Oméne réra jaguarete-kuéra mogõi ro ára pytũ-pe
Ojekuaa avei hína: Old Moon, Ice Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Quiet Moon
Chino Mbohapy
正月 (Zhēngyuè) — Primary Month
Hindú (Purnima)
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा) Fiesta: Shakambhari Purnima
Japonés Mbohapy
睦月 (Mutsuki) — Month of Affection
Anglo-Sajón
Æftera Geola — After Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Manidoo-giizis — Spirit Moon
Cree (Ininew)
Kisē-pīsim — Great Moon
Medieval Europeo
Moon After Yule
Oméne réra rye tuicha jeyreko febrero-pe
Ojekuaa avei hína: Hunger Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Moon of Ice
Chino Mbohapy
杏月 (Xìngyuè) — Apricot Month
Hindú (Purnima)
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा) Fiesta: Sacred bathing at Prayagraj
Japonés Mbohapy
如月 (Kisaragi) — Month of Changing Clothes
Anglo-Sajón
Solmonath — Month of Cakes
Ojibwe (Anishinaabe)
Mkwa-giizis — Bear Moon
Cree (Ininew)
Mikisiw-pīsim — Eagle Moon
Medieval Europeo
Storm Moon
Yvoty kyra'ã ojekuaauka yvyguy oky'á jave mba'echy ñepyrũ-pe
Ojekuaa avei hína: Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Moon of Winds
Chino Mbohapy
桃月 (Táoyuè) — Peach Month
Hindú (Purnima)
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा) Fiesta: Holi
Japonés Mbohapy
弥生 (Yayoi) — Ever Growing
Anglo-Sajón
Hrethmonath — Month of the Goddess Hretha
Ojibwe (Anishinaabe)
Ziizbaakdoke-giizis — Sugar Moon
Cree (Ininew)
Niska-pīsim — Goose Moon
Medieval Europeo
Chaste Moon
Oméne réra yvoty pytãngy (phlox ka'aguy), peteĩ yvoty ñepyrũha mba'echy ñepyrũ-pe
Ojekuaa avei hína: Egg Moon, Fish Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Growing Moon
Chino Mbohapy
梅月 (Méiyuè) — Plum Month
Hindú (Purnima)
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा) Fiesta: Hanuman Jayanti
Japonés Mbohapy
卯月 (Uzuki) — Deutzia Month
Anglo-Sajón
Eosturmonath — Month of the Goddess Eostre
Ojibwe (Anishinaabe)
Iskigamizige-giizis — Boiling Sap Moon
Cree (Ininew)
Ayīki-pīsim — Frog Moon
Medieval Europeo
Seed Moon
Yvoty ryakuã guasu mba'echy jave yvoty ñembyaikuépe ha ka'aguy-pe
Ojekuaa avei hína: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Bright Moon
Chino Mbohapy
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
Hindú (Purnima)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) Fiesta: Buddha Purnima
Japonés Mbohapy
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
Anglo-Sajón
Thrimilce — Three Milkings
Ojibwe (Anishinaabe)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
Cree (Ininew)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
Medieval Europeo
Hare Moon
Microjasy Jasy Hovy
Yvoty ryakuã guasu mba'echy jave yvoty ñembyaikuépe ha ka'aguy-pe
Ojekuaa avei hína: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Bright Moon
Chino Mbohapy
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
Hindú (Purnima)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) Fiesta: Buddha Purnima
Japonés Mbohapy
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
Anglo-Sajón
Thrimilce — Three Milkings
Ojibwe (Anishinaabe)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
Cree (Ininew)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
Medieval Europeo
Hare Moon
Microjasy
Kyha eiru juka ára ypykuéra
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Moon of Horses
Chino Mbohapy
荷月 (Héyuè) — Lotus Month
Hindú (Purnima)
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा) Fiesta: Vat Purnima
Japonés Mbohapy
水無月 (Minazuki) — Month of Water
Anglo-Sajón
Ærra Litha — Before Midsummer
Ojibwe (Anishinaabe)
Ode'imini-giizis — Strawberry Moon
Cree (Ininew)
Opāskāwēwi-pīsim — Hatching Moon
Medieval Europeo
Dyan Moon
Guachu karãi-kuéra oñepyrũ ñyrõ pyahu jajuhu veve-pe
Ojekuaa avei hína: Thunder Moon, Hay Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Moon of Claiming
