Epesami kombo mpo na bambwa ya zamba oyo ebebelaka na butu ya mbindo ya ntaka ya mbula
Eyebani mpe lokola: Old Moon, Ice Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Quiet Moon
Shina ya Kala
正月 (Zhēngyuè) — Primary Month
Hindou (Purnima)
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा) Fɛti: Shakambhari Purnima
Yaponi ya Kala
睦月 (Mutsuki) — Month of Affection
Anglo-Sakson
Æftera Geola — After Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Manidoo-giizis — Spirit Moon
Cree (Ininew)
Kisē-pīsim — Great Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Moon After Yule
Epesami kombo mpo na mbula monene ya nzele ya Fevriye
Eyebani mpe lokola: Hunger Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Moon of Ice
Shina ya Kala
杏月 (Xìngyuè) — Apricot Month
Hindou (Purnima)
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा) Fɛti: Sacred bathing at Prayagraj
Yaponi ya Kala
如月 (Kisaragi) — Month of Changing Clothes
Anglo-Sakson
Solmonath — Month of Cakes
Ojibwe (Anishinaabe)
Mkwa-giizis — Bear Moon
Cree (Ininew)
Mikisiw-pīsim — Eagle Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Storm Moon
Bibielo bimonisamaka ntango mabele ekomaka ye moto na ntandika ya saison ya pɔnɛ
Eyebani mpe lokola: Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Moon of Winds
Shina ya Kala
桃月 (Táoyuè) — Peach Month
Hindou (Purnima)
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा) Fɛti: Holi
Yaponi ya Kala
弥生 (Yayoi) — Ever Growing
Anglo-Sakson
Hrethmonath — Month of the Goddess Hretha
Ojibwe (Anishinaabe)
Ziizbaakdoke-giizis — Sugar Moon
Cree (Ininew)
Niska-pīsim — Goose Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Chaste Moon
Epesami kombo mpo na folá ya ntaka ya boimi (phlox mosenga ya nzoto), moko ya mafolá ya liboso ya eleko ya pɔnɛ
Eyebani mpe lokola: Egg Moon, Fish Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Growing Moon
Shina ya Kala
梅月 (Méiyuè) — Plum Month
Hindou (Purnima)
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा) Fɛti: Hanuman Jayanti
Yaponi ya Kala
卯月 (Uzuki) — Deutzia Month
Anglo-Sakson
Eosturmonath — Month of the Goddess Eostre
Ojibwe (Anishinaabe)
Iskigamizige-giizis — Boiling Sap Moon
Cree (Ininew)
Ayīki-pīsim — Frog Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Seed Moon
Mafolá ya pɔnɛ mingi epanganaka na bibanga mpe na zamba
Eyebani mpe lokola: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Bright Moon
Shina ya Kala
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
Hindou (Purnima)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) Fɛti: Buddha Purnima
Yaponi ya Kala
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
Anglo-Sakson
Thrimilce — Three Milkings
Ojibwe (Anishinaabe)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
Cree (Ininew)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Hare Moon
Mikrolune Sánzá ya Langi ya Lola
Mafolá ya pɔnɛ mingi epanganaka na bibanga mpe na zamba
Eyebani mpe lokola: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Bright Moon
Shina ya Kala
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
Hindou (Purnima)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) Fɛti: Buddha Purnima
Yaponi ya Kala
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
Anglo-Sakson
Thrimilce — Three Milkings
Ojibwe (Anishinaabe)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
Cree (Ininew)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Hare Moon
Mikrolune
Ntango ya kobuka bafreze ezali na ngɔ́ngɔ
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Moon of Horses
Shina ya Kala
荷月 (Héyuè) — Lotus Month
Hindou (Purnima)
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा) Fɛti: Vat Purnima
Yaponi ya Kala
水無月 (Minazuki) — Month of Water
Anglo-Sakson
Ærra Litha — Before Midsummer
Ojibwe (Anishinaabe)
Ode'imini-giizis — Strawberry Moon
