Nureba Ukwezi mu ijoro rikurikirana, ibimenyetso bisanzwe biriho bisa n’ibiguma ahantu hamwe. Ibice binini by’ibibaya by’Ukwezi bifite ibara ryijimye bikomeza kureba Isi, ku buryo umuntu yakwibwira ko Ukwezi kutazenguruka. Ariko kurazenguruka: Ukwezi kuzunguruka inshuro imwe ku murongo wako kuri buri nshuro kuzenguruka Isi. Uko guhuza kwitwa gufatana kw’imivumba, ni ko gutuma tubona hafi y’igice kimwe cyako aho kubona impande zose zikurikirana.
Igice gihabanye n’icyo cyitwa uruhande rw’inyuma. Ntiruhora mu mwijima. Imirasire y’izuba igera hafi ku buso bwose bw’Ukwezi mu bihe bitandukanye by’uruziga rwako, nubwo hari ibyobo byimbitse byo ku nkingi biguma mu gicucu burundu. Imiterere y’umuzenguruko w’Ukwezi, ukuzunguruka kwako no kunyeganyega guke kugaragara, byose bifasha gusobanura ibyo dushobora kubona.
Ukuzunguruka kumwe kuri buri muzenguruko
Ukwezi kumara iminsi 27.32166 kuzunguruka rimwe ugereranyije n’inyenyeri za kure, kandi kumara iminsi 27.32166 kuzenguruka Isi rimwe. Kubera ko ibyo bihe bingana, uruhande rumwe muri rusange rukomeza kwerekeza ku mubumbe wacu. Iyo Ukwezi kutazenguruka na gato, uko guhindura umwanya kwabwo mu ruzenguruko kwatwerekaga ahantu hatandukanye ku buso bwako. Ahubwo, guhora kuzunguruka uko kugenda, kagendana n’umuzenguruko wako.
Urugero rusanzwe ni ukugenda uzenguruka umuntu ariko uhora umuhanze amaso. Ugomba guhindukira rimwe mu gihe uzenguruka, nubwo uwo muntu akomeza kubona uruhande rumwe rw’umutwe wawe. Kuzunguruka kw’Ukwezi ntikworoshye kumenya kuko nta kimenyetso kiri ku Isi gituma tubona neza ko kuzunguruka, iyo tukitegereje ijoro ku rindi.
Igihe cy’iminsi 27.32166 Ukwezi kumara kuzunguruka si cyo gihe kiri hagati y’ukwezi kuzuye n’ukundi. Uruziga rw’ibyiciro by’Ukwezi rumara iminsi 29.53059 kuko, igihe Ukwezi kuzenguruka Isi, Isi n’Ukwezi na byo bizenguruka izuba. Ukwezi kugomba kugenda intera y’inyongera gato nyuma yo kurangiza umuzenguruko umwe kugira ngo kongere kugera ku murongo umwe n’izuba ndetse n’Isi. Imfashanyigisho isobanura ibyiciro by’Ukwezi igaragaza uko inguni z’izuba, Isi n’Ukwezi zihinduka zigatuma tubona ibyo byiciro.
Uko imbaraga z’imivumba zahuje ukuzunguruka kw’Ukwezi
Gufatana kw’imivumba ni ingaruka za rukuruzi zimara igihe zikora ku kintu kizenguruka. Rukuruzi y’Isi ikurura uruhande rw’Ukwezi rwegereye Isi kurusha urwo ruhande rw’inyuma. Iryo tandukaniro rirambura Ukwezi gacye, rigatera ihinduka rito ry’imiterere yako. Igihe ukuzunguruka kw’Ukwezi n’umuzenguruko wako bitari bihuye, iryo hinduka ntiryabaga riri ku murongo umwe n’icyerekezo kiri hagati y’Isi n’Ukwezi. Imbaraga z’ingaruka za rukuruzi zavaga kuri uko kudahuza zahinduraga ukuzunguruka kw’Ukwezi, mu gihe ubushyamirane bwo imbere muri ko bwatatanyaga ingufu z’ukuzunguruka.
Uko igihe cyagiye gihita, izo ngaruka zagabanyije umuvuduko w’ukuzunguruka kw’Ukwezi kugeza ubwo kuzenguruka rimwe byatangiraga gufata igihe kingana n’icy’umuzenguruko umwe. Muri iyo mimerere ihuje, ihinduka ry’imiterere yako rikomeza kuba hafi y’umurongo umwe n’Isi, bityo ingaruka za rukuruzi zisubiramo zahinduraga ukuzunguruka zikagabanuka cyane. Gufatana kw’imivumba si imbaraga yihariye ituma uruhande rumwe ruhora rudahinduka; ni imimerere ihamye ituruka ku kuzunguruka, rukuruzi no gutakaza ingufu.
Ingaruka z’imivumba ziracyafite akamaro muri sisitemu y’Isi n’Ukwezi. Ukwezi kurushaho kujya kure y’Isi ku kigero cya hafi ya 3.8 cm buri mwaka; ibyo biterwa n’imikoranire y’imivumba yimura imbaraga z’ukuzenguruka muri sisitemu. Iryo hinduka ntirigaragara umuntu arebye rimwe gusa, ariko rifitanye isano hagati y’ukuzunguruka gufatanye kw’Ukwezi n’ihanahana rikomeza kuba hagati y’umuzenguruko n’ukuzunguruka.
