Sanza ekoki komonana ntango moi ezali, mpamba te ebimisaka pole na yango moko te: pole ya moi nde engɛngisaka yango, mpe etando na yango oyo engɛngi ekoki komonana polele na likoló ya bulɛ. Komonana na moi to te, mpe esika ya kotala yango, etaleli mingimingi etape na yango. Sanza ya mobimba emonanaka mingimingi na butu; sanza ya eteni ya liboso ezalaka mbala mingi likoló na likoló na nsima ya midi.
Ezali na “ngonga ya Sanza” moko te ya mokolo na mokolo. Sanza ebimaka mpe elalaka na ngonga ya mboka oyo ebongwanaka, mpe manaka na yango etaleli esika ozali. Mpo na koyeba ntango malamu ya kotala yango, talela etape na yango, horizon ya esika na yo, ntango mpe bosanda ya Sanza na likoló. Manaka ya biteni ya Sanza ya site emonisaka ngonga ya sikisiki ya biteni yango, mpe boluki ya bingumba na yango ememaka yo na makambo ya Sanza ya esika na yo.
Tika ete etape ya Sanza etambwisa yo
Etape ya Sanza ezali elembo ya liboso oyo esalisaka, mpamba te emonisaka mosika nini Sanza emonanaka na likoló na moi. Ntango Sanza ezali ya sika, ezalaka pene na ngámbo oyo moi ezali, yango wana ebimaka penepene na ntango moi ebimi mpe elalaka penepene na ntango moi elali. Eteni na yango oyo engɛngisami na moi etalaka mingimingi ngámbo mosusu ya Mabele, yango wana ezali mpasi komona yango na likoló ya moi oyo engɛngi. Sanza ya moke mpenza mpe ya nsɔngɛ ekoki komonana mwa moke liboso moi ebima to nsima ya kolala na yango, kasi ekoki kozala pene na horizon mpe kongɛnga moke.
Sanza oyo ezali kokola mpe kokende na eteni ya liboso, ezalaka mbala mingi pete koluka na wɛsti nsima ya kolala ya moi. Pene na eteni ya liboso, Sanza ebimaka penepene na midi, emataka tii na esika oyo eleki likoló na ntango ya kolala ya moi, mpe elalaka pene na midi ya butu. Na yango, ekoki kozala eloko malamu ya kotala na nsima ya midi to na ebandeli ya mpokwa, kasi kaka te na butu makasi. Molɔngɔ oyo ekaboli eteni oyo ezali kongɛnga na oyo ezali molili emonanaka mpe polele soki osaleli jumelles to teleskope ya moke.
Sanza oyo ezali kokola koleka eteni ya liboso ezalaka likoló na likoló pene na ntango mingi ya nsima ya midi mpe ya mpokwa, mpe elalaka nsima ya midi ya butu. Pene na ntango ya Sanza ya mobimba, ebimaka penepene na kolala ya moi, etikalaka likoló butu mobimba mpe elalaka pene na ntango moi ebimi. Nsima ya Sanza ya mobimba, Sanza oyo ezali kokita ebimaka mingimingi na nsima na mpokwa mpe etikalaka komonana tii na ntɔngɔ. Pene na eteni ya nsuka, ebimaka penepene na midi ya butu, ezalaka likoló mingi na ntango moi ebimi, mpe elalaka pene na midi. Sanza ya nsɔngɛ oyo ezali kokita emonanaka mingi liboso tongo etana, na ɛsti.
Wana ezali ndenge oyo makambo esalemaka pene na pene, kasi ezali ngonga ya sikisiki te. Mobembo ya Sanza na zingazinga ya Mabele mpe esika ozali ebongolaka ngonga yango mpe nzela na yango na likoló. Mpo na koyeba ndenge biteni oyo ezali na bankombo etandami, salela liste ya masolo ya koyekola ya site.