Cree (Ininew)
Opāskāwēwi-pīsim — Hatching Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Dyan Moon
Nzau ya mobali (bucks) emataki komikomisa mapete mape na velour
Eyebani mpe lokola: Thunder Moon, Hay Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Moon of Claiming
Shina ya Kala
兰月 (Lányuè) — Orchid Month
Hindou (Purnima)
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा) Fɛti: Guru Purnima
Yaponi ya Kala
文月 (Fumizuki) — Month of Literature
Anglo-Sakson
Æftera Litha — After Midsummer
Ojibwe (Anishinaabe)
Miin-giizis — Blueberry Moon
Cree (Ininew)
Paskowi-pīsim — Moulting Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Mead Moon
Mbisi monene (esturgeon) ekangamaka lilemba na Mbu Monene
Eyebani mpe lokola: Green Corn Moon, Grain Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Dispute Moon
Shina ya Kala
桂月 (Guìyuè) — Osmanthus Month
Hindou (Purnima)
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा) Fɛti: Raksha Bandhan
Yaponi ya Kala
葉月 (Hazuki) — Leaf Month
Anglo-Sakson
Weodmonath — Plant Month
Ojibwe (Anishinaabe)
Manoominike-giizis — Ricing Moon
Cree (Ininew)
Ohpahowi-pīsim — Flying Up Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Corn Moon
Sánzá ya Kolɔ́ngɔlɔ
Ntango ya kolɔ́ngɔlɔ ya sake; ekomisami mpe ntango sánzá ya kolɔ́ngɔlɔ ekwei na Oktobri
Eyebani mpe lokola: Barley Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Singing Moon
Shina ya Kala
菊月 (Júyuè) — Chrysanthemum Month
Hindou (Purnima)
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा) Fɛti: Madhu Purnima
Yaponi ya Kala
長月 (Nagatsuki) — Long Month
Anglo-Sakson
Halegmonath — Holy Month
Ojibwe (Anishinaabe)
Waatebagaa-giizis — Leaves Turning Moon
Cree (Ininew)
Nōcihito-pīsim — Mating Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Barley Moon
Ntango ya malɔ́ ya mobomi — bilanga oyo esetelami sima ya kolɔ́ngɔlɔ emonisaka nyama
Eyebani mpe lokola: Falling Leaves Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Harvest Moon
Shina ya Kala
良月 (Liángyuè) — Auspicious Month
Hindou (Purnima)
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा) Fɛti: Sharad Purnima
Yaponi ya Kala
神無月 (Kannazuki) — Month Without Gods
Anglo-Sakson
Winterfylleth — Winter Full Moon
Ojibwe (Anishinaabe)
Binaakwe-giizis — Falling Leaves Moon
Cree (Ininew)
Kaskatinowi-pīsim — Freezing Up Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Blood Moon
Ntango ya kotia mibende ya kastor liboso mbu ezala ya barafu ya mbula ya mpio
Eyebani mpe lokola: Frost Moon, Freezing Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Dark Moon
Shina ya Kala
葭月 (Jiāyuè) — Reed Month
Hindou (Purnima)
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा) Fɛti: Dev Diwali
Yaponi ya Kala
霜月 (Shimotsuki) — Frost Month
Anglo-Sakson
Blotmonath — Blood Month — livestock sacrifice
Ojibwe (Anishinaabe)
Gashkadino-giizis — Freezing Over Moon
Cree (Ininew)
Thīkipiwi-pīsim — Ice-Forming Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Snow Moon
Superlune
Ebandeli ya mpio ya mbindo ya ntaka ya mbula epai ya solstice
Eyebani mpe lokola: Long Night Moon
Bakombo na Miloko
Keltike / Neo-Pagan
Cold Moon
Shina ya Kala
腊月 (Làyuè) — Sacrificial Month
Hindou (Purnima)
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा) Fɛti: Dattatreya Jayanti
Yaponi ya Kala
師走 (Shiwasu) — Teachers Running
Anglo-Sakson
Ærra Geola — Before Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Gchi-bboon-giizis — Big Winter Moon
Cree (Ininew)
Pawāčakinasīsi-pīsim — Frost Exploding Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Oak Moon
Ameriki ya Kolonial
Bakombo oyo The Old Farmer's Almanac esalaki ya malíli, oyo euti na miloko ya Algonquin mpe ya bato ya mboka ya Ameriki, esanganá na mokolo ya Ameriki ya Kolonial. Ezali bakombo ya sánzá ya mobimba oyo eyebani mingi na mokili oyo esololaka Liengelesi.