Chino Mbohapy
兰月 (Lányuè) — Orchid Month
Hindú (Purnima)
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा) Fiesta: Guru Purnima
Japonés Mbohapy
文月 (Fumizuki) — Month of Literature
Anglo-Sajón
Æftera Litha — After Midsummer
Ojibwe (Anishinaabe)
Miin-giizis — Blueberry Moon
Cree (Ininew)
Paskowi-pīsim — Moulting Moon
Medieval Europeo
Mead Moon
Pira guasu ojehu iporãve Lochanna Tuicha-pe
Ojekuaa avei hína: Green Corn Moon, Grain Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Dispute Moon
Chino Mbohapy
桂月 (Guìyuè) — Osmanthus Month
Hindú (Purnima)
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा) Fiesta: Raksha Bandhan
Japonés Mbohapy
葉月 (Hazuki) — Leaf Month
Anglo-Sajón
Weodmonath — Plant Month
Ojibwe (Anishinaabe)
Manoominike-giizis — Ricing Moon
Cree (Ininew)
Ohpahowi-pīsim — Flying Up Moon
Medieval Europeo
Corn Moon
Jasy Eiru
Avati eiru ára; ojeporúva avei eiru Jasy Eiru octubre-pe jahe'óvo
Ojekuaa avei hína: Barley Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Singing Moon
Chino Mbohapy
菊月 (Júyuè) — Chrysanthemum Month
Hindú (Purnima)
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा) Fiesta: Madhu Purnima
Japonés Mbohapy
長月 (Nagatsuki) — Long Month
Anglo-Sajón
Halegmonath — Holy Month
Ojibwe (Anishinaabe)
Waatebagaa-giizis — Leaves Turning Moon
Cree (Ininew)
Nōcihito-pīsim — Mating Moon
Medieval Europeo
Barley Moon
Mymba juka ára iporãve — yvoty oñemoĩ jave eiru rire ohechauka mymba
Ojekuaa avei hína: Falling Leaves Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Harvest Moon
Chino Mbohapy
良月 (Liángyuè) — Auspicious Month
Hindú (Purnima)
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा) Fiesta: Sharad Purnima
Japonés Mbohapy
神無月 (Kannazuki) — Month Without Gods
Anglo-Sajón
Winterfylleth — Winter Full Moon
Ojibwe (Anishinaabe)
Binaakwe-giizis — Falling Leaves Moon
Cree (Ininew)
Kaskatinowi-pīsim — Freezing Up Moon
Medieval Europeo
Blood Moon
Karumbe ñaña jepe'a ára ro oĩ mboyve
Ojekuaa avei hína: Frost Moon, Freezing Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Dark Moon
Chino Mbohapy
葭月 (Jiāyuè) — Reed Month
Hindú (Purnima)
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा) Fiesta: Dev Diwali
Japonés Mbohapy
霜月 (Shimotsuki) — Frost Month
Anglo-Sajón
Blotmonath — Blood Month — livestock sacrifice
Ojibwe (Anishinaabe)
Gashkadino-giizis — Freezing Over Moon
Cree (Ininew)
Thīkipiwi-pīsim — Ice-Forming Moon
Medieval Europeo
Snow Moon
Superjasy
Yvytu ro tuicha ñepyrũ solsticio peve
Ojekuaa avei hína: Long Night Moon
Réra Opa Teko Rekokuépe
Celta / Neo-Pagano
Cold Moon
Chino Mbohapy
腊月 (Làyuè) — Sacrificial Month
Hindú (Purnima)
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा) Fiesta: Dattatreya Jayanti
Japonés Mbohapy
師走 (Shiwasu) — Teachers Running
Anglo-Sajón
Ærra Geola — Before Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Gchi-bboon-giizis — Big Winter Moon
Cree (Ininew)
Pawāčakinasīsi-pīsim — Frost Exploding Moon
Medieval Europeo
Oak Moon
Ñepyrũha Americano
Réra ojekuaaukáva The Old Farmer's Almanac rupive, oúva Algonquin ha ambuéva América Ypyguára teko rekokuégui, ombojoajúva Ñepyrũha Americano jeporu ndive. Ko réra-kuéra ha'e ojekuaaháicha iporãve peteĩ inglés ñe'ẽguy yvypóra-pe.
1
Wolf Moon
(Old Moon, Ice Moon)
2
Snow Moon
(Hunger Moon)
3
Worm Moon
(Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon)
4
Pink Moon
(Egg Moon, Fish Moon)
5
Flower Moon
(Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon)
6
Strawberry Moon
7
Buck Moon
(Thunder Moon, Hay Moon)
8
Sturgeon Moon
(Green Corn Moon, Grain Moon)
9
Corn Moon
(Barley Moon)
10
Hunter's Moon
(Falling Leaves Moon)
11
Beaver Moon
(Frost Moon, Freezing Moon)
12
Cold Moon
(Long Night Moon)
Celta / Neo-Pagano
Réra oúva Wicca ha Neo-Pagano teko pyahu rembiporã-gui, ojejopy Celta rekoha-pe. Ojekuaáva teko espiritual ha yvoty ñemoĩhápe Europápe ha Norte Américape.
