Chi jiri ọnwa abụghị otu ụdị ihe ngosi mgbe niile. Mgbe ụfọdụ, ọnwa na-ada ntakịrị ọchịchịrị; mgbe ụfọdụ, akụkụ gbara ọchịchịrị na-ekpuchi otu akụkụ ya; mgbe ụfọdụkwa, diski ọnwa dum na-agbanwe ghọọ uhie gbara ọchịchịrị. Ihe na-akpata ọdịiche a bụ ụzọ ọnwa si agafe n’ime ndo Ụwa. Aha atọ ndị a—nke penumbra, nke akụkụ ya na nke zuru ezu—na-akọwa oke akụkụ ọnwa batara n’akụkụ ndo ahụ kacha gbaa ọchịchịrị, nke a na-akpọ umbra. Ịghọta nhazi a na-enyere aka ịmata ihe na-eme, karịsịa mgbe mgbanwe ahụ dị ntakịrị. Maka ụbọchị chi jiri, oge mmalite na njedebe ya, ogologo oge ọ na-ewe na ebe a ga-ahụ ya, jiri ndepụta chi jiri ọnwa nke dị ugbu a.
Ụwa na-eme ụdị ndo abụọ
Any anwụ bụ isi iyi ìhè buru ibu, ọ bụghị otu ntụpọ. N’ihi ya, Ụwa na-eme mpaghara etiti ebe a na-egbochi ìhè anyanwụ kpọmkwem, yana mpaghara mpụta ebe a na-ekpuchi naanị akụkụ anyanwụ. A na-akpọ ndo etiti ahụ umbra; a na-akpọ ndo mpụta ahụ dị nro penumbra. Ihe na-ekewa ha bụ nhazi ha: n’ime penumbra, onye nọ n’ọnwa ka ga-ahụ akụkụ anyanwụ, ma n’ime umbra, Ụwa ga-ekpuchi anyanwụ kpamkpam.
Chi jiri ọnwa nwere ike ime naanị mgbe ọnwa zuru ezu, mgbe Ụwa dị n’etiti anyanwụ na ọnwa. Ma ọtụtụ ọnwa zuru ezu na-agafe n’elu ma ọ bụ n’okpuru ndo Ụwa n’ihi na ụzọ ọnwa si agagharị nwere mkpọda 5.14 degrees ma e jiri ya tụnyere ekliptik, ya bụ, larịị ụzọ Ụwa si agagharị gburugburu anyanwụ. Chi jiri na-eme mgbe ọnwa zuru ezu dị nso n’ebe larịị ụzọ mbara igwe abụọ ahụ na-agafe ibe ha. Nduzi gbasara ọdịdị ọnwa na-akọwa ihe mere ọdịdị ọnwa ji adabere n’ọnọdụ ya n’ihe metụtara anyanwụ na Ụwa; ụdị chi jiri ahụ na-adaberezi n’ụzọ ọnwa si agafe n’ime ndo Ụwa.
Nke penumbra: ọchịchịrị dị nwayọọ ma gbasaa
N’oge chi jiri ọnwa nke penumbra, ọnwa na-agafe n’ime penumbra nke Ụwa ma zere umbra. Ọ dịghị nsọtụ gbara ọchịchịrị doro anya na-agafe n’elu diski ọnwa. Kama nke ahụ, akụkụ ma ọ bụ ọnwa dum na-enweta ntakịrị ìhè anyanwụ kpọmkwem, ya mere ọ pụrụ ịdị ka e kpuchiri ya ntakịrị, ọtụtụ mgbe n’akụkụ kacha nso umbra. Ọ dị mfe ileghara mmetụta a anya, karịsịa na mmalite ma ọ bụ na njedebe ihe omume ahụ, mgbe naanị obere akụkụ ọnwa nọ n’ime penumbra.
