ཟླ་བའི་ཉི་འཛིན་ཟེར་མི་འདི་ མཐོང་སྣང་གཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་མེན། སྐབས་ལ་ལུ་ཟླ་བ་དེ་ཅུང་ཟད་རིམ་པར་མུན་ནག་འགྱོཝ་ཨིན། སྐབས་ལ་ལུ་གྲིབ་ནག་གི་གུག་དབྱིབས་ཀྱིས་ཟླ་བའི་ངོ་ལས་ཆ་ཤས་ཅིག་བཏོགསཔ་ཨིན། ཡང་སྐབས་ལ་ལུ་ཟླ་བའི་འཁོར་ཐིག་ཧྲིལ་བུ་དེ་མུན་ནག་དམརཔོ་སྦེ་འགྱུརཝ་ཨིན། ཁྱད་པར་འདི་ཟླ་བ་དེ་ས་གཞིའི་གྲིབ་མའི་ནང་ག་དེ་སྦེ་འགྲོ་བ་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། མིང་གསུམ་པོ་—ཕྱེད་གྲིབ། ཆ་ཤས་དང་ཆ་ཚང་—ཟླ་བ་དེ་གྲིབ་མའི་ཆ་ཤས་མུན་ནག་ཤོས་ནང་། དེ་ལུ་གྲིབ་ནག་ཟེར་སླབ་ཨིན། ག་དེ་ཅིག་འཛུལ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་བཤདཔ་ཨིན། གནས་སྟངས་ཀྱི་རྩིས་རིག་ཧ་གོ་བ་ཅིན་ གཤིས་ཚུལ་དེ་ངོས་འཛིན་འཇམ་སུ་འགྱོཝ་ཨིན། ལྷག་པར་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཕྲན་བུ་རྐྱངམ་ཅིག་ཨིན་པའི་སྐབས་ལུ། ཉི་འཛིན་གྱི་ཚེས་གྲངས། འཕྲད་དུས། དུས་ཡུན་དང་ས་གནས་བཞིན་དུ་མཐོང་ཐུབ་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཐད་ཀར་གྱི་ཟླ་བའི་ཉི་འཛིན་ཐོ་གཞུང་ལག་ལེན་འཐབ།
ས་གཞི་གིས་གྲིབ་མ་རིགས་གཉིས་བཟོཝ་ཨིན།
ཉི་མ་འདི་འོད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཅིག་ཨིན། ས་གཞི་གིས་དེ་འབདཝ་ལས་ཐད་ཀར་གྱི་ཉི་འོད་བཀག་སྟེ་ཡོད་པའི་དབུས་ཀྱི་ས་ཁོངས་དང་ ཉི་མའི་འོད་ཆ་ཤས་ཙམ་བཀག་པའི་ཕྱི་ཁའི་ས་ཁོངས་བཟོཝ་ཨིན། དབུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་དེ་གྲིབ་ནག་ཨིན། ཕྱི་ཁའི་འཇམ་སུ་ཡོད་པའི་གྲིབ་མ་དེ་ཕྱེད་གྲིབ་ཨིན། མཚམས་དེ་གནས་སྟངས་ཀྱི་རྩིས་རིག་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། ཕྱེད་གྲིབ་ནང་ཟླ་བ་ལུ་ཡོད་པའི་ལྟ་རྟོག་པ་ཅིག་གིས་ཉི་མའི་ཆ་ཤས་ཅིག་མཐོང་ཚུགས། གྲིབ་ནག་ནང་ས་གཞི་གིས་ཉི་མ་ཧྲིལ་བུ་སྦེ་བཀབ་ཡོད།
ཟླ་བའི་ཉི་འཛིན་འབྱུང་ཚུགསཔ་ནི་ཟླ་བ་གང་བའི་སྐབས་རྐྱངམ་ཅིག་ཨིན། དེ་སྐབས་ས་གཞི་དེ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་བར་ན་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ཟླ་བ་གང་བ་མང་ཤོས་ཅིག་ཟླ་བའི་འཁོར་ལམ་དེ་ཉི་མ་ལས་ས་གཞིའི་འཁོར་ལམ་གྱི་ངོས་གཞི་དང་བསྟུན་པའི་ཐད་ཐིག་ལས་5.14 དབྱེ་ཁུག་ཡོདཔ་ལས་ ས་གཞིའི་གྲིབ་མའི་གོང་ཡང་ན་འོག་ལས་འགྱོཝ་ཨིན། ཟླ་བ་གང་བ་དེ་འཁོར་ལམ་གྱི་ངོས་གཞི་གཉིས་འཕྲད་སའི་ཉེ་འདབས་ལུ་འབྱུངམ་ད་ ཉི་འཛིན་འབྱུངམ་ཨིན། ཟླ་བའི་དུས་རིམ་གྱི་ལམ་སྟོན་ནང་ ཟླ་བའི་དུས་རིམ་དེ་ཉི་མ་དང་ས་གཞི་ལུ་ག་ཏེ་ཡོད་མི་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན་ན་བཤདཔ་ཨིན། དེ་ལས་ཉི་འཛིན་གྱི་རིགས་དེ་ཟླ་བ་གིས་ས་གཞིའི་གྲིབ་མའི་ནང་ག་དེ་སྦེ་འགྱོཝ་ཨིན་ན་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན།
ཕྱེད་གྲིབ། ཕྱོགས་ཡངས་སུ་སྦེ་མུན་ནག་འགྱོ་བ།
ཕྱེད་གྲིབ་ཀྱི་ཉི་འཛིན་སྐབས་ ཟླ་བ་དེ་ས་གཞིའི་ཕྱེད་གྲིབ་ནང་འགྱོ་རུང་ གྲིབ་ནག་ནང་མི་འཛུལ། ཟླ་བའི་འཁོར་ཐིག་གུ་གསལ་བའི་གྲིབ་མའི་མཚམས་མི་འགྲོ། དེ་གི་ཚབ་ལུ་ ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཡང་ན་ཧྲིལ་བུ་ལུ་ཐད་ཀར་གྱི་ཉི་འོད་ཉུང་སུ་འཐོབ་སྟེ་ གྲིབ་མ་ཕྲན་བུ་ཅིག་བཟུམ་མཐོང་སྲིདཔ་ཨིན། མང་ཤོས་སྐབས་གྲིབ་ནག་ལུ་ཉེ་བའི་ཕྱོགས་ལུ་མཐོངམ་ཨིན། ཉི་འཛིན་འགོ་བཙུགསཔ་དང་མཇུག་བསྡུཝ་ད་ ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཆུང་ཀུ་ཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་ཕྱེད་གྲིབ་ནང་ཡོདཔ་ལས་ འདི་མཐོང་དཀའ་བ་ཨིན།
དེ་གིས་སྦེ་ཕྱེད་གྲིབ་ཀྱི་ཉི་འཛིན་དེ་མིག་གིས་བལྟ་བའི་སྐབས་མཐོང་སྣང་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་རུང་ དངོས་སུ་འབྱུང་བའི་དང་ཚད་འཇལ་ཚུགས་པའི་བར་སྣང་གི་གནས་སྟངས་ཅིག་ཨིན། མགྱོགས་པར་བལྟ་མི་ལས་པར་བཏབ་ན་གསལ་སུ་མཐོང་སྲིད་རུང་ པར་ཆས་ཀྱི་རང་འགུལ་འོད་ཚད་བཟོ་ཐབས་ཀྱིས་མུན་ནག་འགྱུར་བ་དེ་བསྟུན་ཏེ་ པར་ཚུ་བསྡུར་བའི་དཀའ་ངལ་བཟོ་སྲིད། པར་བཏབ་པ་ཅིན་ པར་གྱི་སྒྲིག་བཀོད་དང་འོད་ཚད་སྒྲིག་སྟངས་གཏན་འཁེལ་བཞག་སྟེ་ ཉི་འཛིན་མ་འབྱུང་གོང་ཡང་ན་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཤུལ་གྱི་པར་དང་བསྡུར། ཕྱེད་གྲིབ་ཀྱི་ཉི་འཛིན་འདི་ ཟླ་བ་དེ་ས་སྤུན་ཡང་ན་རང་གི་འོད་གསལ་ཉུང་སུ་འགྱོ་མི་ཨིན་མེན། ས་གཞི་གིས་ཉི་མ་དེ་ཟླ་བ་ལས་ཆ་ཤས་ཙམ་བཀག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉི་འོད་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་ཉུང་འགྱོ་བ་ཨིན།
