НАСА Артемизовата програма цели да воспостави одржувана човечка присутност на Луната — не само краток посети, туку трајна инфраструктура вклучувајќи лунска Gateway станица, површински обитаници и операции за извлекување на ресурси. Сите од овие бараат нешто што ја земаме као сосема давно на Земјата: веродостојна, заедничка временска референца.
Зошто Артемиз потребува точно време
Apollo мисиите од 1960-70-те не потребува лунско време. Мисиите траеја денови, не месеци, и навигација беше управувана од земја базирани станици на Земјата.
Артемиз е фундаментално различна. Програмата поинтензивизира:
Трајни површински бази близу лунскиот јужен пол што работат постојано. Лунска Gateway космичка станица во орбита што служи како релеја центар. Повеќе ровери и робот системи што работат автономно. Трговски слетувачи од различни земји и компании што пристигнуваат на редовни распореди.
Секој еден од овие системи потребува да знае точното време — и сите потребуваат да се договорат на што е тоа време. Ровер навигирачки по ознаки потребува нејзиниот часовник синхронизиран со орбитална референтна маја. Слетувачот што се приближува кон површина потребува временска координација со Gateway. Комуникациски прозорци помеѓу Земја и Луна мораат да бидат распоредени до микросекундата.
Лунска навигација — Лунско GPS
На Земјата, GPS работи бидејќи секој сателит носи атомски часовник синхронизиран на главна временска референца. Твој телефон ја пресметува нејзинатата позиција со мерување на малите разлики во времиња на пристигување на сигнали од повеќе сателити.
НАСА и ESA планираат слична систем за Луната. ESA Moonlight програмата ќе постави сателити во лунска орбита да обезбеди навигациски и комуникациски услуги. НАСА's Lunar Communication Relay and Navigation Systems (LCRNS) ќе комплементира ово.
За лунско GPS да работи, сите сателити потребуваат заедничка времenska база — и таа времenska база мораат да земе предвид релативистички ефекти. Сателит во лунска орбита искусува различна гравитациска временска дилатација од часовник на површина, точно како GPS сателити на Земјата мораат да корегираат за релативност. Координираното лунско време (LTC) ќе обезбеди оваа основа.
Артемизовиот времеплан
Артемизовиот програмен временски план е блиско порамнет со LTC развојниот распоред:
Артемиз I (завршено ноември 2022) — Пилот-тест полет од Space Launch System и Orion вселенскиот брод околу Луната. Нема потреба од временски систем надвор од земја базирано следење.
Артемиз II (планирано 2025) — Прво пилотирано полет околу Луната од Apollo 17 во 1972. Сѐ уште се потпира на земја базирано следење.
Артемиз III (планирано 2026-2027) — Прво пилотирано слетување близу лунскиот јужен пол. Оваа мисија ќе користи од почетниот LTC фреймворк, посебно за точно слетување и површински операции.
Артемиз IV и надвор — The Lunar Gateway станица ќе биде монтирана во орбита. Повеќе земји и трговски партнери ќе работат на површинските средства. Целосната лунска временска инфраструктура постава есенцијална.
Надвор од Луната — Марс и длабока космичка простор
Лекциите научени од воспостављање LTC директно ќе се применат на време на Марс, каде гравитациската временска дилатација е различна (Марс има приблизно 38% од Земјина површинска гравитација), и комуникациските вишкови од до 24 минути го прават реално време синхронизацијата со Земјата невозможна.
Координирана Марсијанска времenska референца ќе евентуално биде потребна, подигната на истите релативистички принципи како LTC но со Марс-специфични параметри. Фреймворк што се развива сега за Луната е докажување на време низ сончевиот систем.
Следи лунско време сега
Додека официјална LTC инфраструктура се гради, можеш да видиш што изгледа лунско време денес користејќи живиот координиран лунски временски часовник на овај сајт. Часовникот го применува +56.02 µs/ден стапката на отместување на UTC, акумулирана од J2000.0 епохата, давајќи реално време апроксимација на што Месец основани часовници ќе покажат.