Dɛn Ne Supermoon? Ne Kɛse, Ne Hann, ne Nea Ɛkyerɛ

Supermoon yɛ ɔsram a ayɛ ma bere a ɛbɛn Asase kakra. Edin a wɔde frɛ no no kyerɛ nneɛma abien a ɛsi bere koro mu: Ɔsram no ayɛ ma, na ɛbɛn beae bi wɔ ne kyinhyia kwan so a ɛbɛn Asase paa. Ɛnkyerɛ sɛ Ɔsram no renyin prɛko pɛ, na ɛnyɛ ɔsram no fã foforo bi nso. Ɔsram no fã ahorow no di nhyehyɛe bi a ɛsan ba so daa akyi; wubetumi asua ho wɔ akwankyerɛ yi mu wɔ sɛnea Ɔsram no fã ahorow yɛ adwuma.

Sɛ yɛamfa anka sɛ ɛbɛma ɔsram no ho akyɛde bi a ɛyɛ nwonwa wɔ wim a, asɛmfua no betumi aboa. Ɔsram a ayɛ ma na ɛbɛn Asase no da adi sɛ ɛsõ na ebetumi ahyerɛn sen nea ɛwɔ akyirikyiri, nanso nsonsonoe no kɔ so nkakrankakra. Beae a Ɔsram no wɔ, sɛnea wim no te wɔ hɔ, wim tebea ne mfoninitwa afiri no nhyehyɛe nyinaa ka nea ɔhwɛfo hu no.

Perigee ne ɔsram a ayɛ ma yɛ nsɛm ahorow abien

Ɔsram no di kyinhyia wɔ Asase ho wɔ ɔkwan a ɛyɛ kosua sɛso so, enti kwan a ɛda wɔn ntam no sesa. Beae a ɛbɛn Asase paa wɔ kyinhyia kwan no so no, wɔfrɛ no perigee, na nea ɛwɔ akyirikyiri paa no yɛ apogee. Mpɛn pii no, kwan a ɛda wɔn ntam yɛ kilomita 363,300 wɔ perigee ne kilomita 405,500 wɔ apogee; kwan a ɛda Asase ne Ɔsram ntam wɔ sɛnkyerɛnne kwan so yɛ kilomita 384,400. Saa akwan yi fi Asase mfinimfini kosi Ɔsram mfinimfini, na ɛnyɛ susudua a efi Asase ani so kosi Ɔsram no ani so.

Nanso ɔsram a ayɛ ma yɛ fã bi: Ɔsram no fã a ɛkyerɛ Asase anim no, Owia no hyerɛn wɔ so fere sɛ ne nyinaa. Ɔsram no yɛ ma bio wɔ nnafua 29.53059 biara mu, bere a etwa nnafua 27.32166 ma Ɔsram no twa Asase ho hyia sɛnea nsoromma no kyerɛ. Esiane sɛ mmere yi nyɛ pɛ nti, ɔsram a ayɛ ma nsi wɔ beae koro wɔ ne kyinhyia kwan so bere biara. Ɛtɔ mmere bi a, ɛbɛn perigee kakra, na mmere foforo nso ɛwɔ akyirikyiri kɛse.

Saa nsonsonoe yi kyerɛ nea enti a ɔsram a ayɛ ma nyɛ supermoon bere nyinaa. Ɛsɛ sɛ nsɛm abien no si ntam a ɛfata mu na Ɔsram no kwan a ɛda Asase ntam no du nkyerɛase bi a wɔapaw mu. Sɛ nhwɛso a wɔabu ho akontaa pɛpɛɛpɛ a, wɔakyerɛ sɛ ɔsram a ayɛ ma wɔ 24 December 2026 no wɔ kilomita 356,927, a ɛwɔ beae a ɛba mu wɔ supermoon ahye a wɛbsaet yi de di dwuma no mu. Sɛ wopɛ nna foforo a ɛnyɛ saa nhwɛso a wɔahyɛ da de asi hɔ yi a, hwɛ ɔsram fã ahorow ho kalenda.

Ɛyɛ kɛse ne hann dɔɔso sɛn?

Kwan a ɛda nneɛma ntam no sesa sɛnea ɛsõ a ɛda adi no, efisɛ nea ɛbɛn no hyɛ yɛn ani so kɛse sen sɛnea ɛyɛ bere a ɛwɔ akyirikyiri. Sɛ yɛde perigee ne apogee akwan a ɛtaa ba no bu ho akontaa a, Ɔsram no kɛse a ɛda adi wɔ perigee yɛ bɛyɛ 12% sen nea ɛda adi wɔ apogee. Ne kyɛnsee a ɛda adi no kɛse yɛ bɛyɛ 24% sen saa. Saa ntotoho yi fa akwan a ɛda Asase ne Ɔsram ntam a ɛtaa ba no anoano ho, na ɛnyɛ nsonsonoe a ɛda ɔsram a ayɛ ma biara ntam.

