N’weti wu nga vonaka ninhlikanhi hikuva a wu humesi ku vonakala ka wona: dyambu ra wu voningela, naswona vuandlalo bya wona byo vangama byi nga hambana kahle ni tilo ra wasi. Ku va wu ri ehenhla ka ndzilakana wa misava ni tilo ninhlikanhi, ni ndhawu leyi u faneleke u languta eka yona, swi titshege ngopfu hi xiyimo xa wona. N’weti lowu taleke wu tala ku vonaka nivusiku; N’weti wa kotara yo sungula wu tala ku va ehenhla swinene etilweni ra nimadyambu.
A ku na nkarhi wun’we wa siku lowu N’weti wu vonakaka ha wona. N’weti wu huma ni ku pela hi minkarhi ya laha u nga kona leyi cincaka, naswona nkarhi wa kona wu ya hi ndhawu leyi u nga eka yona. Leswaku u kuma nkarhi lowu faneleke wo wu vona, kambisisa xiyimo xa wona, ndzilakana wa le ndhawini ya ka n’wina, maxelo ni ku tlakuka ka N’weti etilweni. Khalendara ya swiyimo swa N’weti ya sayiti yi komba minkarhi leyi xiyimo xa N’weti xi fikaka ha yona, kasi ku lavisisa muti swi ku yisa eka matluka ya N’weti ya le ndhawini ya ka n’wina.
Tshika xiyimo xa N’weti xi ku kongomisa eka nkarhi
Xiyimo xa N’weti i nkombiso wo sungula lowu pfunaka hikuva xi ku komba mpfhuka lowu N’weti wu vonakaka wu ri ekule ni Dyambu etilweni. Hi nkarhi wa n’weti lowuntshwa, N’weti wu va ekusuhi ni tlhelo leri Dyambu ri nga eka rona, kutani wu huma kwalomu ka nkarhi wa ku pela ka Dyambu naswona wu pela kwalomu ka nkarhi wa ku pela ka Dyambu. Tlhelo ra wona leri voningeriwaka hi Dyambu ri languta ngopfu ekule ni Misava, leswi swiendlaka leswaku swi tika ku wu vona etilweni leri vangamaka ninhlikanhi. N’weti wa xivumbeko xa nkwekwe swinene wu nga vonaka loko ka ha ri kusuhi ni ku xa ka Dyambu kumbe endzhaku ka ku pela ka rona, kambe wu nga va ehansi swinene ni ku vonakala katsongo.
N’weti wa nkwekwe lowu kulaka, wu kongoma eka kotara yo sungula, hakanyingi wu vonaka kahle evupeladyambu endzhaku ka ku pela ka Dyambu. Kwalomu ka kotara yo sungula, N’weti wu huma kwalomu ka nkarhi wa nhlikanhi, wu va ehenhla swinene kwalomu ka nkarhi wa ku pela ka Dyambu, kutani wu pela kwalomu ka nkarhi wa le xiringaneni xa vusiku. Hileswaku wu nga va wu ri wo tsakisa ku wu vona nimadyambu kumbe eku sunguleni ka madyambu, ku nga ri wa ku wu languta nivusiku ntsena. Layini leyi hambanisaka ku vonakala ni ndzhuti na yona yi vonaka kahle hi swikurisa-ku vona swa mavoko kumbe xivoni lexitsongo xa tinyeleti.
N’weti lowu kulaka lowu taleke ku ringana wu va ehenhla ka ndzilakana wa misava ni tilo eka nkarhi wo tala wa nimadyambu ni nimadyambu, kutani wu pela endzhaku ka xiringaniso xa vusiku. Kwalomu ka nkarhi wa n’weti lowu taleke, wu huma kwalomu ka nkarhi wa ku pela ka Dyambu, wu va ehenhla vusiku hinkwabyo kutani wu pela kwalomu ka ku xa ka Dyambu. Endzhaku ka n’weti lowu taleke, N’weti lowu hungutekaka, lowu taleke ku ringana, hi ntolovelo wu huma endzhaku nimadyambu naswona wu ya vonaka ku fikela nimixo. Kwalomu ka kotara yo hetelela, wu huma kwalomu ka xiringaniso xa vusiku, wu va ehenhla swinene kwalomu ka ku xa ka Dyambu kutani wu pela kwalomu ka nkarhi wa nhlikanhi. N’weti wa nkwekwe lowu hungutekaka hakanyingi wu vonaka evuxeni ka ha ri mixo swinene.
Leswi i swivumbeko swa ntolovelo, a hi minkarhi leyi kongomeke. Ndlela ya N’weti yo rhendzeleka ni ndhawu leyi u nga eka yona swi cinca minkarhi ni ndlela leyi wu fambaka ha yona etilweni. Leswaku u kuma nkongomiso wa ndlela leyi swiyimo swa N’weti leswi thyiweke mavito swi hlanganaka ha yona, tirhisa nxaxamelo wa swihloko swo dyondza wa sayiti.
