެއްގައި ކޮންމެ ޔަޤީންކުރެވިފައިވާ މަހަކީ އެއް ނަންބަރެއް؛ އެއިން އެގެ ބޮޑުމިނާއި، ހަރަކާތްތެރިކަމާއި، ސައިންސީ އިހުތިމާމު ނުދައްކާނެ.
ދުރުގެ މަހުތަކާއި އިރުގެ މަހުގެ ކައިރި އުޅުން
އުރެނަސް އަދި ނެޕްޓިއުން ގުރުބަތްތަކުގެ ލިސްޓަށް ގިނަ ދިހަ މަހެއް އިތުރުކުރާއިރު، އެއިގެ ތެރޭގައި ބޮޑެތި މަހުތަކެއް އަދި ގިނަ ކުޑަ މަހުތައް ހިމެނެއެވެ. ނެޕްޓިއުންގެ ޓްރައިޓަން މަހަކީ ނެޕްޓިއުންގެ ބުރުގެ ދިމާއާ ދިމާނުވާ ކިޔާމަގަކުން ދުވާ މަހެކެވެ. އެ އަންގަންވަރުނޫން މަގަކީ އެ މަހުގެ މިހާރުގެ މަގަކާ އެކު ނެޕްޓިއުންއާ އެކު އުފެދިފައިވާ ތަކެއްޗެއް ނޫންކަމަށް، ނުވަތަ ފަހުން އެކަނި ގުރުބަތުން ބަންދުކުރެވިގެންވާކަމަށް އިނގޭނެ އެއް ސަބަބެވެ. އުރެނަސްގެ އެންމެ ބޮޑެތި މަހުތައް ގެނިމީޑާއި ޓައިޓަނަށް ވުރެ ވަރަށް ކުޑަވިޔަސް، އެއިގައި ތަފާތު ފިނި އަދި ހިލަގަނޑު ސިފަތައް ހުރެއެވެ.
ގުރުބަތްތަކުގެ މަހުގެ ލިސްޓެއްގައި އިރުގެ މަހަކީ ކުޑަ ޢަދަދެއް، އެކަމަކު އިރާ އެމަހުގެ ގުޅުމަކީ ޚާއްޞަކަމެއް. އެމަހަކީ އެއީ އުޅޭ ގުރުބަތާ އަޅާބަލާއިރު ބޮޑު މަހެކެވެ، އަދި އެހާ ކައިރިކަމުގައި ހުރެތީ ކަންފަތުން ފެންނަ ދިއްލި، ތަފްސީލީ ތަކެއްޗެކެވެ. މަހުގެ މަރުކަތައް ބަދަލުވަނީ، އިރުން އިރުގެ މަހުގެ އިރުގެ ދިމާއާ ބަލާއިރު އިރު އަލިކުރާ ބައި ތަފާތުވާތީއެވެ. މަހުގެ މަރުކަތައް ފަހުމުކުރުމުގެ ރަނގަޅު ދަލީލުގައި އެ ޖިއޮމެޓްރީ ތަފްސީލުކުރެއެވެ؛ މަހުގެ މަރުކަތައްގެ ކަލަންޑަރުން މަހުން މަހަށް މަރުކަތަކުގެ ސައްހަ ވަގުތުތައް ދެއެވެ.
މަހުގެ ޢަދަދުން ކޮބާ އިނގޭނީ—ކޮބާ ނޭނގޭނީ
ގުރުބަތެއްގެ މަހުގެ ޖުމްލަ ޢަދަދަކީ އެގެ މުޙީތުގެ ވަޞްފުކުރުމެއް އަދި ބަލާފައި ކަލަންކުރުމެއް ވެސް އެކުލެވޭ ފޮޓޯއެކެވެ. ކުޑަ، ދުރުގެ މަހުތައް ބޮޑެތި މަހުތަކަށް ވުރެ ފެނިދަނޑި ދަތިވެއެވެ؛ އަލަށް ފެނި ހޯދި ތަކެއްޗެއް ދުވާ މަގެއް ޔަޤީންކުރުމަށް ފުދޭތަކެއްޗެއް ބަލަން ޖެހެއެވެ. އެހެންވީމާ، އެނގިފައިވާ ޢަދަދުތަކުގެ ހަވާލާ ޕަރުވާކުރަން ޖެހޭ ތާރީޚެއް ހުރެން ޖެހޭއެވެ، އަދި އައު ލިސްޓެއް ތަފާތުވެދާނެއެވެ—އެއީ ގުރުބަތްތަކުގެ ނިޒާމުތައް އަވަހަށް ބަދަލުވެގެން ނޫނެވެ.
ބަލާއިރުގެ ޕްލޭނަކަށް މަހުގެ ޢަދަދަށް ވުރެ ތަންތަނަށް ބެހޭ މަހުގެ ދައްކުމަކީ އިތުރަށް ފައިދާވާނެ. މަހުގެ މަރުކަތަކާއި، އުފެދޭ ވަގުތާއި، ހުރި ތަން ތާރީޚާއި ތަނާ ބެހިގެން ވަނީ؛ މިސާލަކަށް، ނިއުޔޯކް ސިޓީގެ މަހުގެ ޑޭޝްބޯޑްގައި މަރުކަތަކާއި އަލިކަމާ އެކު މަހު އުފެދޭ އަދި އޮއްސޭ ވަގުތު، އުސްމިން، ޒާވިޔާ، ދުރުމިން އަދި ތަނީ ވެދައިގެން އުޑުގެ ދައްކުން ލިބޭނެ. ސޯލާ ސިސްޓަމްގެ ޢަދަދުން ޖަވާބުދޭނީ ވަކި ލިސްޓެއްގައި ކިހައި މަހެއް ގުނިކަމެވެ. މަތިއަށް ބަލާލުމުން އެހެން ވާހަކައެއް އިނގޭނެ: މިރޭ ތިބާގެ އުޑުގެ ސަރަޙައްދުން ފެންނަނީ ކޮން މަހެއްތޯ؟