ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་བཤད་པ། རྒྱས་པའི་ལམ་སྟོན

ཉིན་ 29.53 རེར་ཟླ་བས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ cycle ཧྲིལ་པོ་ཞིག་འགྲུབ — མི་མཐོང་བའི་ནམ་པའི་པད་མ་ནས་གསལ་པོའི་གཏན་མའི་པད་མ་དང་ལོག། གཟུགས་བརྙན་འདིས་ལོ་སྟོང་མང་པོར་ཞིང་ལས། navigation དང་ཉིན་གྲངས་ལ་ལམ་སྟོན་བྱས། ད་ལྟ་ ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཉིན་གྲངས གིས་སྐར་རྩིས་ algorithm གིས་གཟུགས་བརྙན་ཚང་མ་ཞིབ་ཆ་ཅན་གྱི་དུས་ཚོད་དང་བཅས་བཀྲོལ།

ཟླ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་ཡོད།

ཟླ་བས་རང་གི་འོད་མི་བཟོ — ཉི་མའི་འོད་བརྙན་གཏོང། ཟླ་བས་སའི་གོ་ལའི་སྐོར་འཁོར་བའི་སྐབས། ཉི་མའི་འོད་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་མི་འདྲ་བ་ང་ཚོ་ལ་མཐོང་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ cycle བཟོ།

དུས་གང་ཡིན་ལ་ཟླ་བའི་ཕྱེད་ཀ་ (ཉི་མའི་ཕྱོགས) ཉི་མས་འོད་བཏབ། ང་ཚོས་མཐོང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཉི་མ། སའི་གོ་ལ། ཟླ་བའི་ཟུར་ཆ་ལ་བརྟེན། ཟླ་བ་སའི་གོ་ལ་དང་ཉི་མའི་བར་ན་ཡོད་ན་ང་ཚོས་ནག་ཕྱོགས་མཐོང — ནམ་པའི་པད་མ། སའི་གོ་ལ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་བར་ན་ཡོད་ན་ང་ཚོས་འོད་ཧྲིལ་པོ་མཐོང — གཏན་མའི་པད་མ།

ཟླ་བའི་ Cycle གི་གཟུགས་བརྙན་ 8

ནམ་པའི་པད་མ — ཟླ་བ་སའི་གོ་ལ་དང་ཉི་མའི་བར་ན། འོད་ཕྱོགས་ང་ཚོ་ལས་ཕྱིར། ཟླ་བ་མི་མཐོང (ཡང་དེ་བསྒེགས 0%)། Synodic cycle ཀྱི་ཉིན་ 0 ཡིན།

པད་མ་ཕེང — ཟླ་བའི་གཡས་ཕྱོགས་ (བྱང་ཕྱོགས) ལ་འོད་ཕྲ་མོ་ཞིག་མཐོང། ཡང་དེ་བསྒེགས 0% ནས་ 50% ར་འཕེལ། ཉི་མ་ནུབ་ཕྱིན་རྗེས་མང་པོ་མཐོང།

པད་མའི་དང་པོ — ཟླ་བའི་མཐོང་ཕྱོགས་ཕྱེད་ཀ་འོད (50%)། མིང་ "quarter" ཟེར་མོད་ཕྱེད་ཀ་འོད — ཟླ་བས་ cycle གི་བཞི་ཆ་གཅིག་ཕྱིན་པས་ "first quarter" ཟེར།

པད་མ་ཕེང་དང་པོ — ཟླ་བའི་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་འོད། གཏན་མའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བཞིན། "Gibbous" Latin ནས་ "ཕུག" ཞེས་པའི་དོན།

གཏན་མའི་པད་མ — ཟླ་བའི་མཐོང་ཕྱོགས་ཧྲིལ་པོ་འོད (100%)། ཟླ་བ་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་ཤར་ཏེ་ཉི་མ་ཤར་སྐབས་ནུབ། མཚན་ཧྲིལ་པོ་མཐོང། Cycle གི་ཉིན་ 14.8 ཙམ།

