Ji'i guutuun maqaa tokkoo ol qabaachuu danda'a; maqaan Ingiliffaan baay'ee beekamu immoo bakka hundatti maqaa ittiin waamamu miti. Ji'i Yeeyyii, Ji'i Cabbii fi Ji'i Raammoo yeroo baay'ee haala waqtii yookaan sochii bineensotaa wajjin walqabsiifamu; Ji'i Haamaa garuu hiika kalaandarii caalaatti addaa qaba. Seenaawwan maqaa kanaa walmakaa ilaalcha, duudhaa fi odeeffannoo booda irra deebi'amee himameeti—sirna ofiisaa tokko kan Ji'a moggaasu miti.
Garaagarummaan kun barbaachisaa dha, sababni isaas ibsi yaadatamuun salphatu hundi madda isaa mirkanaa'e jechuu miti. Maqaawwan tokko tokkoof ibsi yaadame tokkoo ol jira; maqaan hawaasa yookaan almanakii tokko waliin walqabate immoo namoota naannoo sana keessa jiraatan hunda bakka bu'uu dhiisuu danda'a. Maqaawwan kana akka gosa saayinsii urjiilee osoo hin taane, akka mallattoo aadaa ilaaluun garaagarummaa isaanii hubachuun salphisa.
Ji'a tokko, duudhaa moggaasaa hedduu
Marsaan Ji'aa sirrii fi tasgabbaa'aa dha; ji'oonni kalaandarii garuu akkas miti. Ji'i guutuun guyyaa 29.53059 booda deebi'a; kanaaf guyyaan isaa ji'a irraa gara ji'aatti jijjiirama. Kanaafis sadarkaan Ji'aa tokko maqaa waqtii, maqaa ji'a kalaandarii, ayyaana amantii yookaan aadaa, ykn maqaa naannoo kan wanta namoonni alatti argan waliin walqabatuun ibsamuu danda'a.
Tarreewwan Afaan Ingiliffaa yeroo baay'ee maqaa maddoota adda addaa irraa walitti qabuun tartiiba sirrii fakkaatu, ji'a ji'aan maqaa tokko tokko kaa'u. Haalli kun mijataa dha; garuu duudhaa garaagaraa caalaa walfakkaataa akka fakkaatan gochuu danda'a. Maqaawwan hawaasa irraa gara hawaasaatti garaagarummaa qabaachuu danda'u; maqaan tokko immoo ibsa adda addaa qabaachuu danda'a. Mallattooleen waqtii iddoo irratti hundaa'u: mallattooleen gannaa walakkaa addunyaa tokko keessatti argaman, walakkaa addunyaa kaan keessatti bona wajjin yeroo tokko ta'u.
Qajeelchi maqaa ji'a guutuu maqaawwan ji'a ji'aan duudhaa Kolonii Ameerikaa, Seeltii, Chaayinaa, Hinduu, Jaappaan, Islaamaa, Ojibwe fi Cree dabalatee dhiheessa. Sirnoota moggaasaa hedduu waliin ilaaluun, tarreen Afaan Ingiliffaa beekamaan ilaalcha aadaa tokko qofa ta'uu malee kalaandarii Ji'aa addunyaa maraaf ta'u akka hin taane nu yaadachiisa.
Ji'i Yeeyyii: maqaa gannaa kan madda isaa hin mirkanoofne
Tarreewwan Afaan Ingiliffaa keessatti Ji'i Yeeyyii yeroo baay'ee Ji'a guutuu Amajjii agarsiisa. Ibsi beekamaan maqaa kanaa, yeroo gannaa keessatti iyya yeeyyii dhaga'amu waliin walqabsiisa. Walqabsiisni kun akka seenaa waqtii tokkootti amansiisaa dha: halkaniin gannaa dheeraa dha; yeeyyiinis naannoowwan kaabaa hedduu keessatti bineensota salphaatti hubatamanidha. Haa ta'u malee, ibsi hawwataan kun madda seenaa sirrii tokko hin mirkaneessu; hawaasni maqaa wal fakkaatu fayyadamu hundi hiika tokko qaba ture jedhus hin mirkaneessu.
