Halkan hedduu walitti aanan Ji'a ilaali; mallattooleen isaa beekamoon bakka isaanii turan fakkaatu. Dirreen bal'aan lafa dirree Ji'aa dukkanaa'aa ta'e keessaa kanuma yeroo hunda gara Lafaatti garagala; kunis akka Ji'i hin naanneffanne fakkeessuu danda'a. Garuu ni naanna'a: Ji'i marsaa tokko Lafaa naanna'uuf yeroo fudhatu keessatti siiqqee isaa irratti yeroo tokko naanna'a. Wal-simannaa kana, kan wal-simannaa humna dambalii jedhamu, irraa kan ka'e dirree walakkaa isa keessaa isa tokko qofa yeroo baay'ee argina; gama hunda wal jijjiiranii hin arginu.
Dirreen isa faallaa jiru yeroo baay'ee gama fagoo jedhama. Inni yeroo hunda dukkana keessa hin jiru. Yeroo marsaa Ji'aa adda addaatti ifni Aduuraa irra caalaan fuula Ji'aa ga'a; haa ta'u malee boolli gad fagoon naannoo qarqara poolii jiru tokko tokko yeroo hunda gaaddidduu keessa turu. Qindoominni marsaa Ji'aa, naanna'uun isaa fi raafamni mul'ataa xiqqaan hundi waan arguu dandeenyu ibsuuf gargaara.
Naanna'uu tokkoof marsaa tokko
Ji'i urjiilee fagoo wajjin wal bira qabamee naanna'uu tokko guutuuf guyyoota 27.32166 fudhata; akkasumas marsaa tokko Lafaa naanna'uuf guyyoota 27.32166 fudhata. Yeroon lamaan kun walqixa waan ta'eef, fuulli isaa waliigalaa tokko yeroo hunda gara pilaaneetii keenyaatti garagala. Utuu Ji'i homaa hin naanna'in, iddoo inni marsaa isaa irratti jijjiiramuun dheerina garaagaraa fuula keenya duratti fida ture. Garuu osoo deemaa jiru suuta suuta naanna'a; marsaa isaa waliin walsimsiisee tura.
Fakkeenya beekamaan nama biraa fuula kee gara isatti garagalchitee naannoo isaa naanna'uu dha. Marsaa guutuu sana keessa yeroo tokko naanna'uu qabda, namni si ilaalu garuu yeroo hunda gama mataa kee isa tokko qofa arga. Naanna'uun Ji'aa hubachuun salphaa miti, sababni isaas Lafa irratti mallattoon naanna'uu isaa halkan irraa gara halkanitti salphaatti hubachiisu hin jiru.
Yeroon naanna'uu Ji'aa guyyoota 27.32166 ta'e kun yeroo ji'a guutuun tokko irraa gara isa itti aanuuttis ta'u miti. Marsaan jijjiirama bifa Ji'aa guyyoota 29.53059 fudhata; sababni isaas Ji'i Lafaa naanna'aa jirutti, sirni Lafaa fi Ji'aa Aduus naanna'a. Ji'i marsaa tokko erga xumuree booda, Aduun, Lafaafi Ji'i ammas haala walitti hiriira duraanii irra deebi'anii ga'uuf xiqqoo fagaatee deemuu qaba. Qajeelfamni marsaalee Ji'aa akkaataa kofa Aduu, Lafaa fi Ji'aa jijjiiramuun marsaalee nuti arginu uumu ibsa.
Humnoonni dambalii Ji'a akkamitti wal-simsiisan
Wal-simannaan humna dambalii bu'aa harkisa humni harkisaa qaama naanna'u irratti yeroo dheeraaf qabuuti. Harkisni Lafaa gama Ji'aa isa Lafatti dhihoo jiru irratti, gama isa irraa fagoo jiru caalaa cimaa dha. Garaagarummaan kun Ji'a xiqqoo diriirsa; kunis jijjiirama boca dambalii uuma. Yeroo naanna'uun Ji'aa fi marsaan isaa wal hin simne, boca jijjiirame sun kallattii Lafaa fi Ji'aa gidduu jiru waliin sirriitti hin tarre. Kana irraa ka'uun hamma naanna'uu Ji'aa jijjiiru uumame; yeroo walfakkaatutti, furguggifamni keessaa anniisaa naanna'uu bittinneesse.
Yeroo dheeraa keessatti, dhiibbaan kun naanna'uu Ji'aa suuta jedhee hanga naanna'uun tokko marsaa tokko waliin walqixa ta'utti hir'ise. Haala wal-simate kana keessatti, jijjiiramni boca dambalii gara Lafaatti kallattii qabu waliin walitti dhihoo ta'ee tura; kanaaf hammi naanna'uu jijjiiru kan yeroo yerootti uumamu baay'ee xiqqaata. Wal-simannaan humna dambalii humna addaa fuula tokko qofa akka hin sochoone qabee tursiisu miti; bu'aa tasgabbaa'aa naanna'uu, harkisa humnaa fi anniisaa dhabuu ti.
Dhiibbaan dambalii sirna Lafaa fi Ji'aa keessatti ammas ni mul'ata. Ji'i waggaatti gara Lafaa irraa gara 3.8 cm fagaachaa jira; kunis walitti dhufeenya dambalii anniisaa kofoota sirna keessa dabarsu irraa kan maddu dha. Sochiin isaa sirriin ilaalcha yeroo tokko qofaan hin mul'atu; garuu naanna'uun Ji'aa kan wal-simate jijjiirama marsaa fi naanna'uu gidduutti itti fufee jiru waliin walqabsiisa.