N’ihi ya, chi jiri ọnwa nke penumbra nwere ike ịbụ nhazi mbara igwe mere n’ezie, nke a pụkwara ịtụ ihe, n’agbanyeghị na anya nkịtị agaghị ahụ ya nke ọma. Ọ pụrụ ịpụta ìhè karịa na foto karịa n’ile ya anya ngwa ngwa, ma ntọala akpaaka igwefoto nwere ike imezi ìhè foto ma mee ka o siere mmadụ ike iji foto tụnyere ibe ha. Ọ bụrụ na ị na-ese foto, debe otu nhazi na ntọala ikpughe ìhè, ma jiri ya tụnyere foto e sere tupu ma ọ bụ mgbe chi jiri gasịrị. Chi jiri ọnwa nke penumbra abụghị ọnwa nke na-agafe n’ime igwe ojii ma ọ bụ nke na-agbanwe ìhè nke ya; ọ bụ mbelata ìhè anyanwụ nke nta nke nta, n’ihi na Ụwa na-egbochi akụkụ ìhè anyanwụ iru ọnwa.
Dịka ọmụmaatụ, e depụtara chi jiri ọnwa nke penumbra nke 20 February 2027 ka ọ ga-ewe nkeji 241 n’ime penumbra. Ogologo oge ahụ apụtaghị na ọnwa ga-adị ka ọchịchịrị nke ọma ruo awa anọ: ndo ya na-agbanwe nke nta nke nta, ma o yikarịrị ka a ga-ahụ akụkụ kacha gbaa ọchịchịrị nke penumbra karịa nsọtụ mpụta ya nke na-esighị ike. Kalenda February 2027 nke dị ugbu a na-enye oge ọnwa si agbanwe kpọmkwem n’ọnwa ahụ, ebe ndepụta chi jiri na-enye nkọwa gbasara ihe omume ahụ.
Nke akụkụ ya: ndo gbara ọchịchịrị na-agafe n’elu ọnwa
Chi jiri ọnwa nke akụkụ ya na-eme mgbe ụfọdụ n’ime ọnwa batara na umbra, ebe akụkụ fọdụrụ nọ n’èzí ya. Ihe a na-ahụkarị nke ọma bụ mpaghara gbara ọchịchịrị nke nwere ọdịdị okirikiri na-amụba n’elu ihu ọnwa. Ns ọtụ umbra nwere ọdịdị okirikiri n’ihi na Ụwa gbara gburugburu; chi jiri ọnwa nyeere ndị mmadụ aka ịmata ọdịdị ahụ ogologo oge tupu ụgbọelu mbara igwe esere Ụwa foto site na mbara igwe.
Ndo a abụghị ihe siri ike e debere n’elu ọnwa, nsọtụ ya adịghịkwa nkọ kpamkpam. Ìhè anyanwụ na-agafe n’ime ikuku Ụwa na-eme ka nsọtụ ahụ ghara ịdị nkọ. N’agbanyeghị nke ahụ, ọdịiche dị n’etiti akụkụ na-enwu gbaa nke dị n’èzí umbra na akụkụ na-adịchaghị enwu nke dị n’ime ya na-apụtakarị ìhè karịa ọchịchịrị chi jiri ọnwa nke penumbra. Ọnwa anaghị apụ n’anya n’oge chi jiri nke akụkụ ya, akụkụ nke ka nọ n’èzí umbra na-enwukwa n’ìhè anyanwụ kpọmkwem.
Oke ọnwa a ga-ekpuchi na-adabere n’ụzọ chi jiri ahụ si gafee. Ọ bụrụ na ọnwa abanye ntakịrị n’ime umbra, obere akụkụ gbara ọchịchịrị ga-apụta; ma ọ bụrụ na ọ bata nke miri emi karị, ọ pụrụ ikpuchi ihe ka ọtụtụ n’ime diski ahụ ma ghara ikpuchi ya dum. Nhazi ụdị chi jiri a na-adabere n’ọnọdụ ọnwa n’ime ndo, ọ bụghị n’otú onye na-ekiri ihe si hụ ya. Ọnọdụ ihu igwe, ehihie ma ọ bụ abalị, ihu igwe dị nso n’ala na ọnọdụ ọnwa n’eluigwe niile na-emetụta ma a ga-ahụ ya. Ngwa ozi obodo dị ka ibe ọnwa London na-egosi oge ọnwa na-apụta na nke ọ na-ada, ịdị elu ya, azimuth ya na ihu igwe, nke nwere ike inye aka n’ịhazi ihe a ga-ekiri n’eluigwe n’ozuzu ya.
