Ọ bụrụ na ị tinye elọgụ nukwaụ ndị yiri ya abụọ — otu n'elu Ụwa na otu n'elu Ọnwa — na kedu mgbe tupu ụbọchị Ụwa zuru ezu, elọgụ Ọnwa ga-ada n'ihu na ~56.02 microseconds. A bụghị ọmụ n'elọgụ ahụ. Ọ bụ ihe gbasara ụwa, nke Albert Einstein na-atụle na general theory nke relativity gara ọtụtụ afọ gara aga.
Ọrọ Ike Mgbalị Adịghị Njikere Nkọ
Relativity nke izugbe Einstein, bipụtara na 1915, na-akọwa ike mgbalị abụghị ike kama bụ iwu spacetime. Ihe dị ọtụtụ ihe dị ka Ụwa na Ọnwa na-agbanwe fab spacetime na gburugburu ha, na iwu a na-amacha ụzọ oge na-agba ọsọ.
Keɓance bụ nke ọ: ike mgbalị dị ọtụtụ, oge na-agba ọsọ. Ihe a na-akpọ ọrọ ike mgbalị adịghị njikere. Ike mgbalị Ụwa n'elu bụ ~9.8 m/s², yakin ike mgbalị Ọnwa bụ naanị ~1.62 m/s² — ihe fọrọ nụ yìrị isii. N'ihi na ike mgbalị Ọnwa dị nta, spacetime nwere ihe obere iwu, na elọgụ na-agba ọsọ karịa.
Nọmba 56 Microsecond
Ọsọ ụkọ na-agba ọsọ elọgụ ọnwa gụnyere ihe basa n'etiti mgbalị ihe nkwụ Ụwa na Ọnwa, tinye karụ nta maka ọsọ orbit na ije Ụwa.
Blueshift ike mgbalị — elọgụ na-agba ọsọ n'ihi ike mgbalị dị nta — na-akọ ~+58.7 microseconds kwa ụbọchị. Otú ọ dị, ọsọ orbit Ọnwa (~1.022 km/s) na-akọ ọrọ dilatasyon na ochicho ọzọ (ihe dabara na ọsọ ije site na relativity nkwa), na-agbakwa ọrọ na ~2.7 microseconds kwa ụbọchị. Ihe ka ukwu bụ ~+56.02 microseconds kwa ụbọchị.
Nọmba a a kọmere ta ọrụ ziri ezi, gụnyere ọrụ ta NASA Jet Propulsion Laboratory na National Institute of Standards and Technology.
Ibe A Abụghị Ihe Atụmatụ — A Na-atụle Ibe
Ọrọ ike mgbalị adịghị njikere bụ otu na nke a na-atụle nke ọma na fizikị nile. Satelit GPS, nke na-agba ọsọ na ~20,200 km ụkwa ebe ike mgbalị dị nta, nwetara ~45 microseconds kwa ụbọchị ịdị karịa elọgụ elu Ụwa. Na-enwe lossesi maka ibe a, ọnọdụ GPS ga-agba ọsọ na ~10 km kwa ụbọchị.
Fizikị yiri ibe a na-adị n'elu Ọnwa. Yakin anyị ekwulambeghị tinye elọgụ nukwaụ n'elu ala ọnwa, ihe a na-agbakọ dè ekwesighi na akaun ma. Ọrọ ike mgbalị adịghị njikere mma na-enye atụmatụ nke a na-anwe ka ihe fọrọ nụ n'otu triliyọn.
Kedu Ihe Mere 56 Microsecond Dị Mkpa
Maka ndị na-acha ndụ okirikiri ihe, 56 microseconds abụghị ike a na-achọ. Mana maka sistemụ ụkọ, ọ na-agbaa ọzọ:
Ka ọ gafee otu mwezi, elọgụ Ọnwa na-agba ọsọ na ~1.7 milliseconds. Tupu otu afọ, ọrọ na-elu na ~20 milliseconds. Kemgbe epọk J2000.0 (January 1, 2000), mkpokọ ọrọ ọ gafee 0.5 sekọndu.
Maka nzọ, ụkà na-agba ọsọ ~300 mètụ kwa microsecond. Ọrọ ije 56-microsecond kwekọ na ~16 mètụ ọrọ ọnọdụ kwa ụbọchị. Maka ibe na-arụ ọrụ ụkọ nke Artemis ọrụ — itị saịtị kachasị n'elu Ọnwa poto ndịda — ọrọ a na-adịghị emeba na ihe ndọrọndọ.
Na-ebe dịka Coordinated Lunar Time (LTC) na-emepụta: iji nye ọkọ oge nke na-atụle ọrọ relativistic na-echekwa sistemụ ọnwa nile soro.