1
Wolf Moon
(Old Moon, Ice Moon)
2
Snow Moon
(Hunger Moon)
3
Worm Moon
(Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon)
4
Pink Moon
(Egg Moon, Fish Moon)
5
Flower Moon
(Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon)
6
Strawberry Moon
7
Buck Moon
(Thunder Moon, Hay Moon)
8
Sturgeon Moon
(Green Corn Moon, Grain Moon)
9
Corn Moon
(Barley Moon)
10
Hunter's Moon
(Falling Leaves Moon)
11
Beaver Moon
(Frost Moon, Freezing Moon)
12
Cold Moon
(Long Night Moon)
Keltike / Neo-Pagan
Bakombo okuva na miloko ya sikolo ya Wicca mpe Neo-Pagan, oyo epesameli libula ya Keltike. Ezali ya malíli na bisangá ya elimo mpe ya mosala ya boyangeli ya mboka na Eropɛ mpe Ameriki ya Nɔrdi.
1
Quiet Moon
(Ice Moon)
2
Moon of Ice
(Storm Moon)
3
Moon of Winds
(Seed Moon, Death Moon)
4
Growing Moon
(Awakening Moon)
5
Bright Moon
(Grass Moon)
6
Moon of Horses
(Planting Moon, Mead Moon)
7
Moon of Claiming
(Rose Moon)
8
Dispute Moon
(Lightning Moon, Wyrt Moon)
9
Singing Moon
(Wine Moon)
10
Harvest Moon
(Blood Moon, Sanguine Moon)
11
Dark Moon
(Tree Moon, Mourning Moon)
12
Cold Moon
(Oak Moon, Long Night Moon)
Shina ya Kala
Bakombo ya kala ya bokonzi okuva na kalandye ya sánzá mpe enjuba ya Bashina. Sánzá nyonso emonana na kombo ya folá to eloko ya mboka oyo epeseli sango ya eleko.
Kalandye ya sánzá — ndenge ya Gregorian ya kokabola ekyosanaka mbula na mbula
1
正月 (Zhēngyuè)
Primary Month
2
杏月 (Xìngyuè)
Apricot Month
3
桃月 (Táoyuè)
Peach Month
4
梅月 (Méiyuè)
Plum Month
5
榴月 (Liúyuè)
Pomegranate Month
6
荷月 (Héyuè)
Lotus Month
7
兰月 (Lányuè)
Orchid Month
8
桂月 (Guìyuè)
Osmanthus Month
9
菊月 (Júyuè)
Chrysanthemum Month
10
良月 (Liángyuè)
Auspicious Month
11
葭月 (Jiāyuè)
Reed Month
12
腊月 (Làyuè)
Sacrificial Month
Hindou (Purnima)
Sánzá nyonso ya mobimba (Purnima) na kalandye ya sánzá mpe enjuba ya Bahindu epesami kombo ya sánzá na yango mpe eanganaki na fɛti monene to lokumu ya molimo.
