Eng Mounddäischtert ass net ëmmer datselwecht Schauspill. Heiansdo gëtt de Mound nëmme liicht méi däischter; heiansdo schneit eng donkel Kéier e Stéck aus senger Scheif eraus; an heiansdo gëtt déi ganz Moundscheif däischterrout. Den Ënnerscheed hänkt dovun of, wéi de Mound duerch den Äerdschied zitt. Déi dräi Bezeechnungen – Hallefschied-, deelweis an total – beschreiwen, wéi vill vum Mound an den däischtersten Deel vun dësem Schied trëtt, deen Umbra genannt gëtt. Wann een d'Geometrie versteet, kann een déi geschéie Verännerunge méi einfach erkennen, besonnesch wann se subtil sinn. Fir Datumer, Kontaktzäiten, Dauer a Siichtbarkeet jee no Standuert, benotzt de live Katalog vun de Mounddäischterten.
D'Äerd werft zwou Aarte vu Schied
D'Sonn ass eng ausgedeent Liichtquell, kee Punkt. Dofir entsteet op der Äerd eng zentral Regioun, an där direkt Sonneliicht blockéiert gëtt, an eng baussenzeg Regioun, an där nëmmen en Deel vun der Sonn verdeckt ass. Den zentrale Schied ass d'Umbra; de méi mëllen äussere Schied ass de Hallefschied. D'Grenz ass eng Fro vun der Geometrie: Am Hallefschied kéint en Observateur um Mound nach en Deel vun der Sonn gesinn, wärend d'Äerd an der Umbra d'Sonn komplett verdecke géif.
Eng Mounddäischtert kann nëmme bei Vollmound optrieden, wann d'Äerd tëscht der Sonn an dem Mound läit. Déi meescht Vollmounde passéieren awer iwwer oder ënner dem Äerdschied, well d'Moundëmlafbunn ëm 5,14 Grad géintiwwer der Ekliptik geneigt ass, der Ebene vun der Äerdëmlafbunn ëm d'Sonn. Eng Däischtert trëtt op, wann et bei Vollmound zu enger Kräizung vun dësen Ëmlafbunne kënnt. De Guide zu de Moundphasen erkläert, firwat d'Moundphas vu senger Positioun relativ zur Sonn an der Äerd ofhänkt; d'Aart vun der Däischtert hänkt dann dovun of, wéi de Mound duerch den Äerdschied zitt.
Hallefschied: eng subtil, breetflächëg Ofdäischterung
Bei enger Hallefschied-Mounddäischtert zitt de Mound duerch den Hallefschied vun der Äerd, ouni d'Umbra ze beréieren. Keng kloer ofgegrenzten donkel Kante beweegt sech iwwer d'Moundscheif. Amplaz kritt en Deel oder de ganze Mound e bësse manner direkt Sonneliicht a kann liicht schattéiert ausgesinn, dacks op der Säit, déi der Umbra am nooste läit. Den Effekt ass liicht ze iwwersinn, besonnesch um Ufank oder um Enn vum Evenement, wann nëmmen e klengen Deel vum Mound am Hallefschied läit.
Dofir kann eng Hallefschied-Mounddäischtert eng reell, moossbar Konstellatioun sinn, ouni fir dat blousst A dramatesch ze wierken. Op enger Foto kann se méi opfalen wéi bei engem flüchtege Bléck, mä d'automatesch Beliichtung vun enger Kamera kann d'Oofdäischterung ausgläichen an de Verglach vu Biller méi schwéier maachen. Wann Dir Fotoe maacht, loosst de Bildausschnëtt an d'Beliichtungsastellunge onverännert a vergläicht d'Biller mat enger Foto, déi Dir virun oder no der Däischtert gemaach hutt. Eng Hallefschied-Mounddäischtert ass net de Mound, deen duerch eng Wollek zitt oder seng eege Hellegkeet ännert; et ass eng graduell Ofnam vum Sonneliicht, well d'Äerd d'Sonn vum Mound aus deelweis verdeckt.
Zum Beispill ass fir d'Hallefschied-Mounddäischtert vum 20. Februar 2027 eng Hallefschied-Dauer vun 241 Minutten uginn. Dëse laangen Zäitraum heescht net, datt de Mound véier Stonne laang däitlech däischter ausgesäit: d'Schattéierung ännert sech graduell, an den déifsten Deel vum Hallefschied ass méi wahrscheinlech ze bemierken wéi säi schwaache baussenzege Rand. De live Kalenner fir de Februar 2027 weist déi genee Zäite vun de Moundphasen fir dee Mount, wärend de Katalog vun de Mounddäischterten d'Detailer vum Evenement enthält.
Deelweis: Eng donkel Kéier zitt iwwer de Mound
Eng deelweis Mounddäischtert trëtt op, wann en Deel vum Mound an d'Umbra trëtt, wärend de Rescht dobausse bleift. Dat kloerst visuell Zeechen ass eng däitlech méi donkel, gekrëmmte Regioun, déi sech iwwer d'Moundfläch ausbreet. De Rand vun der Umbra ass gekrëmm, well d'Äerd ronn ass; Mounddäischterten hunn den Observateuren gehollef, dës Form ze erkennen, laang ier Raumsonden d'Äerd aus dem Weltall fotograféiere konnten.