1
Quiet Moon
(Ice Moon)
2
Moon of Ice
(Storm Moon)
3
Moon of Winds
(Seed Moon, Death Moon)
4
Growing Moon
(Awakening Moon)
5
Bright Moon
(Grass Moon)
6
Moon of Horses
(Planting Moon, Mead Moon)
7
Moon of Claiming
(Rose Moon)
8
Dispute Moon
(Lightning Moon, Wyrt Moon)
9
Singing Moon
(Wine Moon)
10
Harvest Moon
(Blood Moon, Sanguine Moon)
11
Dark Moon
(Tree Moon, Mourning Moon)
12
Cold Moon
(Oak Moon, Long Night Moon)
Chino Mbohapy
Réra ñe'ẽ porã mbohapy Chino jasyarã lunisolar-gui. Peteĩteĩ jarahára oméne réra yvoty térã yvoty'i retã rõgõ omyasãiva ary ará-pe.
Jasyarã — gregoriano rehe ojepoko haguã pe'ã oky'a ary peguarã
1
正月 (Zhēngyuè)
Primary Month
2
杏月 (Xìngyuè)
Apricot Month
3
桃月 (Táoyuè)
Peach Month
4
梅月 (Méiyuè)
Plum Month
5
榴月 (Liúyuè)
Pomegranate Month
6
荷月 (Héyuè)
Lotus Month
7
兰月 (Lányuè)
Orchid Month
8
桂月 (Guìyuè)
Osmanthus Month
9
菊月 (Júyuè)
Chrysanthemum Month
10
良月 (Liángyuè)
Auspicious Month
11
葭月 (Jiāyuè)
Reed Month
12
腊月 (Làyuè)
Sacrificial Month
Hindú (Purnima)
Peteĩteĩ jasy aporã (Purnima) Hindú jasyarã lunisolar-pe oméne réra oñemongetáva jarahárape ha oñemongetáva fiesta tuichávape térã ñomoarandu ñepyrũrã-pe.
Jasyarã — gregoriano rehe ojepoko haguã pe'ã oky'a ary peguarã
1
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा)
Shakambhari Purnima
2
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा)
Sacred bathing at Prayagraj
3
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा)
Holi
4
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा)
Hanuman Jayanti
5
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा)
Buddha Purnima
6
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा)
Vat Purnima
7
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा)
Guru Purnima
8
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा)
Raksha Bandhan
9
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा)
Madhu Purnima
10
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा)
Sharad Purnima
11
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा)
Dev Diwali
12
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा)
Dattatreya Jayanti
Japonés Mbohapy
Wafu Getsumei — Japonés jarahára yma Heian ára-gui, oñepyrũ jasyarã lunisolar rehe. Ojeporúvo avei ñe'ẽ porã-pe, tekosã oñembokyhyjéva-pe ha teko rekokue remimombe'u-pe.
Jasyarã — gregoriano rehe ojepoko haguã pe'ã oky'a ary peguarã
1
睦月 (Mutsuki)
Month of Affection
2
如月 (Kisaragi)
Month of Changing Clothes
3
弥生 (Yayoi)
Ever Growing
4
卯月 (Uzuki)
Deutzia Month
5
皐月 (Satsuki)
Rice-Planting Month
6
水無月 (Minazuki)
Month of Water
7
文月 (Fumizuki)
Month of Literature
8
葉月 (Hazuki)
Leaf Month
9
長月 (Nagatsuki)
Long Month
10
神無月 (Kannazuki)
Month Without Gods
11
霜月 (Shimotsuki)
Frost Month
12
師走 (Shiwasu)
Teachers Running
Islámico (Híjri)
Islámico jasyarã ha'e peteĩ jasy ñepyrũ oĩramo'ã, upévare 12 jarahára oñemboapy opa Gregoriano ára-pe ~33 ary-pe. Jarahára réra-kuéra ojepoko tembiasakue ha ñe'ẽ katupyry rehe, ndaha'éi ára ñembyai-pe.