Mpo na nini Sanza emonanaka na likoló ya bulɛ
Mikolo mingi, Sanza ezalaka likoló ya horizon ntango moi ezali, mpamba te mobembo na yango na zingazinga ya Mabele ememaka yango na bisika ndenge na ndenge soki tokokanisi yango na moi. Etikalaka kaka te na ngonga ya molili. Longola ntango oyo Sanza ezali ya sika, eteni moko ya elongi na yango oyo engɛngisami na moi ezalaka mbala mingi kongɛnga mpo na komonana ntango ezali likoló ya horizon mpe likoló ezali polele.
Komonana na moi etaleli mingimingi bokeseni ya kongɛnga. Moi engɛngisaka mopepe oyo ezingeli Mabele, mpe yango esalaka ete likoló engɛnga; Sanza emonanaka soki eteni na yango oyo engɛngisami ezali kongɛnga koleka likoló oyo ezingi yango. Sanza oyo eteni na yango mingi ezali kongɛnga to oyo ezali na eteni moko ya mwasi ekoki komonana malamu koleka na moi, soki tokokanisi yango na Sanza ya nsɔngɛ moke. Sanza ya nsɔngɛ moke ekoki kozala mpasi komona mpo eteni oyo engɛngaka ezali moke mpe ezali penepene na ngámbo oyo moi ezali. Koluka yango te na kotala pembeni ya moi; yeba liboso esika Sanza ezali mpe tika ete pole ya moi ekɔta te na miso na yo.
Likanisi oyo bato mingi bayebi ete Sanza ezali “eloko ya butu” eutaka na ndenge molili esalaka ete emonana polele, kasi ezali te mpo ebimaka kaka na butu. Ezalaka pete komona Sanza na moi soki ezali likoló mpenza, mopepe ezali polele mpe oyebi eteni nini ya likoló osengeli kotala.
Mpo na nini Sanza ebimaka na nsima
Mabele ezali kobaluka, mpe Sanza ezali kotambola na ngámbo ya ɛsti na mobembo na yango ya zingazinga ya Mabele. Nsima ya kobaluka ya Mabele mpo esika moko ya etando na yango ezonga lisusu na esika oyo ezalaki, Sanza mpe esili kotɛlɛma esika mosusu na likoló. Yango wana Mabele esengeli kobaluka mwa mingi lisusu liboso Sanza ekóma lisusu na esika moko na horizon. Yango nde ntina oyo Sanza ebimaka na nsima na mikolo mingi oyo elandani.
Mwayene moko ya malamu ezali pene na miniti 50 na nsima mokolo na mokolo. Molɔngɔ ya biteni ya Sanza, banda na Sanza moko ya sika tii na oyo elandi, eumelaka pene na mikolo 29.53. Na ntango yango, Sanza etambolaka zingazinga mobimba ya likoló soki tokokanisi yango na moi. Kokabola zingazinga mobimba na molɔngɔ yango emonisaka ete Sanza ekendaka na mwayene pene na digré 12 na mokolo na ngámbo ya ɛsti. Mabele ebalukaka mpe ememaka likoló pene na digré 15 na ngonga moko, yango wana esɛngaka pene na miniti 50 mpo ekóma lisusu na esika oyo Sanza ezali.
Motángo yango ezali kaka ndimbola ya pene, kasi ezali ngonga ya sikisiki ya mokolo na mokolo te. Mobembo ya Sanza ezali na mopɛpɛ ya kogumbama mpe ezali sɛrklɛ ya kokoka te; lisusu, ndenge nzela na yango ekutanaka na horizon ebongwanaka na kotalela esika mpe eleko ya mbula. Yango wana ntango oyo eleki kati na kobima ya Sanza mibale ekoki kozala mokuse to molai koleka mwayene. Pene na bisika mosusu oyo ezali mosika na ekatelo ya Mabele, mbongwana yango ekoki kozala monene mpenza. Tala ngonga ya kobima mpe ya kolala ya Sanza ya esika na yo na esika ya kobakisa miniti 50 mbala na mbala.