Kalandye ya sánzá — ndenge ya Gregorian ya kokabola ekyosanaka mbula na mbula
1
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा)
Shakambhari Purnima
2
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा)
Sacred bathing at Prayagraj
3
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा)
Holi
4
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा)
Hanuman Jayanti
5
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा)
Buddha Purnima
6
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा)
Vat Purnima
7
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा)
Guru Purnima
8
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा)
Raksha Bandhan
9
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा)
Madhu Purnima
10
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा)
Sharad Purnima
11
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा)
Dev Diwali
12
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा)
Dattatreya Jayanti
Yaponi ya Kala
Wafu Getsumei — bakombo ya kala ya sánzá ya Bayaponi okuva na ntango ya Heian, oyo ekómaki na kalandye ya sánzá mpe enjuba. Esalemaka naino na masolo ya bokonzi, bisika ya sembo, mpe ndako ya lokumu.
Kalandye ya sánzá — ndenge ya Gregorian ya kokabola ekyosanaka mbula na mbula
1
睦月 (Mutsuki)
Month of Affection
2
如月 (Kisaragi)
Month of Changing Clothes
3
弥生 (Yayoi)
Ever Growing
4
卯月 (Uzuki)
Deutzia Month
5
皐月 (Satsuki)
Rice-Planting Month
6
水無月 (Minazuki)
Month of Water
7
文月 (Fumizuki)
Month of Literature
8
葉月 (Hazuki)
Leaf Month
9
長月 (Nagatsuki)
Long Month
10
神無月 (Kannazuki)
Month Without Gods
11
霜月 (Shimotsuki)
Frost Month
12
師走 (Shiwasu)
Teachers Running
Islame (Hijiiri)
Kalandye ya Islame ezali ya sánzá kokɔsɔ mpe elingi te kobakisa, yango wana masánzá yango 12 ezongelaka na saison nyonso ya Gregorian na cycle ya mbula ~33. Bakombo ya sánzá eanganaki na mokano ya makambo ya kala mpe ya Nzambe, kaka te na saison.
Sánzá ya Hijiiri ezongelaka na kalandye ya Gregorian na cycle ya mbula ~33 mpe ezali te na saison ya bomengo
1
Muḥarram (مُحَرَّم)
Forbidden — sacred month
2
Ṣafar (صَفَر)
Empty — homes left empty for travel
3
Rabīʿ al-Awwal (رَبِيع ٱلْأَوَّل)
First Spring
4
Rabīʿ ath-Thānī (رَبِيع ٱلثَّانِي)
Second Spring
5
Jumādā al-Ūlā (جُمَادَىٰ ٱلْأُولَىٰ)
First of Parched Land
6
Jumādā ath-Thāniyah (جُمَادَىٰ ٱلثَّانِيَة)
Second of Parched Land
7
Rajab (رَجَب)
To Respect — sacred month
8
Shaʿbān (شَعْبَان)
Scattered — preparation for Ramadan
9
Ramaḍān (رَمَضَان)
Intense Heat — month of fasting
10
Shawwāl (شَوَّال)
Raised — Eid al-Fitr
11
Dhū al-Qaʿdah (ذُو ٱلْقَعْدَة)
Month of Rest — sacred month
12
Dhū al-Ḥijjah (ذُو ٱلْحِجَّة)
Month of Pilgrimage — Hajj
Anglo-Sakson
Okuva na De Temporum Ratione ya Venerable Bede (mbula 725 AD), ekomami ya liboso ya kokabwisa ya kalandye ya Anglo-Sakson liboso ya Boklisto. Na ndenge ya kokɔsɔ, Eosturmonath (Avrile) ezali ebandeli ya liloba "Easter".
1
Æftera Geola
After Yule
2
Solmonath
Month of Cakes
3
Hrethmonath
Month of the Goddess Hretha
4
Eosturmonath
Month of the Goddess Eostre
5
Thrimilce
Three Milkings
6
Ærra Litha
Before Midsummer
7
Æftera Litha
After Midsummer
8
Weodmonath
Plant Month
9
Halegmonath
Holy Month
10
Winterfylleth
Winter Full Moon
11
Blotmonath
Blood Month — livestock sacrifice
12
Ærra Geola
Before Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Ojibwe bakutelaka masánzá 13, oyo ekóli banzoto 13 ya lokɔlɔ ya nkamba. Bakombo ekosanaká na mokili mpe boyokani, eanganaki na ndenge ya mboka ya Mbu Monene.