Híjri jarahára oñemboapy gregoriano ary-pe ~33 ary-pe ha ndopytái ára ñembyai oĩhaguépe
1
Muḥarram (مُحَرَّم)
Forbidden — sacred month
2
Ṣafar (صَفَر)
Empty — homes left empty for travel
3
Rabīʿ al-Awwal (رَبِيع ٱلْأَوَّل)
First Spring
4
Rabīʿ ath-Thānī (رَبِيع ٱلثَّانِي)
Second Spring
5
Jumādā al-Ūlā (جُمَادَىٰ ٱلْأُولَىٰ)
First of Parched Land
6
Jumādā ath-Thāniyah (جُمَادَىٰ ٱلثَّانِيَة)
Second of Parched Land
7
Rajab (رَجَب)
To Respect — sacred month
8
Shaʿbān (شَعْبَان)
Scattered — preparation for Ramadan
9
Ramaḍān (رَمَضَان)
Intense Heat — month of fasting
10
Shawwāl (شَوَّال)
Raised — Eid al-Fitr
11
Dhū al-Qaʿdah (ذُو ٱلْقَعْدَة)
Month of Rest — sacred month
12
Dhū al-Ḥijjah (ذُو ٱلْحِجَّة)
Month of Pilgrimage — Hajj
Anglo-Sajón
De Temporum Ratione (725 AD) Beda Ñembojeroviapypygua gui, jasyarã Anglo-Sajón ñepyrũha Pre-Cristiano remimombe'u iporãve ha ymbypyve. Eosturmonath (abril) ha'e "Easter" ñe'ẽ ñepyrũ.
1
Æftera Geola
After Yule
2
Solmonath
Month of Cakes
3
Hrethmonath
Month of the Goddess Hretha
4
Eosturmonath
Month of the Goddess Eostre
5
Thrimilce
Three Milkings
6
Ærra Litha
Before Midsummer
7
Æftera Litha
After Midsummer
8
Weodmonath
Plant Month
9
Halegmonath
Holy Month
10
Winterfylleth
Winter Full Moon
11
Blotmonath
Blood Month — livestock sacrifice
12
Ærra Geola
Before Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Ojibwe oñeha'ã 13 jasy, ohechauka 13 oo'o karumbe-pe. Réra-kuéra oky'a aty ha ñe'ẽrã rehe, ojepoko yvoty ñemoĩhápe Lochanna Tuicha retã-pe.
13 jasy teko — 13ava jasy oiko pe'ã 3 ary-pe
1
Manidoo-giizis
Spirit Moon
2
Mkwa-giizis
Bear Moon
3
Ziizbaakdoke-giizis
Sugar Moon
4
Iskigamizige-giizis
Boiling Sap Moon
5
Waawaaskone-giizis
Flower Moon
6
Ode'imini-giizis
Strawberry Moon
7
Miin-giizis
Blueberry Moon
8
Manoominike-giizis
Ricing Moon
9
Waatebagaa-giizis
Leaves Turning Moon
10
Binaakwe-giizis
Falling Leaves Moon
11
Gashkadino-giizis
Freezing Over Moon
12
Gchi-bboon-giizis
Big Winter Moon
Cree (Ininew)
Cree 13 jasy jasyarã aty ha tetã pytũva rehe. Jasy réra-kuéra ohechauka mymba, ára reko ha yvoty ñemoĩhápe Canada yvytu'u-pe.
13 jasy teko — 13ava jasy oiko pe'ã 3 ary-pe
1
Kisē-pīsim
Great Moon
2
Mikisiw-pīsim
Eagle Moon
3
Niska-pīsim
Goose Moon
4
Ayīki-pīsim
Frog Moon
5
Sākipakāwi-pīsim
Budding Moon
6
Opāskāwēwi-pīsim
Hatching Moon
7
Paskowi-pīsim
Moulting Moon
8
Ohpahowi-pīsim
Flying Up Moon
9
Nōcihito-pīsim
Mating Moon
10
Kaskatinowi-pīsim
Freezing Up Moon
11
Thīkipiwi-pīsim
Ice-Forming Moon
12
Pawāčakinasīsi-pīsim
Frost Exploding Moon
Medieval Europeo
Almanaque inglés ha europeo tembiasakue Medieval ára-gui, ombojoajúva yvoty ñemyatyrõ, Cristiano liturgia jasyarã ha ñepyrũha pre-Cristiano.