Ha yini N’weti wu vonaka etilweni ra wasi
N’weti wu va ehenhla ka ndzilakana wa misava ni tilo ninhlikanhi masiku yo tala hikuva ndlela ya wona yo rhendzeleka yi wu yisa eka tindhawu to hambana-hambana loko wu pimanisiwa ni Dyambu. A wu vonaki nivusiku ntsena. Loko ku nga ri nkarhi wa n’weti lowuntshwa, xiphemu xin’wana xa vuandlalo bya wona lexi voningeriwaka hi Dyambu hi ntolovelo xi vonakala hi ku ringanela leswaku xi voniwa loko wu ri ehenhla ka ndzilakana wa misava ni tilo naswona tilo ri nga ri na mapapa.
Ku vonaka ninhlikanhi ngopfu-ngopfu swi titshege hi ku hambana ka ku vonakala. Dyambu ri voningela moya, kutani tilo ri vonakala; N’weti wa vonaka loko diskhi ya wona leyi voningeriweke yi vonakala hi ku ringanela loko yi pimanisiwa ni ndhawu leyi nga endzhaku ka yona. N’weti lowu taleke ku ringana kumbe wa kotara hakanyingi wu vonaka kahle ninhlikanhi ku ri ni n’weti wa nkwekwe wo lala. N’weti wa nkwekwe wo lala wu nga tika ku wu vona hikuva ndhawu ya wona leyi voningeriweke yi ntsongo naswona wu va ekusuhi swinene ni tlhelo leri Dyambu ri nga eka rona. U nga wu lavi hi ku languta ekusuhi ni Dyambu; rhanga u kuma ndhawu leyi N’weti wu nga eka yona, naswona u papalata ku languta Dyambu.
Mianakanyo leyi tolovelekeke ya leswaku N’weti i xilo xa vusiku yi huma eka mhaka ya leswaku munyama wu endla leswaku wu vonaka swinene, ku nga ri nawu wa leswaku wu huma nivusiku ntsena. N’weti wa ninhlikanhi wu olova ku wu vona loko wu ri ehenhla swinene ka ndzilakana wa misava ni tilo, moya wu basile naswona u tiva xiyenge xa tilo lexi u faneleke ku xi kambisisa.
Ha yini N’weti wu huma endzhaku hi nkarhi
N’weti wu ya evuxeni hi ndlela ya wona yo rhendzeleka loko Misava yi ri karhi yi rhendzeleka. Endzhaku ka loko Misava yi rhendzeleke ku ringana leswaku ndhawu leyi nga ehenhla ka vuandlalo bya yona yi vuya endhawini leyi fanaka, N’weti se wu tlherile wu fambile etilweni; kutani Misava yi fanele yi ya mahlweni yi rhendzeleka katsongo leswaku N’weti wu fika nakambe eka xiyimo lexi fanaka xa ndzilakana wa misava ni tilo. Hi yona mhaka leyi N’weti wu humaka endzhaku hi nkarhi masiku yo tala lama landzelanaka.
Nhlayo ya le xiringanisweni leyi pfunaka i kwalomu ka 50 wa timinete endzhaku siku ni siku. Xiyenge xa swiyimo swa N’weti, ku sukela eka n’weti lowuntshwa wun’we ku ya eka lowulandzelaka, xi teka kwalomu ka 29.53 wa masiku. Hi nkarhi wolowo wu rhendzeleka hinkwako etilweni loko wu pimanisiwa ni Dyambu. Loko xirhendzevutana hinkwaxo xi avanyisiwa hi nkarhi wolowo, swi endla leswaku N’weti wu ya evuxeni hi kwalomu ka 12 wa tidigiri hi siku. Ku rhendzeleka ka Misava ku fambisa tilo hi kwalomu ka 15 wa tidigiri hi awara, kutani ku wu landzelela endzhaku ka ku cinca koloko swi teka kwalomu ka 50 wa timinete.
Nhlayo leyi i nkongomiso wa le xiringanisweni, a hi nkarhi wa xihatla lowu faneleke ku landzeriwa siku ni siku. Ndlela ya N’weti yo rhendzeleka yi voyamile naswona a hi xirhendzevutana lexi hetisekeke, naswona angle leyi ndlela ya wona yi yi endliwaka ni ndzilakana wa misava ni tilo ya cinca hi ku ya hi ndhawu ni nguva. Hileswaku ku hlwela ka nkarhi wa ku huma ka N’weti ku nga va kutsongo kumbe kukulu ku ri karhi ku pimanisiwa ni xiringaniso. Etindhawini tin’wana leti nga ekusuhi ni tindhawu ta le henhla swinene ta Misava, ku cinca ku nga hambana ngopfu. Kambisisa minkarhi ya laha u nga kona ya ku huma ni ku pela ka wona ematshan’weni yo engetela 50 wa timinete nkarhi ni nkarhi.