Ji'i guutuun yeeyyii akka iyyan hin godhu. Iyyuun karaa walii galtee bineensotaa ti; amala bineensichaa marsaa Ji'aa to'atuun hin geggeeffamu, akkuma maqaan sun yaada namaaf kennuu danda'utti. Maqaan kun ibsa namni waqtii irratti kenneetti hubatama: karaa ittiin yeroo marsaa Ji'aa keessatti irra deddeebi'amu sagalee yookaan seenaa gannaa waliin walqabsiisan.
Maqaawwan Ji'aa waliigalaatti ittiin ilaaluuf kun karaa gaarii dha. Maqaawwan kun namoonni maal hubatan, maal sodaatan, maal kabajan yookaan maal yaadachuu barbaadan nutti himuu danda'u; kunis jecha durii irraa gara ibsa ammayyaatti karaa itti dhufe guutummaatti galmeeffamuu baatus. Ji'a Yeeyyii akka maqaa aadaatti ilaaluun, ramaddii saayinsii akka hin taane hubachuun, hawwata isaa tursa; oduu durii immoo akka himannaa amala bineensotaa fakkeessuu irraa nama eega.
Ji'oonni Cabbii fi Raammoo jijjiirama waqtii agarsiisu
Ji'i Cabbii yeroo baay'ee ji'a Guraandhalaa fi naannolee Kaaba Walakkaa Addunyaa keessaa tokko tokko keessatti cabbii baay'ee bu'u waliin walqabata. Maqaan kun waan waqtiin fiduu eegamu ibsa; tilmaama qilleensaa miti: Ji'i Cabbii halkanii ifa, qilleensa laafaa qabu keessatti ifuu danda'a; maqaan isaa ammoo qilleensa magaalaa murtaa'e tokkoo hin ibsu. Maqaawwan Ji'aa hedduu fakkaatee, haala qilleensaa fi aadaa durii isaa keessatti yoo ilaalame caalaatti hiika qaba.
Ji'i Raammoo yeroo baay'ee ji'a Bitootessaa waliin walqabata. Ibsi beekamaan tokko biyyeen yeroo baqu raammoon biyyee mul'achuu jalqabu irratti xiyyeeffata; kan biraan immoo mallattoolee jijjiirama waqtii, kan akka simbirroonni lafa banaa irraa nyaatan deebi'anii dhufuu, waliin maqaa kana walqabsiisa. Ibsoonni kun yaada namaaf kennu; ta'us hiika jecha tokko qofa kan mirkanaa'e ta'anii dhihaachuu hin qabu. Maqaan tokko yeroo irra deddeebi'amee himamu fi haala haaraatti madaqfamu ibsa hedduu qabaachuu danda'a.
Tartiibni cabbii irraa gara raammootti deemu, naannolee kaabaa qilleensa giddugaleessaa qaban keessatti seenaa ganni laafaa gara birraatti ce'uu agarsiisuun hubatamaa dha. Garuu kun sagantaa yeroo addunyaa maraaf ta'u miti. Walakkaa Addunyaa Kibbaa keessatti ji'i Bitootessaa yeroo arfaasaa ti; waqtiileen naannoo, haalli qilleensaa fi kalaandaroonni walqabsiisni Ji'aa kam akka hiika qabu murteessu. Naannoo tokko keessatti illee maqaan tokko haala Ji'i guutuu halkan sana qabu sirriitti ibsuu caalaa, fakkeenya ta'uu danda'a.
Ji'i Haamaa hiika kalaandarii qaba
Ji'i Haamaa maqaa waqtii yookaan mallattoo uumamaa qofa yaadachiisan irraa adda dha. Hiika marsariitichaa keessatti, Ji'a guutuu walqixxummaa halkanii fi guyyaa Fulbaanaatti dhihoo jiru jechuudha. Maqaan kun yeroo baay'ee hojii haamaa wajjin walqabsiifama: yeroo kana naannoo isaa, Ji'i guutuun galgala aduun lixxu dhihoo ba'a; kunis sa'aatii ifa guyyaa booda ifa uumamaa dabalataa kenna. Yeroon sirrii fi faayidaan ifa kanaa iddoo fi guyyaa irratti hundaa'a; garuu ifa Ji'aa fi hojii galgalaa gidduu jiru walqabsiisuun hawwata maqaa kanaa yeroo dheeraaf ture dha.
