ཟླ་བའི་དུས་ཚོད་ག་དེ་སྦེ་རྩིས།

Coordinated Lunar Time ནི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་མ་ཡིན — ད་ལྟའི་དངོས་ཁམས་དང་སྐར་རྩིས་ཀྱི་གཏན་ཁེལ་བརྡ་ཐོ་གིས་རྩིས་ཐུབ། རྩོམ་ཡིག་འདིས་ moontimenow.com ཀྱི་ live LTC clock གི་རྗེས་ཀྱི་རྩིས་ཐབས་བཤད། reference epoch ནས་ moon phase algorithm ཚུན།

J2000.0 གཞི་རྩའི་ Epoch

དུས་ཚོད་མ་ལག་ཚང་མ་ལ་འགོ་བརྩམས་ས་དགོས། ཟླ་བའི་དུས་ཚོད་རྩིས་ཐབས་ལ་ང་ཚོས་ J2000.0 epoch སྤྱོད། 2000 ལོའི་ January 1 ཉིན་གུང་ 12:00:00 UTC ལ་ཡིན། འདི་ NASA། ESA དང་སྐར་རྩིས་པ་ཚང་མས་སྤྱོད་པའི་ཚད་གཞིའི་སྐར་རྩིས་ reference epoch ཡིན།

J2000.0 ནི་ Julian Date 2451545.0 ཡིན། epoch འདི་ནས་ཉིན་གྲངས་ག་ཚོད་ཕྱིན་པ་རྩིས་ཏེ་ཟླ་བའི་ clock གིས་སའི་གོ་ལ་ལས་གང་ཙམ་སྔོན་ལ་ཡོད་པ་རྩིས་ཐུབ།

Drift Rate Formula

གཙོ་བོའི་རྩིས་ཐབས་སྟབས་བདེ། relativistic drift rate ནི་སའི་གོ་ལའི་ཉིན་རེར་ +56.02 microseconds ཡིན། ད་ལྟའི་བར་གྱི་ cumulative drift འཚོལ་ན།

1. J2000.0 ནས་ཉིན་གྲངས་ (fractional days བཅས) རྩིས། 2. 56.02 microseconds གིས་བསྒྱུར། 3. offset འདི་ད་ལྟའི་ UTC ལ་སྣོན།

དཔེར་ན། 2025 ལོའི་ January 1 ལ་ J2000.0 ནས་ཉིན་ 9,131 ཙམ་ཕྱིན་ཡོད། cumulative drift ནི་ 9,131 × 56.02 = 511,418.62 microseconds ཡིན། seconds 0.511 ཙམ།

Drift rate རང་ཉིད་ནི་སའི་གོ་ལའི་ངོས་དང་ཟླ་བའི་ངོས་ཀྱི་གུ་རུ་ potential ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཡོང་བ། orbital velocity effects ཀྱི་བཟོ་བཅོས་བཅས། NIST ཀྱི་ 2024 ལོའི་ framework paper ལ་རྒྱས་པར་བཀོད།

ΔT — སའི་གོ་ལའི་འཁོར་ལམ་བཟོ་བཅོས

སྐར་རྩིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་ཡུལ་སྲོལ་དུས་ཚོད་བར་བརྗེ་བའི་ཕྲ་ཚད་ཡོད། སྐར་རྩིས་པས་ Terrestrial Time (TT) སྤྱོད། འདི་མཉམ་པར་འགྲོ། ང་ཚོའི་ clocks གིས་ UTC སྤྱོད། འདིས་སའི་གོ་ལའི་འཁོར་ལམ་ཅུང་ཟད་མི་བདེ་བར་མཐུན་པར་ leap seconds སྣོན།

TT དང་ UTC ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ ΔT (Delta T) ཟེར། ད་ལྟའི་དུས་ (2015–2035) ལ་ ΔT ནི་ seconds 69.36 ཙམ་ཡིན། ལོ་རེར་ -0.06 seconds ཙམ་འགྱུར། ང་ཚོའི་རྩིས་ཐབས་གིས་ International Earth Rotation Service (IERS) ཀྱི་གཞི་གྲངས་ལ་polynomial fit སྤྱོད།

ΔT ≈ 69.36 − 0.06 × (year − 2020)

བཟོ་བཅོས་འདིས་ང་ཚོའི་ clock ལ་བཀྲོལ་བའི་ཟླ་བའི་དུས་ཚོད་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་ UTC དང་ཡག་པོར་མཐུན་པར་བཟོ།

ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྩིས་ཐབས — Meeus Algorithm

ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཉིན་གྲངས གིས་ Jean Meeus ཀྱི་ Astronomical Algorithms (ལེའུ་ 49) ལས་ algorithm སྤྱོད། ཐབས་ལམ་འདིས་ཟླ་བའི་སྐོར་ལམ་གྱི་ periodic correction terms 25 སྤྱོད་ཏེ་ new moons། full moons དང་ quarter moons ཀྱི་དུས་ཚོད་ཞིབ་ཆ་ཅན་རྩིས།

Algorithm གིས་ཉིན་ཚེས་གང་ཡིན་ལ་ lunation number (k) ཙམ་རྩིས་ཏེ། ཟླ་བའི་ mean anomaly། ཉི་མའི་ mean anomaly། ཟླ་བའི་ argument of latitude དང་ ascending node ཀྱི་ longitude ལ་བརྟེན་པའི་ trigonometric corrections བྱེད།

new moons (Table 49.a)། full moons (Table 49.b) དང་ quarter moons (Table 49.c/d W correction term བཅས) ལ་ correction tables ཁྱད་པར་ཅན་སྤྱོད། U.S. Naval Observatory གཞི་གྲངས་དང་བསྡུར་ན་སྐར་མ་ 2 ཙམ་གྱི་ཞིབ་ཆ་ཡོད།

ཡང་དེ་བསྒེགས་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མིང

གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོའི་བར་ཟླ་བའི་ཡང་དེ་བསྒེགས་ piecewise interpolation གིས་རྩིས། ཟླ་བའི་སྐོར་ལམ་མགྱོགས་ཚད་མི་འདྲ་བ (perigee ལ་མགྱོགས། apogee ལ་དལ) ཀྱི་ཐབས་ལམ་འདིས་ sinusoidal approximation ལས་ཞིབ་ཆ་ཅན་གྱི་ཡང་དེ་བསྒེགས་བརྒྱ་ཆ་བྱིན།

གཟུགས་བརྙན་གྱི་མིང་ lunation cycle ཀྱི་གནས་ཡུལ་ལ་བརྟེན། ནམ་པའི་པད་མ → པད་མ་ཕེང → པད་མའི་དང་པོ → པད་མ་ཕེང་དང་པོ → གཏན་མའི་པད་མ → པད་མ་འཕེང་བྱུང → པད་མའི་ཐ་མ → པད་མ་སྐྲིག། གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཐའ་ཚིག་རྩིས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུས་ཚོད་ལ་བརྟེན། གཏན་འཁེལ་གྱི་ fractional positions ལ་མིན།