Mu gihe cyo, Mercury ari 0.89 AU bivuye Isi, Venus ari 1.56 AU, Mars 2.29 AU, Jupiter 5.12 AU, na Saturn ari 10.48 AU inzira.
Ibibazo byinshi bibarizwa ku ikarita ya solar system
Imuyungu ari hehe ava?
Ikarita yavuyishaka yerekanya imizire yoherezwe y'imuyungu 8 yose — Mercury, Venus, Earth, Mars, Jupiter, Saturn, Uranus, n'Neptune — kubarira bivuye ibarana ry'orbital ry'NASA JPL. Kanya umuyungu wohe kugira ngo urowere indunduro yayo bivuye Jyambere n'inya mu gihe cyoherezwe.
Mars ari hehe bivuye Earth ava?
Indunduro bivuye Mars n'inya ihinduka buri mugihe imuyungu yose itera Jyambere mu ubwenge bwabigwa. Kanya Mars ku ikarita yavuyishaka kugira ngo urowere indunduro yoherezwe. Mars ikorera ~0.37 AU (55 miliyoni km) kuri nzira yo kumeza kugera 2.68 AU (401 miliyoni km) iyo yari ku mbuzi y'Jyambere.
Umuyungu wohe gutuma igihe kigire kugwira Jyambere?
Mercury: iminsi 88. Venus: iminsi 225. Earth: iminsi 365.25. Mars: iminsi 687 (imyaka 1.9). Jupiter: iminsi 4,333 (imyaka 11.9). Saturn: iminsi 10,759 (imyaka 29.5). Uranus: iminsi 30,687 (imyaka 84). Neptune: iminsi 60,190 (imyaka 165). Koreshamo ibikoresho by'igihe-lapse kugira ngo urowere ibigite bitazira.
Imizire y'imuyungu kubarira se?
Ikarita ino ikoresha ubwenge bw'orbital bwa Keplerian bwa NASA JPL hamwe n'impande zo mu gihe 1800–2050 AD. Ubwenge bwa orbital 6 bucara buri muyungu kuri igihe cyoherezwe, hanyuma equation ya Kepler isovedwa iterative hakoreshwa Newton-Raphson kugira ngo ifate imizire yizabwa ya ecliptic. Imizire iri neza kugeza 1 degree.
Se ndi rowere?
Urowere ivuguruza kuvanye hejuru y'ecliptic plane — igice cyambere cyisopoze n'orbital y'inya. Jyambere ni nzira y'ubwenge, n'imuyungu 8 yose yerekanya neza imizire yayo y'heliocentric. Iny mukaaga yerekanya akigwira inya. Indunduro ikoreshamo scale y'inyundu logarithmic bigatuma imuyungu yibigite n'amayuya amasigara asobanukirwa.
Ubwenge bw'imuyungu buri neza?
Oya — ubwenge bw'imuyungu bwageragezwa kugira ngo buboneke. Niba bwari neza hamwe n'indunduro yibigite, Jupiter yari nukuri. Nubwo, imizire neza n'ibigite bitazira ari neza.
Ndi rehe ndashobora kurowera imizire y'icihe n'ibyihutiye?
Yego! Koreshamo ibikoresho by'igihe kugira ngo uhamagare n'ujanye itariki iryo ariyo yose. Ubwenge bw'ubukororoki buva ku gihe cyoherezwe (1x) kugera ku 30 iminsi simulated kuri sekondi. Gitoya cy'itariki kigufasha ngo ujane itariki iryo ariyo yose bivuye 1800 n'2050 AD.
Astronomical Unit (AU) ni ikihe?
One Astronomical Unit yari indunduro y'ibiciro by'inya-Jyambere — haba 149.6 miliyoni km (93 miliyoni miles). Neptune, umuyungu wafasha bijumbe, tera ~30 AU bivuye Jyambere.
Ku bijyanye na ikarita ya solar system
Ikarita itazira ino yerekanya imizire yoherezwe y'imuyungu 8 yose n'iny mukaaga, yivuguruza kuvanye hejuru y'ecliptic plane — igice cyambere cyisopoze n'orbital y'inya kwa Jyambere. Jyambere ni nzira y'ubwenge, n'imuyungu yose yerekanira neza imizire yayo y'heliocentric kubarira bivuye ibarana ry'orbital ry'NASA JPL.
Imizire y'imuyungu ibarana hakoreshwa ubwenge bw'orbital bwa Keplerian bwa JPL buringiwe kwa 1800–2050 AD. Kuri buri muyungu, ubwenge bwa orbital 6 bucara igihe cyoherezwe, hanyuma equation ya Kepler isovedwa iterative hakoreshwa Newton-Raphson kugira ngo ifate imizire yizabwa ya ecliptic. Imizire y'iny mukaaga ikoreshwa algorithm y'ibigite bitazira y'ubwenge ivuye Meeus Astronomical Algorithms. Imizire iri neza kugeza 1 degree.
Indunduro isubirwamo mu Astronomical Units (AU) — one AU yari indunduro y'ibiciro by'inya-Jyambere, haba 149.6 miliyoni km. Ikarita ikoresha scale y'inyundu: linear mu 2 AU n'logarithmic hejuru, bigatuma imuyungu y'ibigite n'amayuya amasigara asobanukirwa.
Ikoresha ibikoresho by'igihe kugira ngo urowere ibigite bitazira. Ku ubwenge bwa '1d/s', umunsi umuntu umuringo usaba sekondi imwe — Mercury irangira orbital mu maminiti 88 gutuzuza, Earth mu maminiti 6 gutuzuza. Gerageza '30d/s' kugira ngo urowere imuyungu yose akigwa, n'amayuya amasigara.
Reba impamyabwenge y'iny mukaaga y'uru munsi ku Kamineza cy'impamyabwenge z'iny mukaaga. Kuva mu Coordinated Lunar Time (LTC) — standard y'igihe cyoherezwe cy'iny mukaaga.
Indunduro y'imuyungu n'ubwenge bw'orbital
| Umuyungu | Indunduro bivuye Jyambere | Indunduro bivuye Isi | Igihe cy'orbital | Ubwenge bw'orbital |
|---|---|---|---|---|
| Mercury | 0.47 AU | 0.89 AU (133,429,768 km) | 88 iminsi | 47.4 km/s |
| Venus | 0.72 AU | 1.56 AU (232,823,640 km) | 225 iminsi | 35.0 km/s |
| Earth | 1.00 AU | — | 365.25 iminsi | 29.8 km/s |
| Mars | 1.38 AU | 2.29 AU (342,527,105 km) | 687 iminsi | 24.1 km/s |
| Jupiter | 5.24 AU | 5.12 AU (766,424,516 km) | 11.9 imyaka | 13.1 km/s |
| Saturn | 9.49 AU | 10.48 AU (1,567,043,366 km) | 29.5 imyaka | 9.7 km/s |
| Uranus | 19.48 AU | 20.20 AU (3,021,427,389 km) | 84.0 imyaka | 6.8 km/s |
| Neptune | 29.88 AU | 30.86 AU (4,616,146,159 km) | 164.8 imyaka | 5.4 km/s |