Gamni fagoon gama dukkanaa'aa miti
Gamni fagoon salphaatti jechuun dirree walakkaa isa Lafa irraa garagalee jiru qofa. Akkuma gama nutti garagalu, yeroo Ji'i pilaaneetii keenya naanna'u ifa Aduuraa ni argata. Yeroo ji'a guutuu, gama nutti garagalu ifa argata; gamni fagoon immoo Aduur irraa baay'inaan garagalee jira. Yeroo ji'a haaraa, gamni fagoon ifa argata; gama nutti garagalu immoo baay'inaan dukkana keessa jira. Ji'i marsaalee isaa keessa yeroo deemaa jiru haalli kun wal faana jijjiirama.
Garuu wanti tokko hubatamuu qaba: bakka Ji'aa hundi ifaa fi dukkana gidduutti wal jijjiiranii hin jiraatan. Naannoo poolii irratti Aduun lafa olitti gadi dhaabbatee mul'ata. Boolli gad fagoon tokko tokko qarqara isaanii irraa baay'ee dhokfamu; kanaaf ifni Aduuraa isaan bira ga'ee hin beeku, iddoowwan yeroo hunda gaaddidduu keessa jiran uumu. Bakkeewwan addaa kun teessuma lafaa naannoo sanaa fi kofoon Aduuraa xiqqaa ta'uu irraa kan maddu dha; gama fagoo irratti argamuun isaanii irraa miti.
Kanaaf ibsi «gama dukkanaa'aa Ji'aa» jedhu nama dogoggorsuu danda'a. Yeroo tokko tokko afaan idileetti gama fagoo jechuu ta'uu danda'a; garuu dirree walakkaa yeroo hunda ifa Aduuraa hin arganne jechuu miti. Guyyaawwanii fi sa'aatiiwwan marsaaleen Ji'aa itti jijjiiraman ilaaluuf, kalandara marsaa Ji'aa ji'a ji'aan qophaa'e fayyadami.
Raafamni xiqqaan fuula isaa caalaa akka arginu godha
Yeroo dheeraaf yoo ilaalle, Lafa irraa Ji'a keessaa walakkaa sirriitti hin arginu. Marsaan Ji'aa xiqqoo ellipsii waan ta'eef, saffisni inni itti marsaa keessa socho'u ni jijjiirama: yeroo Lafaatti dhihoo jiru saffisaan socho'a; yeroo irraa fagaatu immoo suuta socho'a. Saffisni naanna'uu isaa garuu jechuun ni danda'ama dhaabbataa ta'ee tura; kanaaf saffisni marsaa jijjiiramuu isaa Ji'i cinaacha irraa gara cinaachaatti xiqqoo raafamu fakkeessa. Sochiin mul'ataa kun librashinii dheerinaa jedhama.
Librashiniin bal'ina irratti mul'atu madda biraa qaba. Siiqqeen naanna'uu Ji'aa gara digrii 1.54tti ekliptiikii irraa jallata; marsaan isaas gara digrii 5.14tti ekliptiikii irraa jallata. Kofoon lamaan kun waliin ta'anii, yeroo marsaa adda addaatti ilaaltonni gara poolii kaabaa ykn kibbaa Ji'aa caalaatti akka argan godhu. Fageenyi Ji'aa fi iddoo ilaaltaan Lafa irratti argamu illee ilaalcha irratti xiqqoo dhiibbaa qabu.
Librashiniin gama fagoo guutuu yeroo tokkootti hin mul'isu. Yeroo dheeraa keessatti ilaaltonni qarqara mul'ataa biraa akka keessa ilaalan godha. Walumaagalatti, fuula Ji'aa keessaa gara dhibbeentaa 59 Lafa irraa yeroo muraasa keessatti arguun ni danda'ama; haa ta'u malee, yeroo tokko keessatti walakkaa caalu hin mul'atu. Suuta suutaan mul'achuun kun kaartaan bal'aan fuula Ji'aa fuula ilaalcha idilee keessatti giddugaleessa fakkaatu sanaan alatti kan diriiru maaliif akka ta'e ibsa.
Lafa irraa maal hubachuu dandeessa
Dhiibbaa kana ilaaluuf karaa gaariin, guyyaa adda addaatti mallattoo beekamaa tokko kan qarqara Ji'aa bira jiru wal bira qabuudha. Librashiniin qarqara mul'ataa iddoo isaa akka jijjiiru godha; kanaaf boolli ykn dirreen dukkanaa'aan qarqara bira jiru guyyaa tokko caalaatti mul'achuu danda'a, guyyaa biraa immoo xiqqoo dhokachuu danda'a. Teleskooppii ykn baayinookulaarii malee jijjiiramni kun xiqqoo dha; akkasumas kallattii Ji'i samii irratti itti garagalu wal bira qabuun rakkisaa gochuu danda'a. Mallattoo sana tokko yaadadhuutii, ilaalcha yeroo marsaan Ji'aa walfakkaatu keessatti fudhatame wal bira qabi.
Ilaalchi sun yeroo ilaalte qofa osoo hin taane, bakka Lafa irratti jirtus irratti hundaa'a. daashboordiin Ji'aa magaalaa marsaa fi ifa Ji'aa naannoo sanaa, yeroo Ji'i ba'uu fi lixu, olka'iinsa fi azimuu, fageenya akkasumas haala qilleensaa naannoo waliin ilaalcha samii ni kenna. Karoora baafachuuf, qajeelfamni yeroo Ji'a arguuf mijataa ta'e marsaan Ji'aa fi haalli naannoo yeroo inni lafa irraa olitti argamu irratti akkamitti dhiibbaa akka qaban ibsa. Naanna'uun Ji'aa kan wal-simate fuulli isaa beekamaan maaliif yeroo hunda nu dura akka turu ibsa; librashiniin immoo ilaaltonni obsaan qarqara isaa bira xiqqoo akka argan godha.