ወርሒ ኣብ ሰማይ ንምርኣይ ዝበለጸ ግዜ መዓስ እዩ፧

ወርሒ ኣብ መዓልቲ ክትርአ ትኽእል እያ፣ ምኽንያቱ ባዕላ ብርሃን ኣይትፈጥርን እያ፤ ብርሃን ጸሓይ የብርሃና፣ ብሩህ ገጻ ድማ ኣብ ሰማያዊ ሰማይ ብግልጺ ክርአ ይኽእል። ኣብ መዓልቲ ኣብ ሰማይ ትህሉ እንተኾይናን ኣበይ ክትድለን ከኣ፣ ብብዝሒ ኣብ ደረጃኣ ይምርኮስ። ምሉእ ወርሒ ብሓፈሻ ኣብ ለይቲ እያ እትርአ፤ ወርሒ ቀዳማይ ርብዒ ግና መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ድሕሪ ቀትሪ ኣብ ሰማይ ኣዝያ ልዕል ኢላ ትርከብ።

ንምርኣይ ወርሒ ኣብ መዓልቲ ሓደ ዝተወሰነ ሰዓት የለን። ወርሒ ኣብ ዝተፈላለየ ከባብያዊ ሰዓታት ትወጽእን ትዓርብን፣ እቲ መደብ ድማ ኣበይ ከም ዘለኻ ይምርኮስ። ንምርኣይ ዝምችእ ግዜ ንምርካብ፣ ደረጃ ወርሒ ምስ ኣድማስካ፣ ኩነታት ኣየርን ብራኸ ወርሒ ኣብ ሰማይን ኣወሃህድ። ናይ ደረጃታት ወርሒ ካላንደር ትኽክለኛ ግዜታት ደረጃ ወርሒ ይህብ፣ ናይ ከተማ መድለዪ ድማ ናብ ከባብያዊ ሓበሬታ ወርሒ ይመርሕ።

ግዜኻ ብደረጃ ወርሒ ምረጽ

ደረጃ ወርሒ ጠቓሚ ቀዳማይ መርኣዪ እዩ፣ ምኽንያቱ ወርሒ ካብ ጸሓይ ኣብ ሰማይ ክንደይ ርሒቓ ከም እትርአ ይነግረካ። ኣብ ሓድሽ ወርሒ፣ ወርሒ ኣብ ኣንፈት ጸሓይ ትርከብ፣ ስለዚ ኣብ ከባቢ ምውጻእ ጸሓይ ትወጽእ፣ ኣብ ከባቢ ምዕራብ ጸሓይ ድማ ትዓርብ። ብጸሓይ ዝበርህ ገጻ ብዝበዝሐ ካብ ምድሪ ተመሊሱ ስለ ዝርኢ፣ ኣብ ብሩህ ሰማይ ብቐሊሉ ኣይትርአን። ኣዝዩ ቀጢን ርብዒ ወርሒ ቅድሚ ምውጻእ ጸሓይ ወይ ድሕሪ ምዕራባ ክርአ ይኽእል፣ ግና ኣብ ልዕሊ ኣድማስ ትሑትን ደብዛዝን ክኸውን ይኽእል።

ዝዓቢ ርብዒ ወርሒ፣ ናብ ቀዳማይ ርብዒ እናዓበየት ከላ፣ መብዛሕትኡ ግዜ ድሕሪ ምዕራብ ጸሓይ ኣብ ምዕራብ ክትድለ ቀሊል እዩ። ኣብ ከባቢ ቀዳማይ ርብዒ፣ ወርሒ ኣብ ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ ትወጽእ፣ ኣብ ከባቢ ምዕራብ ጸሓይ ድማ ኣብ ዝለዓለ ቦታኣ ትበጽሕ፣ ኣብ ከባቢ ፍርቂ ለይቲ ከኣ ትዓርብ። ስለዚ ኣብ ድሕሪ ቀትሪ ወይ ኣብ መጀመርታ ምሸት ንምዕዛባ ጽቡቕ ዕላማ እያ፣ ንምርኣይ ምሸት ክሳብ ዝደንጎየ ሰዓት ክትጽበ ኣየድልን። ኣብ መንጎ ብርሃንን ጸልማትን ዘሎ ወሰን ብመነጽር ርሑቕ ወይ ብንእሽቶ ቴለስኮፕ እውን ብቐሊሉ ይርአ።