Molɔ́ngɔ ya masánzá 13 — sánzá ya kumi na tatu ekómaka kokó na mbula ~3
1
Manidoo-giizis
Spirit Moon
2
Mkwa-giizis
Bear Moon
3
Ziizbaakdoke-giizis
Sugar Moon
4
Iskigamizige-giizis
Boiling Sap Moon
5
Waawaaskone-giizis
Flower Moon
6
Ode'imini-giizis
Strawberry Moon
7
Miin-giizis
Blueberry Moon
8
Manoominike-giizis
Ricing Moon
9
Waatebagaa-giizis
Leaves Turning Moon
10
Binaakwe-giizis
Falling Leaves Moon
11
Gashkadino-giizis
Freezing Over Moon
12
Gchi-bboon-giizis
Big Winter Moon
Cree (Ininew)
Kalandye ya masánzá 13 ya Bacree okuva na bisangá ya nɔrdi mpe ya katikati. Bakombo ya sánzá emonisaka banyama, bomoi ya mbula, mpe ndenge ya mboka oyo etalelami na zamba ya nɔrdi ya Kanada.
Molɔ́ngɔ ya masánzá 13 — sánzá ya kumi na tatu ekómaka kokó na mbula ~3
1
Kisē-pīsim
Great Moon
2
Mikisiw-pīsim
Eagle Moon
3
Niska-pīsim
Goose Moon
4
Ayīki-pīsim
Frog Moon
5
Sākipakāwi-pīsim
Budding Moon
6
Opāskāwēwi-pīsim
Hatching Moon
7
Paskowi-pīsim
Moulting Moon
8
Ohpahowi-pīsim
Flying Up Moon
9
Nōcihito-pīsim
Mating Moon
10
Kaskatinowi-pīsim
Freezing Up Moon
11
Thīkipiwi-pīsim
Ice-Forming Moon
12
Pawāčakinasīsi-pīsim
Frost Exploding Moon
Eropɛ ya Kati ya Mikolo
Miloko ya kala ya almanaka ya Liengelesi mpe Eropɛ okuva na Mikolo ya Kati, esanganaki na cycle ya bilanga, kalandye ya Boklisto, mpe mitinda ya liboso ya Boklisto.
1
Moon After Yule
(Wolf Moon)
2
Storm Moon
(Ice Moon)
3
Chaste Moon
(Lenten Moon)
4
Seed Moon
(Paschal Moon)
5
Hare Moon
(Milk Moon)
6
Dyan Moon
(Mead Moon, Rose Moon)
7
Mead Moon
(Hay Moon)
8
Corn Moon
(Grain Moon)
9
Barley Moon
(Fruit Moon)
10
Blood Moon
(Harvest Moon)
11
Snow Moon
(Frost Moon)
12
Oak Moon
(Yule Moon)
Superlune
Sánzá ya mobimba na perigee (esika oyo esembelani na Mabelé) to pene na yango. Emonani ete ekoli 14% mpe eyeni 30% koleka sánzá ya mobimba na apogee. Ekómaka mbala 3–4 na mbula.
Sánzá ya Langi ya Lola
Sánzá ya mibale ya mobimba na sánzá moko ya kalandye. Ekómaka kokó na mbula ~2.5. Toli ya kala (ya liboso) ezali sánzá ya misato ya mobimba na saison moko oyo ezali na masánzá mínei ya mobimba.
Sánzá ya Kolɔ́ngɔlɔ
Sánzá ya mobimba oyo ezali pene mingi na equinoxe ya saison ya pɔnɛ ya sima. Ekomaka ~25–30 miniti sima kaka butu nyonso (na esika ya ~50 miniti ya bolɔki), epesaka balongi pole ya pokwa ya molayi mpo na kolɔ́ngɔlɔ ya biloko.