Uruhande rw’inyuma si uruhande rwijimye
Uruhande rw’inyuma ni igice cy’Ukwezi cyerekeje kure y’Isi gusa. Ruhabwa imirasire y’izuba nk’uko bigenda ku ruhande rureba Isi, uko Ukwezi kuzenguruka umubumbe wacu. Mu gihe cy’ukwezi kuzuye, uruhande rureba Isi rumurikirwa n’izuba, naho uruhande rw’inyuma ahanini rukaba rwarekeye kure y’izuba; mu gihe cy’ukwezi gushya, uruhande rw’inyuma rumurikirwa n’izuba, mu gihe uruhande rureba Isi ahanini ruba mu mwijima. Uko Ukwezi guca mu byiciro byako, uko kumurikirwa guhinduranya.
Hari icyo tugomba kuzirikana: si ahantu hose ku Kwezi hahinduranya izuba n’umwijima. Hafi y’inkingi, izuba riguma riri hasi hejuru y’ikirere. Imiterere y’inkengero za bimwe mu byobo byimbitse ituma imirasire y’izuba itazigeramo na rimwe, bityo hakabaho uduce tuguma mu gicucu burundu. Ibyo bice bidasanzwe biterwa n’imiterere y’ubutaka bw’aho n’uko izuba riba riri hasi, ntibiterwa no kuba biri ku ruhande rw’inyuma.
Bityo imvugo “uruhande rwijimye rw’Ukwezi” ishobora kuyobya. Ishobora gukoreshwa mu buryo busanzwe ishaka kuvuga uruhande rw’inyuma, ariko ntisobanura igice kitajya na rimwe kibona imirasire y’izuba. Kugira ngo umenye uko amatariki n’amasaha by’ibyiciro by’Ukwezi bihinduka muri urwo ruziga, reba kalendari y’ibyiciro by’Ukwezi ya buri kwezi.
Kunyeganyega guke kutwereka ibindi bice by’ubuso
Iyo igihe gihise, Isi ntibona igice kimwe cya kabiri cy’Ukwezi gusa. Umuzenguruko w’Ukwezi urimo agace gato k’imiterere y’intanga, bityo umuvuduko wako uhinduka: kagenda vuba hafi y’aho kegera Isi cyane, kagenda buhoro kakaba kure yayo. Umuvuduko wako wo kuzunguruka uguma hafi ku rugero rumwe, bityo ihinduka ry’umuvuduko wo kuzenguruka rituma Ukwezi gusa n’aho kuzungazunga gacye uva iburyo ujya ibumoso. Uko kugenda kugaragara kwitwa kunyeganyega mu burebure bw’Ukwezi.
Kunyeganyega mu bugari bwo mu majyaruguru no mu majyepfo guterwa n’ikindi kintu. Umurongo Ukwezi kuzungurukiraho uhingamyeho dogere 1.54 ugereranyije n’uruziga rw’inyenyeri z’inyuma y’izuba, naho umuzenguruko wako uhingamyeho dogere 5.14 ugereranyije n’urwo ruziga. Izo nguni zombi zifatanyije zituma abantu bitegereza Ukwezi bashobora kubona gato hirya y’inkingi y’amajyaruguru cyangwa iy’amajyepfo y’Ukwezi mu bihe bitandukanye by’umuzenguruko wako. Intera y’Ukwezi n’aho umuntu ari ku Isi na byo bigira ingaruka nto ku byo abona.
Kunyeganyega ntigutuma uruhande rwose rw’inyuma rugaragara icyarimwe. Gutuma abantu bitegereza Ukwezi babasha kureba gato hirya y’urubibi rugaragara uko igihe kigenda. Muri rusange, hafi 59% by’ubuso bw’Ukwezi bushobora kubonwa umuntu ari ku Isi mu bihe bitandukanye, nubwo mu mwanya umwe hatagaragara ibirenga hafi kimwe cya kabiri. Uko kugaragara buhoro ni ko gutuma amakarita arambuye y’ubuso bw’Ukwezi agera no hirya y’igice gisa n’ikiri hagati iyo urebye Ukwezi bisanzwe.
Ibyo wakwitegereza uri ku Isi
Uburyo bwiza bwo gukurikirana izi ngaruka ni ukugereranya ikintu kimenyekana kiri hafi y’urubibi rw’Ukwezi mu matariki atandukanye. Kunyeganyega guhindura uko urubibi rugaragara, ku buryo icyobo cyangwa ikibaya cyijimye kiri hafi y’urubibi gishobora gusa n’aho cyagaragaye cyane ku itariki imwe kurusha ku yindi. Iyo udafite indorerezi cyangwa uturebera kure, iryo hinduka ntiryoroha kubona; kandi uko Ukwezi guhindura icyerekezo mu kirere na byo bishobora kugora kugereranya. Hitamo ikintu kimwe ukigumane mu bitekerezo, maze ugereranye amashusho yafashwe Ukwezi kuri mu byiciro bisa.
Ibyo ubona biterwa n’aho uri ku Isi ndetse n’igihe urebera. Urupapuro rw’amakuru y’Ukwezi rwo mu mujyi rutanga amakuru y’aho uri ku cyiciro cy’Ukwezi n’igipimo rumurikirwaho, igihe kurasira no kurengera, ubuhagarike n’icyerekezo, intera y’Ukwezi, n’uko ikirere kimeze hakurikijwe iteganyagihe ry’aho uri. Mu gutegura ibyo kureba, imfashanyigisho ivuga igihe cyiza cyo kubona Ukwezi isobanura uko icyiciro cyako n’imiterere y’aho uri bigira ingaruka ku gihe kaba kari hejuru y’urutambiro rw’ikirere. Ukuzunguruka gufatanye kw’Ukwezi ni ko gusobanura impamvu uruhande rwako dusanzwe tuzi rukomeza kutureba; kunyeganyega kwako guha abantu bihangana akaryo ko kubona utundi duce turi hakurya yarwo.