Afei, ade ankasa bi nso wɔ hɔ a ɛma ɔsram a ayɛ ma na ɛbɛn Asase no betumi ahyerɛn kɛse: Owia hann a efi Ɔsram no so ba no trɛw kɔ beae kɛse bere a ɛretu kwan akɔ Asase so, enti bere a kwan no yɛ tenten no, hann no mu kakraa bi na ɛdu Asase ani beae pɔtee bi. Sɛ yɛde ntotoho a ɛnyɛ den a ɛmmu nsakrae a ɛba hann a ɛhyerɛn wɔ Ɔsram no ani ne sɛnea wɔhwɛ no ho akontaa a, hann no sesa bɛyɛ sɛ kwan no ahinanan no inverse. Wɔ kilomita 360,000 a wɔde asi hɔ sɛ ɔsram no bɛn Asase paa wɔ ha no, ɔsram a ayɛ ma no bɛyɛ 7% ntrɛw na hann bɛyɛ 14% dɔɔso wɔ so sen nea ɛwɔ kwan a ɛda Asase ne Ɔsram ntam a ɛyɛ kilomita 384,400 no so.

Saa dodow yi nkyerɛ sɛ w’ani a wonni mmoa biara no behu Ɔsram no sɛ ɛyɛ kɛse 7%. Ebetumi ayɛ den sɛ wobɛhu nsonsonoe a ɛda supermoon ne ɔsram a ayɛ ma a ɛyɛ daa ntam, gye sɛ wode wɔn toto wɔn ho tẽẽ. Mfonini betumi ama ayɛ sɛ nsonsonoe no yɛ kɛse paa, bere a wɔde afiri a n’aniwa tenteenten twa mfonini, wɔde ade bi a ɛwɔ anim a ɛbɛn Ɔsram no di dwuma, anaa wɔhwɛ sɛnea wɔyɛ mfonini no pɛpɛɛpɛ. Mfonini a wɔde afiri nhyehyɛe ahorow yɛe no nyɛ adanse pa a ɛkyerɛ sɛnea Ɔsram no daa adi sɛ ɛsõ wɔ wim.

Nea enti a nkyerɛase ahorow wɔ hɔ ma supermoon

Supermoon yɛ asɛmfua a nkurɔfo taa de di dwuma, na ɛnyɛ ɔsorokɔ ho nkyerɛkyerɛmu bi a ɛyɛ aban de a wɔde nkyerɛase koro di dwuma wɔ baabiara. Nkyerɛkyerɛmu bi twe adwene si ɔsram a ayɛ ma a ɛbɛn perigee so; afoforo de kwan pɔtee bi a wɔde si hɔ sɛ ɛnsɛ sɛ ɛtra so di dwuma, anaasɛ wɔkyerɛ sɛnea Ɔsram no bɛn no sɛ ne kyinhyia kwan no fã bi. Eyi kyerɛ sɛ kalenda ne nsɛm a wɔakyerɛw ahorow betumi afrɛ ɔsram ahorow a ayɛ ma no supermoon, nanso wɔrennye ho akyinnye wɔ baabi a Ɔsram no ankasa wɔ no ho. Ebia wɔn ara de mmara ahorow na edi dwuma.

Sɛnea ɛbɛyɛ a ɛbɛyɛ pɛ daa no, wɛbsaet yi kyerɛ supermoon ase sɛ ɔsram a ayɛ ma a ɛwɔ kwan a ennu kilomita 360,000 fi Asase mfinimfini. Eyi yɛ ɔkwan pɔtee a ɛyɛ den kakra: mpɛn pii no, perigee kwan yɛ kilomita 363,300, enti ɛnyɛ ɔsram a ayɛ ma biara a ɛbɛn perigee na ɛfata. Sɛ yɛde nkyerɛase a wɛbsaet yi de di dwuma no toto ho a, micromoon yɛ ɔsram a ayɛ ma a ɛwɔ kilomita 405,000 akyirikyiri sen Asase.

