Rembulan sabit tipis ing sisih cendhèk langit wayah soré bisa nandhani owah-owahan gedhé ing kalender Islam: wiwitané Ramadan, tekané Idulfitri, utawa wiwitané sasi kamariah liyané. Nanging rembulan sabit dudu mung tandha tanggal ing langit sing bisa diwaca bebarengan déning saben wong ing Bumi. Bisa katon utawa ora gumantung marang posisi Rembulan, panggonané wong sing ngamati, kahanan atmosfer, lan paugeran sing diturutaké komunitas.
Kalender Islam, sing uga disebut kalender Hijriah, dumadi saka 12 sasi kamariah. Bédané karo kalender sing njaga supaya sasi-sasiné tetep cocog karo mangsa, kalender iki ora ajeg nambah sasi ekstra supaya bisa nyelarasaké karo taun surya. Mula, tanggal-tanggalé kawangun saka rong bab sing béda: rembulan sabit mbantu nemtokaké sasi, déné taun kamariah sing luwih cendhèk nggawa sasi-sasi kuwi ngliwati mangsa. Astronomi njelaské irama dhasaré, nanging praktik agama lan administrasi sing nemtokaké kepriyé irama kuwi dadi kalender.
Rembulan anyar dudu rembulan sabit pisanan sing katon
Ing astronomi, rembulan anyar iku wektu pas konjungsi, nalika srengéngé lan Rembulan duwé bujur ekliptika sing padha kaya sing katon saka Bumi. Ing sakupengé posisi jejeg iki, belahan Rembulan sing padhang akèh-akèhé madhep adoh saka kita. Rembulan uga katon cedhak karo Srengéngé ing langit, saéngga pinggirané sing padhang lan tipis angel banget utawa ora bisa dideleng.
Rembulan sabit sing dienggo kanggo miwiti sasi Islam iku kedadéan sing béda: Rembulan enom sing saya tambah padhangé wiwit katon sawisé konjungsi, lumrahé digolèki ing langit sisih kulon sawisé srengéngé surup. Rembulan sabit iki umumé disebut hilal. Konjungsi iku wektu pas sing bisa diitung lan padha ing saindenging donya; déné katon-orané rembulan sabit minangka kahanan paningal ing panggonan tartamtu sing kawangun sawisé kuwi.
Bédané iki wigati nalika maca kalender fase Rembulan kanthi wektu rembulan anyar sing persis. Wektu rembulan anyar sing kacathet ora ateges rembulan sabit bakal katon ing soré kuwi, lan ora kanthi otomatis nemtokaké dina kapisan sasi agama. Rerata wektu antarané rembulan anyar astronomis siji lan sabanjuré yaiku 29.53059 dina. Sasi kalender kudu dumadi saka dina wutuh, mula sasi Islam suwéné 29 utawa 30 dina, dudu pecahan dina.
Apa sebabé sawetara rembulan sabit enom luwih angel katon
Wektu sawisé konjungsi, sing kerep disebut umur Rembulan, mung dadi salah siji pérangan saka bab sing nemtokaké bisa-orané katon. Nalika Rembulan obah menyang wétan dibandhingaké karo Srengéngé, pérangané sing kasorotan saya akèh lan jarak katoné saka Srengéngé saya adoh. Nanging wong sing ngamati uga butuh rembulan sabit kuwi cukup dhuwur ing ndhuwur cakrawala nalika langit wayah soré saya peteng.
Sudut lintasan Rembulan marang cakrawala duwé pangaribawa gedhé. Ing sawijining wektu, rembulan sabit bisa katon cukup dhuwur ing ndhuwur panggonané srengéngé surup, nanging ing wektu liya bisa cedhak banget karo cakrawala. Garis lintang lan mangsa ndadèkaké géomètri iki béda. Mula, rong rembulan sabit sing umuré mèh padha bisa nuwuhaké tantangan paningal sing béda banget, sanajan durung ana méga.