De Schied ass keen zolitte Géigestand, deen iwwer de Mound geluecht gëtt, a säi Rand ass net perfekt schaarf. Sonneliicht, dat duerch d'Äerdatmosphär geet, mécht d'Grenz méi mëll. Trotzdem ass de Kontrast tëscht dem hellen Deel baussent der Umbra an dem méi däischteren Deel bannendran normalerweis vill méi opfälleg wéi d'Schattéierung bei enger Hallefschied-Mounddäischtert. Bei enger deelweiser Däischtert verschwënnt de Mound net, an deen Deel, deen nach baussent der Umbra läit, gëtt weiderhin direkt vum Sonneliicht beliicht.
Wéi vill vum Mound bedeckt ass, variéiert jee no Verlaf vun der Däischtert. Bei engem flaache Passage an d'Umbra bleift nëmmen eng kleng donkel Kerbe; bei engem méi déife Passage kann de gréissten Deel vun der Scheif bedeckt ginn, awer net déi ganz Scheif. D'Klassifikatioun bezitt sech op d'Positioun vum Mound am Schied, net dorop, ob en Observateur d'Evenement gesi kann. Den Horizont, d'Dagesliicht, d'Wieder an d'Positioun vum Mound um Himmel beaflossen all d'Siichtbarkeet. En Stad-Dashboard wéi d'Moundsäit vu London weist lokal Moundopgangs- a Moundënnergangszäiten, Héicht, Azimut a Wieder, wat bei der allgemenger Planung vun der Himmelsobservatioun hëllefe kann.
Total: De Mound trëtt komplett an d'Umbra
Bei enger totaler Mounddäischtert passéiert déi ganz Moundscheif bannent der Umbra vun der Äerd. De Mound bleift siichtbar, well d'Äerdatmosphär e bëssen Sonneliicht an de Schied brécht. Wann dëst Liicht duerch d'Atmosphär geet, ginn déi méi kuerz blo Wellelängte méi staark gestreet wéi déi rout. Dofir ass dat reschtlecht Liicht, dat de Mound erreecht, dacks rout oder orange, an d'Mounduewerfläch reflektéiert dëst Liicht a Richtung vun den Observateuren op der Äerd.
Déi populär Bezeechnung «Bluttmound» bezitt sech op dëse méigleche roude Look, net op eng separat Aart vun Däischtert oder eng garantéiert Faarf. Eng total Däischtert kann kofferfaarweg, Zille-rout, däischterbrong oder ganz donkel ausgesinn. D'Faarf an d'Hellegkeet hänken deelweis dovun of, wéi vill Sonneliicht duerch d'Äerdatmosphär kënnt; Niwwel, Wolleken a Partikelen an der Atmosphär kënnen d'Liicht beaflossen, dat duerchdréngt. Eng total Däischtert bedeit net, datt de Mound verschwënnt, och wann e schwéier ze gesi ka sinn, wann de Schied besonnesch donkel oder den Himmel hell ass.
D'Totalitéit ass den Zäitraum, an deem de ganze Mound an der Umbra läit. Virun an no där Zäit ëmfaasst eng total Däischtert deelweis Phasen, wärend d'Moundscheif an den däischterste Schied eran- an nees eraustrëtt. Als Beispill mat Datum ass fir déi total Mounddäischtert vum 31. Dezember 2028 eng Totalitéit vun 71,3 Minutten uginn. Déi ganz Sequenz vun der Däischtert dauert méi laang wéi dësen zentrale Zäitraum, dofir kënnen Observateuren, déi nëmmen en Deel vum Evenement gesinn, trotzdeem eng deelweis Phas matkréien.
Op wat Dir beim Observéiere sollt oppassen
Eng Mounddäischtert kann een ouni Gefor mam bloussen A kucken; am Géigesaz zu enger Sonnendäischtert brauch een dofir keng Schutzfilter. Mat engem Spektiv kann een de verännerleche Schied méi genee ënnersichen, mä dat ass net néideg. Sicht Iech eng Plaz mat fräier Siicht op de Mound a kontrolléiert, ob en während dem Evenement iwwer Ärem lokalen Horizont steet. De Katalog vun de Mounddäischterte liwwert Informatiounen zur Siichtbarkeet jee no Standuert, an de Kalenner vun de Moundphasen hëlleft Iech, d'Phasenzäite fir e gewielte Mount nozeschloen.
Bei enger Hallefschied-Mounddäischtert sollt Dir op eng graduell, ongläichméisseg Ofdäischterung oppassen, amplaz eng schaarf Grenz ze erwaarden. Bei enger deelweiser Däischtert kënnt Dir verfollegen, wéi de gekrëmmte Rand vun der Umbra iwwer d'Scheif wandert. Wärend der Totalitéit sollt Dir Ären Aen Zäit ginn, sech un d'Däischtert ze gewinnen, a bemierken, datt de Mound Faarf an Detailer behale kann, amplaz gläichméisseg schwaarz ze ginn. Dës Ënnerscheeder erkennt een am beschten, wann een de ganze Verlaf observéiert, anstatt nëmmen eemol an den Himmel ze kucken: Eréischt duerch déi lues Beweegung vum Schied gëtt kloer, ob et sech ëm eng Hallefschied-, deelweis oder total Mounddäischtert handelt.