Pona ndenge ya kotala yango, kaka te ngonga
Mpo na komona malamu mabulu mpe bangomba ya Sanza, meka mikolo oyo ezali pene na eteni ya liboso to ya nsuka. Molɔngɔ oyo ekaboli moyi ya Sanza na butu na yango, oyo ebengami terminatɛrɛ, elekaka na etando na yango na mikolo yango. Pole ya moi oyo ebɛtaka na nse na molɔngɔ yango esalaka ete bilili molai emonana, mpe yango emonisaka bokuse ya etando oyo emonanaka lokola ete ezali patatalu koleka na pole ya moi oyo ebɛtaka semba na ntango ya Sanza ya mobimba. Sanza ya mobimba ezalaka kitoko soki otali yango na miso mpamba, kasi elongi na yango ekoki komonana lokola ete ezali na bilembo mingi te mpo pole ya moi ebɛtaka semba na eteni oyo emonanaka.
Mpo na komona Sanza ya nsɔngɛ moke, tala na yango mwa moke nsima ya kolala ya moi na ntango oyo ezali kokola, to liboso ya moi kobima na ntango oyo ezali kokita. Sanza ya nsɔngɛ ezalaka pene na ngámbo oyo moi ezali, yango wana ntango ya kotala yango ezalaka mokuse, mpe bosanda na yango ya moke ekoki kosala ete ezala mpasi komona mpo na londende, bandako to bangomba. Horizon oyo ezali polele mpe eloko moko te epekisi kotala esalisaka. Mpo na komona Sanza na moi, pona ntango oyo ezali likoló mingi, epai mopepe ebele te ezali kati na yo mpe yango.
Tablo ya mboka ya Londres, ndakisa, emonisaka etape mpe kongɛnga ya Sanza, ngonga ya kobima mpe ya kolala na yango, bosanda mpe azimute na yango, ntaka, mpe lolenge likoló ezali komonana elongo na ntango ya mboka. Mitángo yango ebongwanaka na kotalela esika, yango wana pona engumba na yo moko na liste ya tablo ya Sanza na esika ya kotya motema na ngonga oyo emonisami mpo na esika mosusu.
Bongola etape ya Sanza ekoma mwango ya kotala yango
Bandá na etape ya Sanza mpe lolenge ya kotala oyo olingi. Mpo na kotala na mpokwa, Sanza oyo ezali kokola to oyo ezali na eteni ya liboso ezali malamu. Mpo na kotambola liboso tongo etana, Sanza ya nsɔngɛ oyo ezali kokita to oyo ezali na eteni ya nsuka ekoki kozala na esika malamu. Soki olingi komona Sanza mobimba, sala mwango na kotalela mokolo ya Sanza ya mobimba, kasi kobosana te ete ngonga ya sikisiki oyo Sanza ekómaka mobimba ezali mpenza te ngonga oyo ezali likoló mingi to oyo ekomonana na esika ozali.
Na nsima, tala ngonga ya kobima mpe ya kolala ya Sanza ya esika na yo, mpe tala bosanda mpe azimute na yango: bosanda emonisaka ndenge ezali likoló ya horizon, nzokande azimute emonisaka ngámbo ya kompa oyo ezali. Tosa makambo ya ntango mpe talela biloko oyo ekoki kopekisa yo kotala na esika oyo oponi. Sanza oyo euti kobima ekoki komonana kitoko pembeni ya horizon ya mosika, kasi bandako, banzete mpe londende ekoki kobomba yango; mbala mingi, ezalaka pete kotala Sanza oyo ezali likoló mingi.
Manaka ya sanza na sanza esalisaka yo opona mokolo ya etape moko, mpe tablo ya engumba esalisaka yo obongola mokolo yango ekoma libaku ya kotala Sanza na esika na yo. Soki omoni Sanza te ntango ya liboso otali, tala lisusu na nsima: ekoki kozala ezali kobima, ezali kolala, to ebombami kaka na mapata kasi elongi te na likoló ntango moi ezali.