Enti edin a wɔde to so no nkyerɛ pii te sɛ kwan pɔtee a ɛda wɔn ntam no. Sɛ wode nsɛm ahorow toto ho a, hwɛ sɛ ɛfa ɔsram a ayɛ ma ho anaa, ɔkwan a wɔfa so susuw kwan no, ne ahye ko a wɔde redi dwuma. Ɔsram a ayɛ ma ho din a wɔde di dwuma tete, te sɛ Harvest Moon anaa Hunter’s Moon, fa din a wɔde to so wɔ amammerɛ foforo mu ho sen sɛ ɛfa kwan a ɛda wɔn ntam ho; hwɛ akwankyerɛ a ɛfa ɔsram a ayɛ ma din ahorow ho wɔ asɛm foforo yi mu.

Supermoon nyɛ ɔsram sum

Supermoon mma ɔsram sum. Abien no nyinaa fa sɛnea Owia, Asase ne Ɔsram gyina fa ho, nanso ɔsram sum hwehwɛ tebea foforo: Ɔsram no betwa Asase sunsuma mu. Ɔsram no kyinhyia kwan akɔ fam bɛyɛ digrii 5.14 sɛ wɔde toto Asase kyinhyia kwan a ɛfa Owia ho no ho a, enti ɔsram a ayɛ ma dodow no ara fa sunsuma no atifi anaa ase. Sɛ nneɛma no gyina pɛpɛɛpɛ wɔ bere a Ɔsram no retwam wɔ ne kyinhyia kwan no so no nkutoo na ɔsram sum betumi aba.

Ɔsram a ayɛ ma a ɛbɛn Asase betumi abom ne ɔsram sum bere a nhyehyɛe a ɛho hia no aba, nanso sɛ ɛbɛn Asase nko ara a ɛnnɔɔso. Saa ara nso na ɔsram sum nkyerɛ sɛ Ɔsram no yɛ supermoon wɔ nkyerɛase a egyina kwan a ɛda wɔn ntam so no mu. ɔsram sum ho afiri a ɛkyerɛ bere no kyerɛ ɔsram sum bere ahorow, na ɛyɛ ade foforo a enti ɛfata sɛ yɛhwɛ Ɔsram no.

Nea ɛsɛ sɛ wohwɛ bere a worehwɛ ɔsram no

Mpɛn pii no, sɛ Ɔsram no bɛn wim ano a, ɛte sɛ nea ɛsõ sen sɛnea ɛte. Saa adwene a wɔtaa nya yi, a wɔfrɛ no ɔsram ho nnaadaa, nkyerɛ sɛ Ɔsram no abɛn yɛn kɛse anadwo no mu. Sɛnea Ɔsram no kyinhyia no sesa ne kɛse a ɛda adi no yɛ nokware, nanso nea ɛba wɔ wim ano no yɛ adwene a yɛwɔ ho a ɛsono. Ɔkwan a ɛyɛ mmerɛw a wubetumi afa so ahwɛ ne sɛ wobɛma ade ketewaa bi akɔ wo basa tenten, na wode ato Ɔsram no kɛse a ɛda adi wɔ mmere ahorow mu ho; mmma nea wokae nko ara nnyɛ nea wobɛgyina so abu kɛse ho akontaa.

Sɛ wopɛ sɛ wode toto ho yiye a, hwɛ ɔsram a ayɛ ma abien a wɔtwaa mfonini wɔ beae koro, wɔde lens koro ne mfonini no nhyehyɛe koro dii dwuma, anaasɛ fa wɔn toto wɔn ho wɔ mfonini ahorow a ɛka wɔn bom mu a ade bi a ɛkyerɛ kɛse wɔ hɔ pefee. Sɛ nea wopɛ ne sɛ wubesusuw Ɔsram no ankasa ho a, mfa wim ano ne nneɛma a ɛwɔ anim no nka ntotoho no ho. Wim mu sum a efi mframa mu betumi ama Ɔsram a ɛwɔ fam no ayɛ kɔkɔɔ anaa kɔkɔɔ-tuntum, nanso saa kɔla no fi hann a ɛretwam wɔ mframa pii mu, na ɛnyɛ sɛ Ɔsram no abɛn Asase.

Nea ɛfata sɛ yɛhwɛ kwan ankasa ne sɛ kɛse a Ɔsram no da adi ne ne hann bɛsakra kakra, na Ɔsram no ankasa kwan a ɛda Asase ntam ne sɛnea wɔhwɛ no no bɛka ho. Sɛ wuhu kwan a ɛda wɔn ntam, na woannya gyidi wɔ edin no nkutoo mu a, ɛbɛma woate supermoon ase yiye—na aboa wo ama woahu nsonsonoe a ɛda kyinhyia kwan no ho nsɛm ne sɛnea mfonini ne yɛn adwene betumi ama ayɛ sɛ ɛyɛ nwonwa sen sɛnea ɛte ankasa no ntam.