1
Moon After Yule
(Wolf Moon)
2
Storm Moon
(Ice Moon)
3
Chaste Moon
(Lenten Moon)
4
Seed Moon
(Paschal Moon)
5
Hare Moon
(Milk Moon)
6
Dyan Moon
(Mead Moon, Rose Moon)
7
Mead Moon
(Hay Moon)
8
Corn Moon
(Grain Moon)
9
Barley Moon
(Fruit Moon)
10
Blood Moon
(Harvest Moon)
11
Snow Moon
(Frost Moon)
12
Oak Moon
(Yule Moon)
Superjasy
Jasy aporã perigeo-pe térã peve (yvy rehe ojepokóva iporãve). Ojehecha opa 14% tuichave ha 30% sakãve peteĩ jasy aporã apogeo-pe ndive. Oiko 3–4 jey ary peguarã.
Jasy Hovy
Mokõiha jasy aporã peteĩ jarahára jasyarã-pe. Oiko pe'ã ~2.5 ary-pe. Mbohapy yma (iypyve) ha'e mokõiha jasy aporã peteĩ ára ary-pe mba'e apytéva ndive jasy aporã irundykuéra.
Jasy Eiru
Jasy aporã ojepokóva iporãve equinoccio otoño rehe. Osẽ peve ~25–30 aravo ipyahúve peteĩ ára peguarã (oñemomba'e ~50 aravo ñepyrũháicha), oky'a aravo eiru mombyry haguã.
Jasy Tuguy
Eclipse jasy opáva ojehu jasy copper pytã haguã yvy yvytu oñemberekávo tesãi aravo yvy rogue-pe. Ko física mbarete ha'e amboue poty árarõ pytã-pe ojatata jasy eclipsado-pe.
Microjasy
Jasy aporã apogeo-pe térã peve (yvyguy gui ojepokóva iporãve). Ojehecha iporãve michĩve ha pytũve superjasy ndive — oĩ ári ko jasy mbyky espectro-pe.
Mba'épa jasy aporã réra?
Jasy aporã réra ha'e réra mbohapy ojepéva peteĩ aryjasy jasy aporãme teko rekokue opaichagua-pe. Ojekuaaháicha iporãve ha'e Ñepyrũha Americano réra oúva Algonquin ha ambuéva América Ypyguára teko rekokuégui (Jasy Jaguarete, Jasy Rye, ha ambuéva), katu teko rekokue opa yvypórape ombohapy oĩ réra mbohapy ikuaáva.
Mba'ére peteĩteĩ jasy aporã oméne réra?
Ñepyrũ jasyarã oĩramo'ã mboyve, yvypóra oñemoñe'ẽ ára jasy rehe. Peteĩteĩ jasy aporã ohechauka ára ñembyai — jaguarete ñepyrũ, roroty ñepyrũ, kyha eiru. Réra oméva jasy aporãme pytyvõ aty-kuérape oñemoarandu ára ñembyai oúva rehe ha oñemoĩ temimondo ñemomba'e-pe, mymba juka ha eiru-pe.
Mba'épa Jasy Eiru?
Jasy Eiru ha'e jasy aporã ojepokóva iporãve equinoccio otoño rehe (pe'ã septiembre 22 rehe). Oĩ ipype ñepyrũ oĩva osẽ peve ~25–30 aravo ipyahúve peteĩ ára peguarã, oñemomba'e ~50 aravo oĩhaguéicha. Ko pytyvõ oky'a aravo eiru pytũ-pe mboyve oty ñepyrũ yvypóra-pe.
Mba'épa Superjasy?
Superjasy ha'e jasy aporã oiko perigeo-pe térã peve — jasy ojepokóva iporãve yvyguy rehe oñemoĩmba-pe. Ojehecha opa 14% tuichave ha 30% sakãve jasy aporã apogeo-pe ndive (Microjasy). Superjasy oiko 3–4 jey ary peguarã.
Mba'épa Jasy Hovy?
Jasy Hovy ha'e mokõiha jasy aporã peteĩ jarahára jasyarã-pe. Ko oiko pe'ã ~2.5 ary-pe. Mbohapy yma (Maine Farmer's Almanac-gui) omombe'u Jasy Hovy ha'e mokõiha jasy aporã peteĩ ára ary-pe jasy aporã irundykuéra oĩ jave.
Opa teko rekokue oménepa oĩ jasy aporã réra?
Heta teko rekokue opa yvypórape ombohapy teko réra jasy aporã térã jasy jarahára. Chino, Hindú, Japonés, Islámico, Celta, Anglo-Sajón ha heta América Ypyguára teko rekokue ombohapy oĩ réra ñepyrũ. Mombyta ojepoko solar jasyarã rehe (jarahára ñepyrũ), ha ambuéva oñeha'ã jasy jasyarã rehe ha oky'a Gregoriano ára rehe ary peguarã.