Ana uga balapan antarané surupé cahya wayah ésuk lan mudhuné Rembulan. Sanalika sawisé srengéngé surup, langit bisa uga isih padhang banget; mengko, rembulan sabit bisa wis mlebu ing pedhut utawa surup. Suwé wektu antarané srengéngé surup lan Rembulan surup migunani, nanging ora njamin rembulan sabit bakal katon. Lebu, asor, méga tipis, cethané atmosfer, lan pengalamané wong sing ngamati kabèh duwé pangaribawa. Ora ana wates umur Rembulan tunggal sing njamin rembulan sabit bakal katon tanpa piranti ing saben panggonan.
Wiwitané tanggal nalika surup lan béda tanggal wiwitan
Kanggo ibadah, tanggal Islam diwiwiti nalika srengéngé surup, dudu tengah wengi. Mula, wayah soré sing miwiti dina kapisan Ramadan dumadi sadurungé pasa saka ésuk nganti surup ing dina kuwi. Semono uga, pawarta sing diumumaké sawisé ngamati rembulan sabit ing wayah soré nuduhaké dina sing wis diwiwiti miturut pétungan adhedhasar srengéngé surup iki, sanajan tanggal kalender sipil durung owah nganti tengah wengi.
Ing praktik paningalan sing akèh diturutaké, wong-wong ngamati rembulan sabit anyar sawisé srengéngé surup ing dina kaping 29 sasi sing arep rampung. Yèn paningalan sing ditampa netepaké wiwitané sasi anyar, sasi anyar diwiwiti ing wayah soré kuwi. Yèn ora, sasi sing arep rampung dirampungaké nganti 30 dina. Syarat rinci kanggo nampa paseksi lan ngetrapaké paugeran iki béda-béda ing antarané panguwasa.
Komunitas uga bisa béda pamawas ngenani tlatah géografis endi sing paningalé dianggep sah. Sawetara nggunakake paningalan lokal utawa regional; liyané nampa paningalan saka panggonan sing luwih adoh miturut paugeran sing dianut. Bisa uga ana béda pamawas ngenani panggunaan piranti optik utawa perané pétungan. Mula, béda tanggal wiwitan ora ateges ana pihak sing salah ngetung posisi Rembulan. Bisa waé golongan-golongan kuwi ngetrapaké paugeran béda marang kahanan paningal sing béda.
Apa sebabé Ramadan mubeng ngliwati mangsa
Owah-owahan mangsa iki langsung asalé saka pétungan kalender. Nggunakake siklus kamariah rata-rata, 12 × 29.53059 ngasilaké 354.36708 dina. Taun kalender Islam sing nyata suwéné 354 utawa 355 dina wutuh, gumantung marang urutan sasi lan cara kalenderé. Ing kahanan apa waé, taun iki luwih cendhèk tinimbang taun surya sing suwéné kira-kira 365¼ dina.
Bédané watara 11 dina saben taun surya. Mulané, ing saben kedadéan sabanjuré Ramadan lumrahé diwiwiti watara 10 utawa 11 dina luwih awal ing kalender Grégorian. Sajroné watara 33 taun surya, Ramadan ngliwati kabèh siklus mangsa. Polané alon-alon, ora dumadakan mlumpat: sawisé Ramadan sing dialami ing mangsa panas, Ramadan sabanjuré teka luwih awal sethithik ing kalender surya.
Jalarané yaiku ora ana panyelaras mangsa liwat sasi tambahan. Kalender kamariah-surya nambah sasi ekstra ing taun-taun tartamtu supaya sasi-sasiné tetep cedhak karo mangsa tartamtu; kalender agama Islam ora nindakaké mangkono. Sasi-sasiné tetep manut marang Rembulan.
Bab iki uga nduwé akibat géografis. Nalika Ramadan tumiba ing mangsa panas ing belahan bumi Lor, ing belahan bumi Kidul Ramadan tumiba ing mangsa adhem. Mula, sasi kanthi jeneng sing padha bisa ateges pasa awan sing suwé ing siji tlatah lan luwih cendhèk ing tlatah liyané. Sasi kamariah nduwé panggonan tetep ing urutan kalender, nanging ora nduwé mangsa sing ajeg.