ዝዓበየት ጎባጥ ወርሒ ኣብ ብዙሕ ክፋል ድሕሪ ቀትሪን ምሸትን ኣብ ሰማይ ትህሉ፣ ድሕሪ ፍርቂ ለይቲ ድማ ትዓርብ። ኣብ ከባቢ ምሉእ ወርሒ፣ ኣብ ከባቢ ምዕራብ ጸሓይ ትወጽእ፣ ምሉእ ለይቲ ኣብ ሰማይ ትጸንሕ፣ ኣብ ከባቢ ምውጻእ ጸሓይ ድማ ትዓርብ። ድሕሪ ምሉእ ወርሒ፣ እናነከየት ዘላ ጎባጥ ወርሒ ብሓፈሻ ደሒራ ኣብ ምሸት ትወጽእ፣ ክሳብ ንግሆ ድማ ክትርአ ትቕጽል። ኣብ ከባቢ መወዳእታ ርብዒ፣ ኣብ ከባቢ ፍርቂ ለይቲ ትወጽእ፣ ኣብ ከባቢ ምውጻእ ጸሓይ ኣብ ዝለዓለ ቦታኣ ትበጽሕ፣ ኣብ ከባቢ ፍርቂ መዓልቲ ከኣ ትዓርብ። እናነከየት ዘላ ርብዒ ወርሒ መብዛሕትኡ ግዜ ቅድሚ ምውጻእ ጸሓይ ኣብ ምብራቕ ትርአ።

እዚኣቶም ግምታዊ ልምድታት እምበር ትኽክለኛ ሰዓታት ኣይኮኑን። ምህዋር ወርሒን ቦታኻን ንሰዓታቱን መንገዳ ኣብ ሰማይን ይቕይሩ። ስለቲ ስሞም ዝተዋህቦም ደረጃታት ብኸመይ ከም ዝተኣሳሰሩ ንምፍላጥ፣ መዝገብ ጽሑፋት ተማሃር ተጠቐም።

ወርሒ ኣብ ሰማያዊ ሰማይ ስለምንታይ ክትርአ ትኽእል

ምህዋራ ኣብ ርክብ ምስ ጸሓይ ብዝተፈላለዩ ቦታታት ክትሓልፍ ስለ ዝገብራ፣ ወርሒ ኣብ ብዙሓት መዓልታት ኣብ ልዕሊ ኣድማስ ትርከብ። ንሰዓታት ጸልማት ጥራይ ኣይተወሰነትን። ኣብ ቀረባ ሓድሽ ወርሒ እንተዘይኮይኑ፣ ኣብ ልዕሊ ኣድማስ ከላን ሰማይ ንጹር ከሎን፣ ገለ ክፋል ብጸሓይ ዝበርህ ገጻ ብዙሕ ግዜ ክርአ ዝኽእል ደረጃ ብሩህ እዩ።

ኣብ መዓልቲ ምርኣይ ብቐንዱ ናይ ንጽጽር ጉዳይ እዩ። ጸሓይ ንኣየር ይበርሆ፣ ሰማይ ድማ ብሩህ ይኸውን፤ ብሩህ ዲስክ ወርሒ ኣብ ልዕሊ እቲ ድሕረ ባይታ ክሳብ ዝርአ ብሩህ እንተኾይኑ እያ ትርአ። ጎባጥ ወርሒ ወይ ርብዒ ወርሒ ብሓፈሻ ካብ ቀጢን ርብዒ ወርሒ ኣብ መዓልቲ ብግልጺ ይርአ። ቀጢን ርብዒ ወርሒ ብሩህ ክኸውን ዝኽእል ቦታኡ ንእሽቶ ስለ ዝኾነን ኣንፈቱ ካብ ጸሓይ ብቐረባ ስለ ዝርከብን ክርአ ኣጸጋሚ ክኸውን ይኽእል። ኣብ ጥቓ ጸሓይ እናጠመትካ ከቶ ኣይትድለያ፤ ቅድሚ ኩሉ ቦታኣ ርኸብ፣ ጸሓይ ካብ ዓይንኻ ኣርሕቕ።

ወርሒ “ናይ ለይቲ ኣቕሓ” እያ ዝብል ልሙድ ሓሳብ፣ ጸልማት ብግልጺ ከም እትርአ ስለ ዝገብራ እምበር፣ ኣብ ለይቲ ጥራይ እያ እትወጽእ ዝብል ሕጊ ስለ ዘሎ ኣይኮነን። ኣብ መዓልቲ ዘላ ወርሒ፣ ኣብ ልዕሊ ኣድማስ ብዙሕ ልዕል ኢላ እንተሃልያ፣ ኣየር ንጹር እንተኾይኑን ኣበይ ኣብ ሰማይ ክትድለ ከም ዘለካ እንተፈሊጥካን ብቐሊሉ ትርአ።