Hlawula ndlela yo wu vona, ku nga ri nkarhi ntsena
Leswaku u vona kahle swivumbeko swa tikratera ni tintshava, ringeta masiku lama nga ekusuhi ni kotara yo sungula kumbe yo hetelela. Layini leyi hambanisaka siku ni vusiku bya le N’wेतini, leyi vuriwaka terminator, yi tsemakanya vuandlalo bya wona hi nkarhi wolowo. Ku vonakala ka Dyambu loku welaka hi angle ya le hansi ku endla mindzhuti yo leha etlhelo ka layini yoleyo, ku paluxa swivumbeko swa vuandlalo leswi vonakaka swi ri leswi nga hava ku rhurhumela loko ku voninga ko kongoma swinene ka n’weti lowu taleke. N’weti lowu taleke wa hlamarisa loko wu voniwa hi mahlo ntsena, kambe vuandlalo bya wona byi nga vonaka byi nga ri na swivumbeko swo tala hikuva Dyambu ri voninga tlhelo leri vonakaka hi ndlela yo kongoma swinene.
Leswaku u vona n’weti wa nkwekwe wo lala, languta endzhaku ka ku pela ka Dyambu hi nkarhi wa xiyimo xo kula, kumbe loko ka ha ri kusuhi ni ku xa ka Dyambu hi nkarhi wa xiyimo xo hunguteka. N’weti wa nkwekwe wu va ekusuhi ni tlhelo leri Dyambu ri nga eka rona, kutani nkarhi wo wu vona wu komile naswona ku va wu ri ehansi swi nga endla leswaku wu siveriwa hi nkungu, miako kumbe swintshabyana. Ndzilakana lowu nga pfalekiki wu pfuneta. Loko u lava ku vona N’weti ninhlikanhi, hlawula nkarhi lowu wu tlakukeke etilweni, laha ku nga ni moya wutsongo wa le xibakabakeni lowu nga ehansi ka wena ni wona.
Hi xikombiso, dashibodo ya laha u nga kona ya London yi komba xiyimo ni mpimo wa ku vonakala, nkarhi wa ku huma ni ku pela ka N’weti, ku tlakuka ni azimuth, mpfhuka, ni xivono xa tilo lexi kombaka maxelo ya laha u nga kona. Tinhlayo ta hambana hi ndhawu, kutani hlawula muti wa ka n’wina eka nxaxamelo wa dashibodo ta N’weti ematshan’weni yo titshega hi nkarhi lowu tsariweke wa ndhawu yin’wana.
Hundzuluxa xiyimo xa N’weti xi va kungu ro wu vona
Sungula hi xiyimo xa N’weti ni muxaka wa xivono lexi u xi lavaka. Loko u lava ku wu languta nimadyambu, N’weti wa nkwekwe lowu kulaka kumbe wa kotara yo sungula i leswi u nga swi lavaka. Loko u lava ku famba nimixo swinene, N’weti wa nkwekwe lowu hungutekaka kumbe wa kotara yo hetelela wu nga va wu ri endhawini leyinene. Loko u lava ku vona diskhi hinkwaro, kunguhata ku ya hi siku ra n’weti lowu taleke, kambe tsundzuka leswaku nkarhi wa kona lowu kongomeke a hi wona nkarhi lowu N’weti wu tlakukeke swinene kumbe lowu wu vonakaka hi wona endhawini ya ka n’wina.
Endzhaku kambisisa minkarhi ya laha u nga kona ya ku huma ni ku pela ka N’weti, u tlhela u languta ku tlakuka ni azimuth ya wona: ku tlakuka ku komba leswaku wu le henhla ku fikela kwihi ka ndzilakana wa misava ni tilo, kasi azimuth yi komba tlhelo ra khompaso leri wu nga eka rona. Kambisisa maxelo u tlhela u tekela enhlokweni swilo leswi nga siverisaka xivono endhawini leyi u langutaka u ri eka yona. N’weti lowu ha ku humaka wu nga vonaka wu hlamarisa ekusuhi ni ndzilakana wa le kule, kambe miako, mirhi ni nkungu swi nga wu fihla; N’weti lowu tlakukeke hakanyingi wa olova ku wu languta kahle.
Khalendara ya n’hweti ni n’hweti yi ku pfuna ku hlawula siku ra xiyimo xa N’weti, kasi dashibodo ya muti yi ku pfuna ku hundzuluxa siku rero ri va nkarhi wa laha u nga kona wo wu vona. Loko N’weti wu nga vonaki hi nkarhi wo sungula lowu u wu languteke, tlhela u kambisisa endzhaku: swi nga endleka wu ri eku humeni, eku pelengeni, kumbe wu fihliwile hi mapapa ku nga ri leswaku a wu kona etilweni ra nhlikanhi.