Kalender paningalan lan kalender pétungan
Tembung “kalender Islam” bisa ngrujuk marang sawetara cara kanggo netepaké tanggal sajroné struktur 12 sasi sing padha. Cara paningalan gumantung marang paningalan rembulan sabit sing ditampa. Cara liyané nggunakake pétungan astronomis, kadhangkala kanggo prédhiksi apa rembulan sabit bakal katon lan kadhangkala kanggo ngetrapaké paugeran tartamtu sing nyakup konjungsi, srengéngé surup, utawa Rembulan surup. Cara-cara iki ora kabèh padha.
Kalender Islam tabular nggunakake cara liya: kalender iki nganggo pola aritmetis kanggo nemtokaké suwéné sasi lan dina-dina kabisat, dudu nemtokaké saben sasi lumantar paningalan anyar. Kalender kaya mangkono migunani kanggo ngowahi tanggal lan panalitèn sajarah, nanging tanggal asil konversi ora kanthi otomatis dadi tanggal sing diamati déning komunitas tartamtu. Cathetan sajarah uga bisa ora mesthi ngenani panggonan utawa paugeran sing digunakaké.
Pétungan lan paningalan ora kudu dianggep minangka rong bab sing kosok balèn. Pétungan astronomis bisa nemtokaké panggonané Rembulan lan mbantu nliti laporan paningalan. Pitakonan agamané yaiku bukti apa sing dianggep cukup déning panguwasa kanggo miwiti sasi.
Mula, tanggal Hijriah ing aplikasi kalender, peta prédhiksi paningalan, lan pawarta saka komunitas njawab pitakonan sing ana gandhèngané, nanging béda. Sadurungé mbandhingaké, priksa apa saben-saben kuwi minangka konversi aritmetis, kritéria astronomis, utawa paningalan sing ditampa.
Carané nyiapaké paningalan rembulan sabit tanpa nggawe pratelan sing kakehan
Miwitana saka panggonan kanggo ngamati, dudu lambang fase umum. Gunakna fitur golèk kutha kanggo mbukak dasbor Rembulan lokal kanggo mriksa wektu Rembulan surup, dhuwuré, azimuté, lan tampilan langit bebarengan karo cuaca lokal. Bab-bab iki mbantu njawab pitakonan praktis: kudu madhep menyang endi, apa Rembulan isih ana ing ndhuwur cakrawala, lan apa kahanan langit bisa ngalangi paningalan? Nanging informasi iki dudu putusan resmi ngenani paningalan rembulan sabit.
Contoné, dasbor Rembulan London nyedhiyakaké katrangan paningalan lokal kasebut kanggo London. Géomètriné ora kena dianggep padha kanggo kutha sing adoh. Panggonan sing apik kanggo ngamati nduwé cakrawala kulon sing cetha, tanpa bangunan utawa gunung ing sacedhaké sing ngalangi langit sisih ngisor. Entènana nganti Srengéngé wis surup sakabèhé sadurungé miwiti golèk, lan aja tau ngarahaké teropong utawa teleskop menyang Srengéngé.
Yèn panjenengan butuh katrangan dhasar ngenani sebabé wujud sing padhang bisa owah, pandhuan fase-fase Rembulan njlèntrèhaké siklusé. Kanggo laporan paningalan, cathet panggonan, wektu ngamati, kahanan langit, lan apa panjenengan nggunakake piranti optik. Katrangan iki ndadèkaké laporan luwih migunani tinimbang foto tanpa konteks.
Pungkasané, bedakna paningalan pribadi saka upaya netepaké tanggal agama. Upaya sing ora kasil mung mbuktèkaké yèn panjenengan ora weruh rembulan sabit ing kahanan kuwi. Yèn kaya-kayané katon sekilas, paningalan kuwi isih kudu dinilai miturut tata cara komunitas sing gegandhèngan. Kanggo nemtokaké wiwitan pasa utawa riyaya, tututa pawarta saka panguwasa utawa komunitas sing kalenderé panjenengan tindakaké.