ምውጻእ ወርሒ ስለምንታይ ደሒሩ ይኸውን

ምድሪ እናተዘወረት ከላ፣ ወርሒ ኣብ ምህዋራ ናብ ምብራቕ ትንቀሳቐስ። ምድሪ ንሓደ ነጥቢ ኣብ ገጻ እንደገና ናብ ሓደ ቦታ ክትመልሶ ብዝኣክል ምስ ተዘወረት፣ ወርሒ እውን ኣብ ሰማይ ቦታኣ ቀይራ ትህሉ፤ ስለዚ ወርሒ ናብቲ ሓደ ቦታ ኣድማስ ክትበጽሕ፣ ምድሪ ተወሳኺ ቁሩብ ክትዘውር የድልያ። ምውጻእ ወርሒ ኣብ መብዛሕትኦም ተኸታተልቲ መዓልታት ደሒሩ ዝኸውን ምኽንያቱ እዚ እዩ።

ጠቓሚ ማእከላይ ግምት ኣብ መዓልቲ ኣስታት 50 ደቓይቕ ደሒሩ ምውጻእ እዩ። ዑደት ደረጃ ወርሒ፣ ካብ ሓድሽ ወርሒ ክሳብ እታ እትስዕብ ሓድሽ ወርሒ፣ ኣስታት 29.53 መዓልታት ይወስድ። ኣብቲ ግዜ እቲ ኣብ ሰማይ ምስ ጸሓይ ብዝነጻጸር ምሉእ ዙር ትገብር። ምሉእ ክቢ ብእዚ ዑደት እንተ ኣካፊልና፣ መዓልታዊ ማእከላይ ናብ ምብራቕ ዝግበር ምንቅስቓስ ኣስታት 12 ዲግሪ እዩ። ምድሪ ብዑደታ ኣብ ሰዓት ኣስታት 15 ዲግሪ ሰማይ ተሕልፍ፣ ስለዚ ነቲ ምንቅስቓስ ንምስዓብ ኣስታት 50 ደቓይቕ ይወስድ።

እዚ ቁጽሪ ግምታዊ መምርሒ እምበር፣ ኣብ ነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ዝእመን መተሓሳሰቢ ኣይኮነን። ምህዋር ወርሒ ዘይቀንዕን ፍጹም ክቢ ዘይኮነን እዩ፣ ኣንጻር ኣድማስ ዘለዎ ኩርናዕ መንገዳ ድማ ብቦታን ወቕትን ይቕየር። ስለዚ፣ ኣብ መንጎ ምውጻእ ወርሒ ዘሎ ግዜ ካብቲ ማእከላይ ግዜ ክሓጽር ወይ ክነውሕ ይኽእል። ኣብ ገለ ልዑል ኬክሮስ ዘለዎም ቦታታት፣ እቲ ለውጢ ፍሉይ ዘይተመጣጠነ ክኸውን ይኽእል። ኣብ ቦታኻ ዘለዉ ሰዓታት ምውጻእን ምዕራብን ርአ፣ ኣብ ተኸታታሊ መዓልታት ኩሉ ግዜ 50 ደቓይቕ እናወሰኽካ ኣይትኺድ።

ሰዓት ጥራይ ዘይኮነ ዝርአ ነገር ምረጽ

ንጉድጓዳትን ኣኽራናትን ብግልጺ ንምርኣይ፣ ኣብ መዓልታት ከባቢ ቀዳማይ ወይ መወዳእታ ርብዒ ፈትን። እቲ ወሰን መንጎ መዓልትን ለይትን ወርሒ፣ መስመር ወሰን ብርሃንን ጸልማትን ተባሂሉ ዝፍለጥ፣ ኣብቲ ገጽ ይሓልፍ። ብርሃን ጸሓይ ብዝተሓተ ኩርናዕ ኣብቲ ወሰን ነዊሕ ጽላሎት ይፈጥር፣ እዚ ድማ ኣብ ብዝያዳ ቀጥታዊ ብርሃን ምሉእ ወርሒ ጠፊኡ ዝርአ ቅርጺ ብግልጺ የውጽእ። ምሉእ ወርሒ ብዘይ መሳርሒ ንዓይኒ ዘደንቕ እዩ፣ ግና ብርሃን ጸሓይ ኣብቲ ዝርአ ገጽ ብዝያዳ ቀጥታዊ ስለ ዝወድቕ፣ ገጻ ንእሽቶ ዝርዝር ዘለዎ ክመስል ይኽእል።

