Le Taamilosaga Saros: Aiseā e Toe Tutupu ai Gasetoto i le Taʻi 18 Tausaga

E mafai ona iai se gasetoto e fesootaʻi i se isi gasetoto e tusa ma le 18 tausaga le va. Atonu e tutusa le faatulagaga o mea faaselesitila, e tutusa foʻi le mamao o le Lalolagi ma le Masina, ma e tutusa le ala e ui atu ai i le faatulagaga o le ata lafoia o le Lalolagi po o le ata lafoia o le Masina. E taʻua lenei sootaga o le taamilosaga Saros, o se tasi lea o faataʻitaʻiga sili ona aogā i suʻesuʻega o fetu e iloa ai se mamanu e aogā ona e toetoe lava tutusa le tele o taamilosaga e lē atoatoa.

E tusa ma le 18 tausaga, 11 aso ma le 8 itula le umi o le Saros. E lē o se taimi atofaina mo se gasetoto e toe tupu tutusa i luga tonu o le taulaga lava e tasi. O itula faaopoopo e suia ai le faatulagaga o mea o loo faasaga i le Lalolagi, ae faaputuputu foʻi ni eseesega laiti mai le tasi toe tupu i le isi. E avea gasetoto taʻitasi ma vaega o se aiga o loo faasolosolo ona suia, ae lē o se faasologa e lē gata o mea tutupu e tutusa lelei.

O loo iai i le lisi o gasetoto o le Masina mea tutupu taʻitasi ma o latou ituaiga, taimi e amata ma uma ai vaega eseese, umi ma nofoaga e mafai ona vaaia ai. O loo faamatala e le Saros le sootaga loloto atu i le va o nisi o na mea tutupu: pe aiseā e mafai ai ona toe foʻi mai se ituaiga faatulagaga i le tele o tausaga mulimuli ane.

E tatau ona toetoe tutusa taamilosaga e 3 o le Masina

E sili atu i le tasi le taamilosaga aogā a le Masina. O lona taamilosaga o vaega, po o le masina sinotika, e tusa ma le averesi o le 29.53059 aso. O le taimi lea mai le masina fou e tasi i le isi, po o le masina atoa e tasi i le isi. E manaʻomia le masina fou mo se gasetoto o le La; ae e manaʻomia le masina atoa mo se gasetoto o le Masina. O le toe foʻi la i le vaega saʻo o le Masina o le uluaʻi mea e manaʻomia mo le toe tupu o se gasetoto.

O le taamilosaga lona lua e faatatau i le taamilosaga faasipa a le Masina. E 5.14 tikeri le faasipa o lona vaalele taamilo i le ecliptic, o le vaalele lea o loo taamilo ai le Lalolagi i le La. E fetaiaʻi nei vaalele e 2 i se laina, ma e taʻua nofoaga e sopoʻia ai e le Masina lena vaalele o node. E manaʻomia le latalata o le Masina i se node, faapea foʻi ma le iai i le vaega talafeagai, ina ia tupu ai se gasetoto. O le vaitaimi mai le sopoʻia o se node patino e tasi i le toe sopoʻia o lea node, e taʻua o le masina drakonika, ma e tusa ma le 27.21 aso le umi.

O le taamilosaga lona tolu e fua ai le toe foʻi mai o le Masina i le perigee, o lona tulaga pito lata mai lea i le Lalolagi. E tusa ma le 27.55 aso le umi o lenei masina anomalia. E aafia le telē e foliga mai ai o le Masina ma lona saoasaoa i lona taamilosaga i le mamao, o lea e fesoasoani ai le toe tutusa o lenei taamilosaga e maua ai gasetoto e tutusa o latou uiga.

E eseese nei masina ona e faasolosolo malie ona suia itu o node ma le perigee. E lē mafai e se masina masani e tasi ona toe faatulaga tutusa taamilosaga uma e 3.

Le numera o loo i tua o le 18 tausaga

E aogā le Saros ona e toetoe tutusa le 223 masina sinotika ma le 242 masina drakonika ma le 239 masina anomalia. A mavae lea vaitaimi, e toe foʻi le Masina i se vaega e toetoe tutusa, i se tulaga e toetoe tutusa e tusa ai ma se node, ma i se tulaga e toetoe tutusa i lana taamilosaga mai le latalata i le mamao.

