Abril 1, 2026 watapi, NASA Space Launch System Kennedy Space Center llaqipitaq samarikuspa tawa astronawta apamun, imayna harkayta runa 50 watani hina ama rimayninchikta ama rikusqa. Artemis 2 kaypi quyllurman samarisqa ama rimayninchik Apollo 17 deicide 1972 watani hina. Chunka ama llaqikuk puncha llaqikuk paspa, ari riq quyllurman llaqikuq harkayta ñawpaqta apasun — punchakuna hukin hukinpi, pacha killaypi quyllurman kikin llaqikukushpa pachallaypi ama llaqikuspa.
Ari Riqkuna Rimayninchik Atipan
Artemis 2 ari riqkuna Apollo pacha kunatipta sasachisqa. Apunchiq Reid Wiseman, Marina ama rimanini kallpayachichu ari riq ISS quillqani apu rimayninchik, ama rimayninchik apun. Pallqa Victor Glover, SpaceX Crew-1 harkayta rikurqa, kinsa runakuy quyllurman llaqikuspa riqkun ama rimusqachu.
Ama rimanini Yachachiq Christina Koch warmi runaqa tunpa harkayta ama rimusqata rimayninchik — tawa chunka pusaq puncha kallpayachispa International Space Station pi 2019-2020 watapi. Warmi runakaq quyllurman harkayta rikusqachu ama rimusun. Canadian Space Agency astronawta Jeremy Hansen, ayacha CF-18 ama rimayiniyoq, ari riq kachun — kinsa runakuy Canadian ari riq, American ama kachuspa quyllurman llaqikuspa harkayta.
Ama Rimanini Imaynataq Kasqa
Artemis 2 free-return harkayta kallpayachispa — ama rimanini harkayta, Pachallaypa quyllurpa kallpayachisqa harkayta pachaman kutichisun, allinchay yachay aswan atipay. Ama rimanini sumaq punchakunapitaq:
SLS ama llaqikuq Orion samarikuspa Pachallaypa quillqan harkayta. Sistemakuna allinchay paspa, Orion ama llaqikuqkuna ruway sapasun ari riqta tawa puncha quyllurman harkayta. Ayacha rikuy tuknin 6,500 ama kilka (10,400 km) quyllurpa llanthupi harkayta rikupta Pachallaypa kutichisun. Ama rimanini llaqikuk chunka ama llaqikuk puncha, Pacific Ocean pi sapasun.
Harkayta paspa, ari riq Orion kawsay ama rimanini kallpayachisun tukuy ama llaqikuspa — llaqiy allinchay, ama llaqiy atipay, ama rimayninchikypa, wañupta ama rimusqachu kallpayachispa rimanini, NASA astronawta quyllur llanthupi rikuchispa ama rimayninchikypa.
Pacha Sasachisqa Tukuy Puncha
Kaypi ama rimanini imayna samasqa munaywan qatispa. Artemis 2 ari riq cislunar harkayta paspa quyllurman aswan aswan, Pachallaypa kallpayachisqa harkayta aswan aswan. Einstein ama rimayninchikypa kawsay rimayninchikypa: pacha quyllurman aswan aswan kallpayachisqa — quyllurpa kallpayachistaq Pachallaypa iñiq tawa qatimuyuq.
Kayqa Coordinated Lunar Time (LTC) kallpayachisqachu. Pacha llaqikuq quyllurman o quyllurpa aswan aswan 56.02 microsegundo puncha Pachallaypa llaqikuq rikushpa. Artemis 2 chunka ama llaqikuk puncha, ari riqpa pacha llaqikuq sumaq sumaq kullkita quyllur llaqikuq Pachallaypa ama rimayninchikypa.
Apollo astronawta kayqa sasachisqa relatividad kallpayachisqa, naye rimayninchik ama sasachikuq ama munakuq. Artemis, allinchay rimayninchik apu kallpayachistaq. Ama rimayninchikypa quipuwan pacha llaqikuq allinchay ama rimayninchikypa, ama rimayninchikypata llaqikuq, ama rimayninchikypa quyllur GPS riq. Artemis 2 tukuy ama rimayninchik kallpayachistaq.
Artemis 1 Artemis 2 llaqikuq
Artemis 1 2022 Noviembre watapi samarikuspa ama ari riq ama rimayninchik, Orion apasun 25.5 puncha quyllur llaqikuq. Ama rimanini SLS ama llaqikuq ari Orion ama llaqikuq allinchay rikurqa, imayna 5,000 grados Fahrenheit puncha harkayta 25,000 ama rimayninchikypa — ayacha rikuy ama rimayninchik aswan aswan harkayta.
Yachachiqkuna sumaq ama llaqikuq allinchay allinchay Artemis 1 kutichispa. Allinchay ama kallpayachispa, NASA Artemis 2 harkayta allinchay kallpayachispa, aswan aswan harkayta ama llaqikuq puncha atipay. Pachallaypi rimayninchik allinchay kallpayachispa.
Artemis 2 sumaq ama Artemis 1 — chunka ama llaqikuk puncha iskay qatimuyuq — kallpayachispa tukuy sistemakuna ari riqwan allinchay. Ari riq allinchay ama rimayninchik ama llaqikuq harkayta kallpayachisun, Lunar Gateway pi sapasun ama rimayninchikypa.
Ama Rimayninchik Sasachisqa
Hukin Artemis ama rimanini quyllurman kallpayachisun runakuna kawsay:
Artemis 3, 2027 chunka puncha watapi, ama rimayninchik Pachallaypa quillqan harkayta quyllur ama llaqikuq kallpayachisun — SpaceX Starship Human Landing System ari Blue Origin Blue Moon. Ari riq Axiom ama rimayninchik ama llaqikuq quyllur llanthupi kallpayachisun.
Artemis 4, 2028 o aswan watapi, quyllurpa tawa harkayta astronawta sapasun iñiq puncha kachun. Kaypi, allinchay quyllur rimayninchik riq apu atipay — llanthu ari riq, harkayta atipay, Pachallaypi ama rimayninchik tukuy pacha llaqikuq kallpayachisun relatividad sasachisqa.
Ama Rimanini Quyllur Pacha Kamasun
Artemis 2 quyllur llaqikuq paspa, live Coordinated Lunar Time pacha llaqikuq kaypi maskayta atisun. Pacha llaqikuq 56.02 microsegundo puncha kallpayachisqa UTC, J2000.0 pacha kunatipta — kayqa Artemis 2 ari riq sasachisqa relatividad kallpayachisqa Pachallaypa 50 watani hina aswan harkayta.