Ji'i Haamaa yeroo hunda Ji'a guutuu Fulbaanaa miti. Yoo Ji'i guutuun biraa walqixxummaa halkanii fi guyyaa Fulbaanaatti caalaatti dhihoo ta'e, akka hiika kanaatti maqaa kana kan fudhatu isa sana. Maqaan kun midhaan murtaa'e bakka hundatti yeroo haamamu ga'e jechuus miti. Maqaan kun taatee urjii samii tokkoo fi yeroo murtaa'e kalaandarii keessatti walitti hidha; faayidaan hojiirra oolmaa isaa garuu naannoo fi duudhaa qonnaa irratti hundaa'a.
Kalaandariin marsaa Ji'aa yeroo sirrii Ji'a haaraa, kurmaana jalqabaa, Ji'a guutuu fi kurmaana dhumaa ji'a ji'aan kenna. Yeroo kana haala naannoo waliin walbira qabuun, maaliif Ji'i guutuun maqaa qabu guyyaa naannoo adda addaatti mul'achuu akka danda'u, akkasumas maqaan sun qofti yeroo Ji'i bakka ati jirtutti ba'u maaliif akka hin himne hubachuuf gargaara.
Maqaawwan akka mallattoo yaadachiisaatti fayyadami; tilmaama ilaalcha samii miti
Maqaan tokko yeroo ilaaluu yaadachuuf si gargaaruu danda'a; garuu Ji'i qarqara mul'ata kee ol ta'uu isaa, olka'iinsa inni mul'atu, yookaan duumessi isa dhoksuu isaa sitti himuu hin danda'u. Wantoonni kun guyyaa fi iddoo irratti hundaa'u. Guyyaa dhalootaa murtaa'e yookaan guyyaa seenaa tokkoof, sakatta'aan Ji'a guyyaa dhalootaa guyyaa 1900 irraa hanga 2100tti marsaa Ji'aa, hamma ifa Ji'aa fi umrii Ji'aa agarsiisa. Odeeffannoo samii naannoo keetii argachuuf, daashboordiin Ji'aa Landan marsaa fi hamma ifa Ji'aa yeroo ammaa, ba'iinsa fi lixinsa Ji'aa, olka'iinsa fi azimuth, fageenya, akkasumas haala qilleensa naannoo waliin ilaalcha samii agarsiisa.
Suuraa kaastoonni fi maatiin maqaa aadaa akka mata-duree halkan ilaalcha samii ittiin qopheessuuf fayyadamuu danda'u; achiis maqaa sana qofa irratti hirkachuu mannaa haala samii naannoo yeroo sana jiru mirkaneeffatu. Guyyaa fi yeroo ba'iinsa Ji'a guutuu, sababa sa'aatii naannoo adda addaatiin, kalaandarii naannoo irratti guyyaa adda addaatti argamuu danda'a; Ji'i ifaanis samiin qulqulluu ta'us urjiilee ifa dadhabaa qabu dhoksuu danda'a. Maqaan seenaa namaa kenna; kalaandarii fi ilaalchi naannoo immoo odeeffannoo hojii irra oolu kenna.
Walmakaan seenaa, iddoo fi ilaalchaa kun maqaawwan Ji'a guutuu madda isaanii irratti falmiin jiraatus maaliif faayidaa isaanii akka tursiisan ibsa. Ji'i Yeeyyii, Cabbii fi Raammoo walqabsiisa namoonni waqtiilee irra deddeebi'aman irratti hundaa'anii itti maxxansan ibsu. Ji'i Haamaa dabalataan walitti dhufeenya addaa Ji'a guutuu tokkoo fi walqixxummaa halkanii fi guyyaa Fulbaanaa gidduu jiru agarsiisa. Maqaawwan kun marsaa Ji'aa hin jijjiiran; garuu marsaa samii dursee tilmaamamuu danda'u karaa namoonni waggaa itti muuxatan garaagaraa waliin walqabsiisu tokko kennu.