Artemis 2: Ame Trɔ̃ Ɖe Ɣlidziƒe

Aprill 1, 2026 me, NASA ƒe Space Launch System, Kennedy Space Center tso la aɖo gbɔame ene ɖo go ŋu be wòate keke ɖe Ɣlidziƒe: amewo ƒe kpɔɖuvɔ ƒe ƒe 50 dzi me la. Artemis 2 nye gbɔame ta ƒe lɔlɔ̃ tso Apollo 17, Dzome 1972 me. Fọ 10 me la, aɖeha la ade Ɣlidziƒe ŋu eye woayi homeƒe — eye ɣeyiɣi sia sia, woƒe ɖeka dzi ɣeyiɣi la ade adzɔ le Ɖe Anyigba dzi ƒe ɖeka dzi adzɔ ko la dɔm.

Aɖeha Siwo Nutsoƒe Wɔm

Artemis 2 aɖeha la ƒe dzesidzesi nye ɖeka si gblɔna tsitre tso Apollo ƒe ɣeɖo. Commander Reid Wiseman, Navy ƒe lɔlɔ̃ navɔlo kple ISS aɖeha ta, nye lɔlɔ̃ ƒe nufia. Pilot Victor Glover, ame si na SpaceX Crew-1 dzi la, ɖu ame ta ŋu ɖe Ɖe Anyigba le buŋ ɖe abe ŋu koklo.

Mission Specialist Christina Koch le ɣeyiɣi ƒe gbe sesẽ ƒe agɔ ɖo — Fofofofɔ 328 ƒe ɣeyiɣi la le International Space Station dzi 2019-2020 me. Eya nye nyɔnui ta si ade Ɣlidziƒe. Canadian Space Agency astronaut Jeremy Hansen, CF-18 agbagbalẽ navɔlo ta, dzea aɖeha la nɔ le nuzɔ me abe Kanadã ta kple ame siwo menya USA ƒe ta si ade Ɖe Anyigba dzodzeƒe.

Lɔlɔ̃ ƒe Nuɖeɖe

Artemis 2 le agbede siwo Anyigba ƒe sika gɔ̃ kple Ɣlidziƒe ƒe sika gɔ̃ fɔm ɖo eye wòatɔ gbɔ kple nubabla. Lɔlɔ̃ la ade akpɔsi na sitsotsotso:

SLS tɔm la na Orion yi Anyigba ƒe gɔme gogolɔ dzi. Lɔlɔ̃ ƒe dzikpɔ emegbe, Orion ƒe motɔ la fili eye aɖeha la ade gbeɖeɖe eneene ŋu Ɣlidziƒe. Gbɔame la ade Ɣlidziƒe ŋu abe mile 6,500 (km 10,400) wotame, aɖe emegbe ayi Anyigba tɔ. Lɔlɔ̃ ƒe ɣeyiɣi blibo nye fọ 10, eye wòagbɔ Pacific Ocean dzi.

Lɔlɔ̃ gbe ma gbe la, aɖeha la ade Orion ƒe agbe xɔxɔ ƒe mɔ ƒoe kple aɖeha: yɔsɖɔ dzikpɔ, sisiwo ƒe sɔ ŋlɔŋlɔ, ŋu ŋlɔŋlɔ ƒe mɔ, kple dzadzra mɔ siwo ƒe dzesi va yi ɖo aɖeɖe naneke gɔ̃ hã aŋu hafi NASA ɖɔ asoɖala ade Ɣlidziƒe nusiata dzi.

Ɣeyiɣi ƒe Alɔƒo le Wɔwɔ me

Esia nye afi si lɔlɔ̃ la aƒe alɔɖiɖi kakakaƒo. Artemis 2 aɖeha la le Anyigba kple Ɣlidziƒe gɔ̃ ŋu le buŋ, woade Anyigba ƒe sika gɔ̃ le edzi. Einstein ƒe ŋunyɔɔ ŋu gɔ̃ ƒe nuwɔŋ gblɔna na miabu ƒu be ɣeyiɣi ade ŋkɔ nyuie le yɔsɖɔ gɔ̃ medɔ ƒo — eye Ɣlidziƒe ƒe sika gɔ̃ nye Anyigba ƒe sika gɔ̃ ƒe akpeɖeɖe ene.

Esia nye ɖeka sia ɖeka si Coordinated Lunar Time (LTC) de be wòaƒo. Ɖeka siwo le Ɣlidziƒe ŋu alo Ɣlidziƒe dzodzeƒe la adze agbe microseconds 56.02 eye Anyigba dzi ɖeka ɖe ɖeka nɔ. Artemis 2 lɔlɔ̃ ƒe fọ 10 me la, aɖeha ƒe ɖeka siwo le gbɔame dzi la ade ɣeyiɣi alɔƒo enye kpuie ne mele nyuie gɔ̃ ƒo.