Nke zuru ezu: ọnwa na-abanye n’ime umbra kpamkpam
N’oge chi jiri ọnwa zuru ezu, diski ọnwa dum na-agafe n’ime umbra nke Ụwa. A ka na-ahụ ọnwa n’ihi na ikuku Ụwa na-ehulata akụkụ ìhè anyanwụ ka ọ bata n’ime ndo ahụ. Ka ìhè anyanwụ ahụ na-agafe n’ime ikuku, a na-agbasasị ebili mmiri na-acha anụnụ anụnụ nke dị mkpụmkpụ karịa nke na-acha uhie uhie. N’ihi ya, ìhè fọdụrụ nke ruru ọnwa na-abụkarị uhie ma ọ bụ oroma, elu ọnwa na-egosipụtakwa ìhè ahụ n’ebe ndị nọ n’Ụwa nọ.
Okwu a ma ama bụ “ọnwa ọbara” na-ezo aka n’ọdịdị uhie a nwere ike ịpụta, ọ bụghị ụdị chi jiri dị iche ma ọ bụ agba a ga-ahụrịrị. Chi jiri zuru ezu nwere ike ịdị ka ọla kọpa, uhie brik, aja aja gbara ọchịchịrị ma ọ bụ ọchịchịrị nke ukwuu. Agba na ìhè ya na-adabere n’otu akụkụ n’oke ìhè anyanwụ si gafee n’ime ikuku Ụwa; alụlụ, igwe ojii na ụmụ irighiri ihe dị n’ikuku nwere ike imetụta ìhè ga-agafe. Chi jiri zuru ezu apụtaghị na ọnwa ga-apụ n’anya, ọ bụ ezie na ọ pụrụ isi ike ịhụ ya ma ọ bụrụ na ndo ahụ gbara ọchịchịrị nke ukwuu ma ọ bụ mbara igwe na-enwu gbaa.
Oge chi jiri zuru ezu bụ oge ọnwa dum nọ n’ime umbra. Tupu oge ahụ na mgbe ọ gachara, chi jiri zuru ezu na-enwekwa akụkụ chi jiri nke nta nke nta ka diski ọnwa na-abanye ma na-apụ n’ime ndo gbara ọchịchịrị ahụ. Dịka ọmụmaatụ nke nwere ụbọchị, e depụtara chi jiri ọnwa zuru ezu nke 31 December 2028 ka oge chi jiri zuru ezu ya ga-abụ nkeji 71.3. Usoro chi jiri ahụ dum na-ewe ogologo oge karịa oge etiti ahụ, ya mere ndị na-ekiri nke nwere ike ịhụ naanị akụkụ ihe omume ahụ ka nwere ike ịhụ otu akụkụ chi jiri.
Ihe ị ga-ele anya mgbe ị na-ekiri
Ọ dị mma iji anya nkịtị lelee chi jiri ọnwa; n’adịghị ka chi jiri anyanwụ, ọ dịghị mkpa iji ihe nzacha nchebe. Igwe anya abụọ nwere ike ime ka ọ dị mfe inyocha ndo na-agbanwe agbanwe, ma iji ya abụghị iwu. Chọta ebe ọnwa na-apụta nke ọma, ma chọpụta ma ọ ga-adị n’elu ahịrị mbara igwe obodo gị n’oge ihe omume ahụ. Ndepụta chi jiri na-enye ozi gbasara ebe a ga-ahụ ya, ebe kalenda ọdịdị ọnwa nwere ike inyere gị aka ịlele oge ọdịdị ọnwa n’ọnwa ị họọrọ.
Maka chi jiri nke penumbra, chọọ ọchịchịrị na-abịa nke nta nke nta ma na-ekpuchi akụkụ dị iche iche, kama ịtụ anya ịhụ nsọtụ doro anya. Maka chi jiri nke akụkụ ya, lelee ka nsọtụ umbra nke nwere ọdịdị okirikiri si agafe n’elu diski ọnwa. N’oge chi jiri zuru ezu, nye anya gị oge ka ọ mara ọchịchịrị, ma hụ na ọnwa nwere ike ka nwee agba na nkọwa kama ịghọ oji kpamkpam. Ọdịiche ndị a kacha baa uru mgbe ị na-ekiri usoro ihe omume ahụ dum kama ile eluigwe naanị otu ugboro: mmegharị ndo ahụ nwayọọ nwayọọ bụ ihe na-egosi ma chi jiri ahụ ọ bụ nke penumbra, nke akụkụ ya ka ọ bụ nke zuru ezu.