O le faaaogāina o le umi averesi o le taamilosaga o vaega o se faataʻitaʻiga aogā: 223 × 29.53059 aso = 6,585.32157 aso. O le vaega ninii, 0.32157 o le aso, e tusa ma le 7 itula ma le 43 minute. O le amataga lea o le faaupuga masani ua faataamiloina, “18 tausaga, 11 aso ma le 8 itula.” E fesuisuiaʻi le aofaʻi o aso i le kalena e totoe e tusa ai ma aso faaopoopo ua pasia; e tusa ma le 10 aso nai lo le 11 aso i nisi taimi.

O se fetaui lata mai lenei, ae lē o se numera faatele masani e fetaui tonu. E lē toe faatulaga atoatoa le fetaui o node ma le mamao, ma o le māfuaaga lea e suia ai se gasetoto a o faasolosolo ina matua lona aiga. E fai si fesuisuiaʻi foʻi o taimi moni i le va o taimi tutusa o gasetoto, o lea e lē suitulaga ai le faaopoopoina o le umi averesi o le Saros i le fuafuaina o taimi e amata ma uma ai vaega o se mea tutupu.

E iai foʻi se isi eseesega aogā: e faafesootaʻi e le faitauga o masina e 223 se gasetoto o le La i se isi gasetoto o le La, po o se gasetoto o le Masina i se isi gasetoto o le Masina. E lē liua ai se gasetoto i le masina fou e avea ma gasetoto i le masina atoa. E eseese aiga Saros o ituaiga e 2.

Aiseā e agaʻi ai le isi gasetoto i sisifo

E telē se aafiaga faageografia o le vaega ninii faaopoopo o le aso. E taamilo pea le Lalolagi a o faaiʻuina le isi vaitaimi Saros. E tusa ma le tasi vaetolu o le taamilosaga le 8 itula, o lea e suia ai le itulagi o loo faasaga i le gasetoto pe tusa ma le 120 tikeri i le itu i sisifo mai le tasi gasetoto o le aiga i le isi.

Mo se gasetoto o le La, o se fesoasoani lea e malamalama ai i le māfuaaga e masani ai ona sopoʻia e se gasetoto mulimuli ane o se aiga masani se isi vaega o le Lalolagi. E tusa lava pe toeitiiti tutusa le faatulagaga o le La ma le Masina ma le mea na tupu muamua, ua uma ona taamilo ese lou nofoaga e matamata ai mai le tulaga lava e tasi i lalo o le ata lafoia. E suia foʻi le ala i matu po o saute a o suia le faatulagaga.

Mo se gasetoto o le Masina, e leai se ala vaapiapi o le gasetoto atoa e sopoʻia ai le fogāeleele o le Lalolagi. O le fesili tāua, po o fea nofoaga e iloa atu ai le Masina i luga aʻe o le tafailagi i vaega taʻitasi. E suia e le agaʻi atu i sisifo po o fea vaega o le lalolagi e mafai ona vaaia ai le mea tutupu, e ui e ono felavasaʻi vaega tetele e mafai ona vaaia ai.

E taʻua vaitaimi Saros e 3 o le exeligmos, ma e tusa ma le 54 tausaga ma le 1 masina le umi. E toetoe atoa le aso e faaopoopo mai e itula faaopoopo, ma toe latalata ai le taimi o le aso i lona tulaga amata. E atili tutusa ai le faatulagaga faageografia, ae e lē toe faia atoatoa ai se gasetoto.

E iai le talaaga o le soifuaga o se aiga gasetoto

O le faasologa Saros o le aiga lea e maua i le mulimulitaʻi i gasetoto fesootaʻi, e tasi le Saros le va. O le taamilosaga o le vaitaimi toe tupu; o le faasologa o le filifili o mea tutupu e fesootaʻi i ai. E tele faasologa e tutupu i le taimi e tasi, ma felavasaʻi o latou vaega i le kalena o gasetoto. O lea la, e lē faapea ai o gasetoto sosoo e 2 e auai i le aiga e tasi.

E tele senituri e tumau ai faasologa taʻitasi ona e faasolosolo lemu ona faaputuputu le lē fetaui laʻitiiti o le faatulagaga o node. E amata se faasologa o gasetoto o le Masina i le taimi e tau ulu atu ai le Masina i le penumera o le Lalolagi, o le vaega pito i fafo o lona ata lafoia. E mafai e mea tutupu mulimuli ane ona ui loloto atu i le ata lafoia, ma avea ai ma gasetoto vaega, ma i nisi faasologa, ma gasetoto atoa. Mulimuli ane, e toe papaʻu atu le ui atu ma faaiʻu ai le faasologa. E lē oo aiga uma i le gasetoto atoa.