Sánzá ya Makila
Na ezikisi ya mobimba ya sánzá, mbepo ya Mabelé ekutelaka pole ya moi na likii, emonisaka sánzá na langi ya motane ya kulɔ. Fizike yango moko oyo esalaka fioti ya moi ya koleki na langi ya motane esalaka sánzá oyo ezikisami.
Mikrolune
Sánzá ya mobimba na apogee (esika oyo ewana koleka na Mabelé) to pene na yango. Emonani ete moke mpe molili koleka superlune — mpɔkɔ ya wapi ya spekctre ya ndako ya sánzá.
Bakombo ya sánzá ya mobimba ezali nini?
Bakombo ya sánzá ya mobimba ezali bakombo ya kala oyo miloko ebele epesaki sánzá ya mobimba ya sánzá nyonso. Oyo eyebani mingi ezali bakombo ya Ameriki ya Kolonial oyo euti na mitindo ya Algonquin mpe ya bato ya mboka ya Ameriki (Sánzá ya Mbwa, Sánzá ya Nzele, n.t.), kasi miloko na mokili mobimba ezali na mitindo yango ya bomengo ya kopesa bakombo.
Mpo na nini sánzá nyonso ya mobimba ezali na kombo?
Liboso ya bakalandye ya sikolo, bato balandaki ntango na cycle ya sánzá. Sánzá nyonso ya mobimba emonisaki ebanga ya eleko — koya ya bambwa, mbula ya liboso ya nzele, kobuka bafreze. Kopesa bakombo masánzá ya mobimba esalisaki bisangá kotɔlɔla bonsomi ya eleko mpe kolandela misala lokola bilanga, mobomi, mpe kolɔ́ngɔlɔ.
Sánzá ya Kolɔ́ngɔlɔ ezali nini?
Sánzá ya Kolɔ́ngɔlɔ ezali sánzá ya mobimba oyo ezali pene mingi na equinoxe ya saison ya pɔnɛ ya sima (kokó na 22 Sɛtembri). Etambwisi lokola ekomaka ~25–30 minuti sima kaka butu nyonso, koleka bolɔki ya miniti 50 ya bolɔki. Yango epesaki balongi pole ya pokwa ya molayi mpo na kobianka bilɔki liboso ya mbula ya mpio.
Superlune ezali nini?
Superlune ezali sánzá ya mobimba oyo ekómi na perigee — esika oyo Sánzá esembelani na Mabelé na nzela yayo. Emonani ete ekoli 14% mpe eyeni 30% koleka sánzá ya mobimba na apogee (Mikrolune). Masuperlune ekómaka mbala 3 tii 4 na mbula.
Sánzá ya Langi ya Lola ezali nini?
Sánzá ya Langi ya Lola ezali sánzá ya mibale ya mobimba na sánzá moko ya kalandye. Yango ekómaka kokó na mbula ~2.5. Toli ya kala, ya sendikwa (okuva na Maine Farmer's Almanac) etolaka Sánzá ya Langi ya Lola lokola sánzá ya misato ya mobimba na saison moko oyo ezali na masánzá mínei ya mobimba.
Miloko nyonso epesaka bakombo masánzá yango ya mobimba?
Miloko mingi na mokili mobimba ezali na mitindo ya kopesa bakombo masánzá ya mobimba to sánzá. Bashina, Bahindu, Bayaponi, Baislaame, Keltike, Anglo-Sakson, mpe mitindo mingi ya mboka ezali na basisteme ya bakombo oyo ekesana. Moko eanganaki na kalandye ya moi (masánzá ya bomengo), tango oyo misusu ekutelaka kalandye ya sánzá mpe ekyosanaka mbula na mbula koleka mikolo ya Gregorian.