ቀጢን ርብዒ ወርሒ ንምርኣይ፣ ኣብ እዋን ዝዓቢ ደረጃ ድሕሪ ምዕራብ ጸሓይ፣ ወይ ኣብ እዋን ዝንኪ ደረጃ ቅድሚ ምውጻእ ጸሓይ ጠምት። ርብዒ ወርሒ ኣብ ኣንፈት ጸሓይ ስለ ዝርከብ፣ ግዜ ምርኣዩ ሓጺር እዩ፣ እቲ ትሑት ብራኸኡ ድማ ንግምግም፣ ህንጻታት ወይ ኣኽራናት ብቐሊሉ ክዕንቅፉዎ ይኽእሉ። ንጹርን ዘይተዓንቀፈን ኣድማስ ይሕግዝ። ንወርሒ ኣብ መዓልቲ ንምርኣይ፣ ኣብ ሰማይ ብዝለዓለትሉ ግዜ ምረጽ፤ ኣብኡ ኣብ መንጎኻን ወርሕን ዘሎ ኣየር ዝወሓደ እዩ።

ንኣብነት፣ እቲ ከባብያዊ ሓበሬታ ንለንደን ደረጃን መጠን ብርሃንን፣ ምውጻእን ምዕራብን ወርሒ፣ ብራኸን ኣዚሙዝን፣ ርሕቀት፣ ከምኡ’ውን ምስ ከባብያዊ ኩነታት ኣየር ዝተኣሳሰረ ርእይቶ ሰማይ የርኢ። እቶም ቁጽርታት ብቦታ ይፈላለዩ፣ ስለዚ ኣብ ካልእ ቦታ ዝተጠቕሰ ሰዓት ኣብ ክንዲ ምእማን፣ ብመዝገብ ከባብያዊ ሓበሬታ ወርሒ ናይ ባዕልኻ ከተማ ምረጽ።

ደረጃ ወርሒ ናብ መደብ ምርኣይ ቀይር

ብደረጃ ወርሒን ክትርእዮ ትደሊ ዓይነት ርእይቶን ጀምር። ንምዕዛብ ምሸት፣ ዝዓቢ ርብዒ ወርሒ ወይ ቀዳማይ ርብዒ ጠቓሚ ዕላማ እዩ። ንናይ ቅድሚ ምውጻእ ጸሓይ ምንቅስቓስ፣ ዝንኪ ርብዒ ወርሒ ወይ መወዳእታ ርብዒ ኣብ ጽቡቕ ቦታ ክህሉ ይኽእል። ምሉእ ዲስክ ክትርኢ እንተደሊኻ፣ ኣብ ከባቢ ዕለት ምሉእ ወርሒ መደብ ግበር፤ ግና እቲ ትኽክለኛ ኣፍታ ምሉእ ወርሒ ኣብ ዝለዓለ ቦታኣ ዝትርከበሉ፣ ወይ ካብ ቦታኻ ክትርአ እትኽእለሉ ግዜ ክኸውን ከም ዘይግድን ዘክር።

ድሕሪኡ ከባብያዊ ሰዓታት ምውጻእን ምዕራብን መርምር፣ ከምኡ’ውን ብራኸን ኣዚሙዝን ወርሒ ርአ፤ ብራኸ ኣብ ልዕሊ ኣድማስ ክንደይ ልዕል ከም ዝበለት ይነግር፣ ኣዚሙዝ ድማ ኣብ ኣየናይ ኣንፈት ኮምፓስ ከም ዘላ ይሕብር። ኩነታት ኣየር ኣረጋግጽ፣ ኣብቲ እትዕዘበሉ ቦታ ዘለዉ ዕንቅፋታት እውን ኣብ ግምት ኣእቱ። ሓዳስ ዝወጸት ወርሒ ኣብ ጥቓ ርሑቕ ኣድማስ ዘደንቕ ክትመስል ትኽእል፣ ግና ህንጻታት፣ ኣግራብን ግምግምን ክሽፍኑዋ ይኽእሉ፤ ኣብ ሰማይ ብዝለዓለት ዘላ ወርሒ ብግልጺ ንምዕዛብ መብዛሕትኡ ግዜ ቀሊል እዩ።

ካላንደር ወርሒ ብወርሒ ዕለት ደረጃ ንኽትመርጽ ይሕግዝ፣ ናይ ከተማ ሓበሬታ ድማ ነታ ዕለት ናብ ከባብያዊ ዕድል ንምቕያር ይሕግዝ። ኣብቲ መጀመርታ እትጥምተሉ ግዜ ወርሒ እንተዘይረኣኻያ፣ ድሕሪ ገለ ግዜ እንደገና ርአ፤ ትወጽእ፣ ትዓርብ፣ ወይ ካብ ሰማይ መዓልቲ ተሰዊራ ዘይኮነስ ብደበና ተሸፊና ክትህሉ ትኽእል።