O le eseesega o gasetoto penumera, vaega ma atoa o le Masina e maua ai le talaaga vaaia o lea faasologa o suiga. Ua faaopoopo mai e le Saros se vaaiga e umi atu: e mafai ona avea na vaega ma laasaga eseese o le tuputupu aʻe o se aiga, ae lē o ni ituaiga o mea tutupu e lē fesootaʻi.

E amata ma faaiʻu foʻi faasologa o gasetoto o le La i gasetoto vaega, ma e mafai ona iai gasetoto tutotonu i le va o na laasaga. E mafai e suiga o le faatulagaga ona maua ai ni vaega atoa, taʻi mama po o fefiloi. E moni le tutusa o mea tutupu i totonu o se aiga, ae e lē faamautinoa ai o le a tumau pea le ituaiga o le gasetoto.

Mea na mafai ona valoia e tagata matamata anamua

Na iloa e tagata suʻesuʻe o fetu i Papelonia ni mamanu toe tupu i gasetoto o le Masina, a o leʻi leva ona iai se faamatalaga faasaienisi faaonapōnei e uiga i le gaoioi o mea i o latou taamilosaga. O faamaumauga na aoina mai le tele o augatupulaga na mafai ai ona faafesootaʻi mea tutupu e tele tausaga le va. O le mea tāua na latou ausia o le iloa lea o loo iai se fausaga i se faasologa umi, nai lo le manatu i gasetoto taʻitasi o se faailoga mataʻutia po o se mea e faateʻia ai e lē fesootaʻi ma isi.

Na faigofie ona maua ni mamanu faapena i gasetoto o le Masina. E mafai ona vaaia i se vaega tele o le itu pō o le Lalolagi, o lea e tele ai avanoa e molimauina ai e se tagata matamata i se nofoaga e tasi nai lo le gasetoto atoa o le La, lea e mulimuli i se ala vaapiapi. E ui i lea, e mafai ona iai ni va i faamaumauga a se nofoaga ona o le tau, le malamalama o le ao, po o le iai o le Masina i lalo o le tafailagi.

E mafai e se vaitaimi toe tupu ona faailoa mai se avanoa e tupu ai se gasetoto, ae e lē o aumaia ai faamatalaga uma e faatalitalia e se tagata matamata i aso nei. E manaʻomia se faatulagaga faasaienisi e sili atu ona auiliili e valoia ai le ala o se gasetoto o le La i se nofoaga patino, po o le taimi tonu e amata ai le gasetoto atoa o le Masina. O le aogā faasolopito la o le Saros e lē o le saʻo atoatoa: o se sootaga maufaatuatuaina na mafai ona iloa mai i mea na matauina e aunoa ma se talitonuga atoatoa i le kalave.

Faaaogā le taamilosaga e aunoa ma le soona folafola

Mo se faatusatusaga aogā, filifili se gasetoto o le Masina i se lisi ma suʻe se mea na tupu pe tusa ma le 18 tausaga muamua atu po o mulimuli ane. Afai o loo iai numera Saros i le lisi, faaaogā e faamautinoa ai le sootaga nai lo le faalagolago i le va o aso o le kalena. Faatusatusa le ituaiga ma le umi o gasetoto: o le tutusa lata mai o se faamaoniga lea o le toe faia o le faatulagaga, ae o eseesega e iloa ai le faasolosolo malie o suiga o le aiga.

Aua le na ona faailoga le aso lava e tasi i le kalena i le 18 tausaga mulimuli ane. E tāua aso faaopoopo, e tāua foʻi itula faaopoopo. Faaaogā le kalena o vaega o le Masina e iloa ai taimi tonu o le masina atoa, ona tagaʻi lea i le lisi o gasetoto mo taimi e pāʻia ai e le ata lafoia le Masina. E iloa ai e le masina atoa le vaega e manaʻomia, ae e lē faamautinoa ai o le a ulu le Masina i le ata lafoia o le Lalolagi.

Mulimuli ane, ia tuueseese le tupu o se gasetoto mai lou avanoa e matamata ai. O loo maua i le laupapa faamatalaga o le Masina mo aai taimi e oso aʻe ma goto ai le Masina, lona maualuga i luga o le tafailagi ma lona itu, e siaki ai tulaga o le tafailagi i lou nofoaga. Atonu e lelei le faatulagaga o se gasetoto, ae tupu a o i lalo le Masina o lou tafailagi, pe amata foʻi a o maualalo pea i tua o fale. E taʻu atu e le Saros le māfuaaga e toe foʻi mai ai se mea tutupu e fesootaʻi; o le taimi i lou nofoaga ma le tafailagi e iloa ai pe mafai ona e vaai i ai.