པད་མ་འཕེང་བྱུང — གཏན་མའི་ཕྱིན་རྗེས་ཡང་དེ་བསྒེགས་ཉམས་འགོ། གཡས་ཕྱོགས་ནས་འོད་ཉམས།

པད་མའི་ཐ་མ — ཟླ་བའི་ཕྱེད་ཀ་ཡང་བསྐྱར་འོད (50%)། འོན་ཀྱང་ First Quarter དང་ཕྱོགས་གཞན། ཟླ་བས་ cycle གི་བཞི་ཆ་གསུམ་ཕྱིན།

པད་མ་སྐྲིག — འོད་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཤུལ། ཉི་མ་ཤར་གྱི་སྔོན་ཞོགས་པའི་ནམ་མཁར་མཐོང། ཕྱིར་ནམ་པའི་པད་མ་གསར་པས་ cycle ཡང་བསྐྱར་འགོ།

Synodic ཟླ་བ

གཟུགས་བརྙན་གྱི་ cycle ཧྲིལ་པོ — ནམ་པའི་པད་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ — ལ་ synodic month ཟེར། ཉིན་ 29.53 ཙམ་ (ཉིན་ 29། ཆུ་ཚོད་ 12། སྐར་མ 44)། sidereal month (ཉིན་ 27.32) དང་མི་འདྲ། སྐར་མའི་ཐད་ཟླ་བས་སའི་གོ་ལའི་སྐོར་འཁོར་བའི་དུས་ཚོད་ཡིན།

Synodic month རིང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ ཟླ་བས་སའི་གོ་ལའི་སྐོར་འཁོར་བའི་སྐབས་སའི་གོ་ལ་ཡང་ཉི་མའི་སྐོར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པས་ཡིན། ཟླ་བས་ཉིན་ ~2.2 ཙམ་ཟུར་ "མཉམ་འཛོམས" བྱས་ཏེ་ཉི་མ་སའི་གོ་ལ་ཟླ་བའི་ཟུར་ཆ་གཅིག་པར་ལོག་དགོས།

ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་དང་ཆུ་ཡར་མར

ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་གིས་སའི་གོ་ལའི་ཆུ་ཡར་མར་ལ་ཐད་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་བྱེད། ནམ་པའི་པད་མ་དང་གཏན་མའི་པད་མའི་སྐབས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གྲལ་གཅིག་ཡོད། གུ་རུ་ཡིས་ཤུགས་འདྲེས་ཏེ་ spring tides ཟེར་བའི་ཆུ་ཡར་མར་ཆེན་པོ་བཟོ། Quarter phases སྐབས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཟུར་ཆ་བཞི་ཡིན་ཏེ་ neap tides ཟེར་བའི་ཆུ་ཡར་མར་ཆུང་བ་བཟོ།

གུ་རུ་ཡིས་འབྲེལ་བ་འདིས་ཟླ་བ་སའི་གོ་ལ་ལས་དལ་མོས་ཕྱིར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད — ལོ་རེར་ cm 3.8 ཙམ — དང་སའི་གོ་ལའི་འཁོར་ལམ་དལ་མོས་དལ་བཞིན་ཡོད།

ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་རྗེས་འདེད

website འདིའི་ ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཉིན་གྲངས གིས་ Meeus སྐར་རྩིས་ algorithm སྤྱོད་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དུས་ཚོད་ཞིབ་ཆ་ཅན་རྩིས། ཉིན་རེའི་ཡང་དེ་བསྒེགས་བརྒྱ་ཆ། གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོའི་དུས་ཚོད་ཞིབ་ཆ་ཅན། དང་ད་ལྟའི་པད་མའི་ཉིན་མཐོང་ཐུབ། རྩིས་ཐབས་ཀྱི་རྒྱས་པའི་གོ་བ་ ཟླ་བའི་དུས་ཚོད་ག་དེ་སྦེ་རྩིས ལ་ལྟ།