Apollo ƒe asoɖala siwo me dze ŋunyɔɔ alɔƒo sia ememaɖe, hekelee amea ko ŋu be woaɖoɖo abe adagba ta. Artemis ƒe nu yoo me la, ɣeyiɣi ƒe dzesi va yi ɖo ɣlo. Lɔlɔ̃ siwo va dze la nade ɖeka yi dzɔ ŋu ƒo be woate keke ɖe Ɣlidziƒe tɔ, ŋu ŋlɔŋlɔ ɣeyiɣi, kple Ɣlidziƒe ƒe GPS ŋu ŋlɔŋlɔ. Artemis 2 nye gbɔame ta ƒe mɔda si ƒe nɔm gbɔame ŋu na edzi.

Artemis 1 tso yi Artemis 2

Artemis 1 navɔ Novembe 2022 me abe lɔlɔ̃ siwo aɖeha medɔ ƒo, eye Orion yi Ɣlidziƒe ŋu ɖo fọ 25.5. Lɔlɔ̃ la dzikpɔ SLS tɔm kple Orion ƒe ʋɔsaleme, siwo meɖe gbe 5,000 ɖegre Fahrenheit le ame 25,000 dzi eye woade buŋ emegbe.

Asɔsɔ siwo awɔ geɖe la dzixɔ ʋɔsaleme ŋunyɔ kpuie Artemis 1 ƒe buŋ gbe. Ɛde ta hee ta, NASA ƒo Artemis 2 ƒe buŋ mɔ yi ade kple nɔm ƒoe agbegbe, eye wòasi ɣeyiɣi siwo le ʋɔlowɔ gɔ̃ dzi. Nutake ƒe dzikpɔ gblɔ na miabu ƒu be mɔ sia le nuvevinyenye kple ʋɔlowɔ ƒe gɔ̃ dzi.

Artemis 2 ɖe kple Artemis 1 la gbɔ — fọ 10 kple fọ 25 — elabena eƒe ŋukpe vɔ nye be ame blibo ta dze woƒe ŋu rut ɖe aɖeha ƒoe. Aɖeha la hã ade ŋlɔŋlɔ ŋu kple agbe siwo woate keke ŋu eye mɔ sia de agɔ Lunar Gateway dzi wole ɣeyiɣi siwo va dze la ŋu.

Nu Bubuwo Va Ɖe Dzii

Artemis lɔlɔ̃ sia sia de ɣeyiɣi si tɔtɔ ame siwo va ɖu Ɣlidziƒe:

Artemis 3, ɖɔ be wòade mid-2027 me, ade ŋlɔŋlɔ ŋu kple gbɔame siwo wɔ na Ɣlidziƒe ŋu — SpaceX ƒe Starship Human Landing System kple Blue Origin ƒe Blue Moon. Aɖeha la hã ade Axiom ƒe agbe tavi si de Ɣlidziƒe nusiata ŋu.

Artemis 4, ɖɔ be wòade 2028 alo ɣeyiɣi siwo va dze me, ɖu abe gbɔame ta ƒe lɔlɔ̃ si ade asoɖala yi Ɣlidziƒe ƒe aɖe nuta ŋu be woanɔ asitsitsi ɖe ɖeka ka. Ɣeyiɣi yoo la, ɣeyiɣi ƒe dzesi be aɖeha siwo le Ɣlidziƒe, agbe siwo le gɔme, kple Anyigba dzi ƒe lɔlɔ̃ dzikpɔ la me aɖɔ ɣeyiɣi ɖeka yi dzɔ ŋu ƒo siwo meɖe ŋunyɔɔ alɔƒo la.

Artemis 2 lɔlɔ̃ ŋu ɖoɖoŋu Ɣlidziƒe ɣeyiɣi me

Artemis 2 le Ɣlidziƒe ŋu ade to la, wòate keke ŋu Coordinated Lunar Time ɖeka siwo ŋu ŋlɔŋlɔ le site sia dzi. Ɖeka la fɔm microseconds 56.02 ƒe agbeɖeɖe ƒo UTC ŋu, hekele J2000.0 epoch tso. Esia nye ŋunyɔɔ alɔƒo siwo Artemis 2 aɖeha la ade ɖo abe adze buŋ ŋu tso Anyigba kple ame siwo medze la ƒe ƒe 50 dzi ƒo gɔ̃.