དཔེར་ན་ 20 February 2027 གྱི་ཕྱེད་གྲིབ་ཀྱི་ཉི་འཛིན་དེ་ ཕྱེད་གྲིབ་ནང་གནས་ཡུན་241 སྐར་མ་ཨིནམ་སྦེ་ཐོ་བཀོད་འབད་འདུག། དུས་ཡུན་རིངམོ་འདི་གིས་ཟླ་བ་དེ་ཆུ་ཚོད་བཞི་གི་རིང་ལུ་མུན་ནག་གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཐོངཝ་ཨིན་ཟེར་མི་བརྡ་མི་སྟོན། གྲིབ་མ་དེ་རིམ་པ་བཞིན་འགྱུརཝ་ཨིནམ་དང་ ཕྱེད་གྲིབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཟབ་ཤོས་དེ་གིས་ཕྱི་ཁའི་གྲིབ་མ་སྐྱ་དྲགས་ལས་མཐོང་གསལ་སུ་བཟོ་སྲིད། ཐད་ཀར་གྱི་2027 ཟླ་2 པའི་ཟླ་ཐོ་ནང་ཟླ་བ་གང་གི་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་སྟོནམ་ཨིན། ཉི་འཛིན་ཐོ་གཞུང་ནང་བྱུང་རིམ་གྱི་ཁ་གསལ་ཚུ་ཡོད།
ཆ་ཤས། གྲིབ་ནག་གི་གུག་དབྱིབས་ཟླ་བའི་གུ་ཁྱབ་འགྱོ་བ།
ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཉི་འཛིན་འབྱུངམ་ད་ ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ཅིག་གྲིབ་ནག་ནང་འཛུལ་ཏེ་ ལྷག་ལུས་ཆ་ཤས་དེ་ཕྱི་ཁར་ལུསཔ་ཨིན། མཐོང་གསལ་ཤོས་ཀྱི་བརྡ་མཚོན་ནི་ གྲིབ་མ་གུག་དབྱིབས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཤིག་ཟླ་བའི་ངོ་ལས་འཕེལ་འགྱོ་བ་དེ་ཨིན། གྲིབ་ནག་གི་མཚམས་དེ་གུག་དབྱིབས་ཨིན་མི་འདི་ ས་གཞི་སྒོར་སྒོར་ཨིནམ་ལས་ཨིན། མཁའ་དབྱིངས་ནང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་ས་གཞི་པར་བཏབ་ནི་མ་འགོ་བཙུགས་གོང་ ཟླ་བའི་ཉི་འཛིན་གྱིས་ལྟ་རྟོག་པ་ཚུ་ལུ་ས་གཞིའི་དབྱིབས་འདི་ཤེས་ཚུགསཔ་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན།
གྲིབ་མ་དེ་དངོས་པོ་སྲ་ཀྲག་ཅིག་ཟླ་བའི་གུ་བཀབ་བཞག་མི་ཨིན་མེན། དེའི་མཚམས་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གསལ་ཏོག་ཏོ་མེན། ས་གཞིའི་རླུང་ཁམས་ནང་ལས་འགྱོ་མི་ཉི་འོད་ཀྱིས་མཚམས་དེ་འཇམ་ཏོང་ཏོ་བཟོཝ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ གྲིབ་ནག་ཕྱི་ཁར་གྱི་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་དཀརཔོ་དང་ ནང་ན་གི་ཆ་ཤས་མུན་ནག་བར་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ ཕྱེད་གྲིབ་ཀྱི་ཉི་འཛིན་གྱི་གྲིབ་མ་ལས་མཐོང་གསལ་ཆེཝ་ཨིན། ཆ་ཤས་ཀྱི་ཉི་འཛིན་སྐབས་ཟླ་བ་ཡལ་མི་འགྱོ། གྲིབ་ནག་གི་ཕྱི་ཁར་ལུས་མི་ཆ་ཤས་དེ་ཐད་ཀར་གྱི་ཉི་འོད་ཀྱིས་འོད་གསལ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་ག་དེ་ཅིག་བཀབ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དེ་ཉི་འཛིན་གྱི་འགྲོ་ལམ་ལུ་རག་ལསཔ་ཨིན། གྲིབ་ནག་ནང་ཟབ་མེད་པར་འགྱོ་བ་ཅིན་ གྲིབ་ནག་གི་བཀབ་ཆ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་ལུསཔ་ཨིན། ཟབ་སུ་འགྱོ་བ་ཅིན་ འཁོར་ཐིག་ཧྲིལ་བུ་མ་བཀབ་པར་ཟླ་བའི་ཆ་ཤས་མང་ཤོས་ཅིག་བཀབ་ཚུགས། རིགས་དབྱེ་དེ་ཟླ་བ་གྲིབ་མའི་ནང་ག་ཏེ་ཡོད་ག་ལུ་གཞི་བཞགཔ་ཨིན། ལྟ་རྟོག་པ་ཅིག་གིས་ཉི་འཛིན་དེ་མཐོང་ཚུགས་མིན་ལུ་མིན། ས་གནས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས། ཉིན་མའི་འོད། གནམ་གཤིས་དང་ཟླ་བ་དེ་ནམ་མཁའི་ག་ཏེ་ལུ་ཡོད་མི་ཚུ་གིས་མཐོང་ཐུབ་མི་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་འབྱུངམ་ཨིན། ལཱན་ཌཱན་གྱི་ཟླ་བའི་ཤོག་ལེབ་བཟུམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བརྡ་གནས་ཤིག་གིས་ས་གནས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཤར་བའི་དུས་དང་ནུབ་པའི་དུས། མཐོ་ཚད། གནམ་ཁའི་ཕྱོགས་ཁ་དང་གནམ་གཤིས་སྟོནམ་ཨིན། འདི་ཚུ་གིས་སྤྱིར་བཏང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བའི་འཆར་གཞི་བརྩམ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་འོང་།
ཆ་ཚང་། ཟླ་བ་གྲིབ་ནག་ཧྲིལ་བུའི་ནང་འཛུལ་བ།
ཟླ་བའི་ཉི་འཛིན་ཆ་ཚང་སྐབས་ ཟླ་བའི་འཁོར་ཐིག་ཧྲིལ་བུ་ས་གཞིའི་གྲིབ་ནག་ནང་འཛུལཝ་ཨིན། ས་གཞིའི་རླུང་ཁམས་ཀྱིས་ཉི་འོད་ཆ་ཤས་ཅིག་གྲིབ་མའི་ནང་བཀུག་སྟེ་བཏངམ་ཨིནམ་ལས་ ཟླ་བ་དེ་མཐོང་ཚུགསཔ་ཨིན། ཉི་འོད་དེ་རླུང་ཁམས་བརྒྱུད་འགྱོཝ་ད་ སྔོ་མདོག་གི་རླབས་རིང་ཐུང་ཉུང་མི་ཚུ་དམརཔོའི་རླབས་ལས་སྦེ་ཁ་འཐོར་ཤུགས་ཆེཝ་ཨིན། དེ་ལས་ལྷག་མི་འོད་དེ་མང་ཤོས་སྐབས་དམརཔོ་ཡང་ན་ལི་ཝང་ཨིན། འོད་དེ་ཟླ་བ་ལུ་འཕོ་སྟེ་ ས་གཞིའི་གུ་ལྟ་མི་ཚུ་ལུ་བསྐྱར་འཕྲོ་འབདཝ་ཨིན།
མི་མང་གིས་སླབ་མི་“ཁྲག་ཟླ་”ཟེར་བའི་ཚིག་འདི་ མཐོང་སྲིད་པའི་དམར་མདངས་ཅན་གྱི་གཤིས་ཚུལ་ལུ་གོཝ་མ་གཏོགས་ ཉི་འཛིན་གྱི་རིགས་སོ་སོ་ཅིག་ཡང་ན་ངེས་པར་དུ་དམརཔོ་འགྱུར་དགོ་པའི་ཚོས་གཞི་ཅིག་ལུ་མི་གོ། ཉི་འཛིན་ཆ་ཚང་འདི་ཟངས་མདོག་ལྡན་པ། ས་ཕག་དམརཔོ། དམར་སྐྱ་ཡང་ན་ཧ་ཅང་མུན་ནག་སྦེ་མཐོང་སྲིད། ཚོས་གཞི་དང་འོད་གསལ་དེ་ས་གཞིའི་རླུང་ཁམས་བརྒྱུད་འོད་ག་དེ་ཅིག་འགྱོཝ་ཨིན་ན་ལུ་ཆ་ཤས་ཅིག་རག་ལསཔ་ཨིན། རླུང་ཁམས་ཀྱི་སྨུག་པ། སྤྲིན་དང་རྡུལ་ཕྲན་ཚུ་གིས་བརྒྱུད་འགྱོ་ཚུགས་མི་འོད་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་འབྱུང་སྲིད། ཉི་འཛིན་ཆ་ཚང་ཟེར་མི་འདི་ཟླ་བ་ཡལ་འགྱོཝ་ཨིན་མི་མེན། ཨིན་རུང་གྲིབ་མ་དེ་ཧ་ཅང་མུན་ནག་ཨིན་པ་ཡང་ན་ནམ་མཁའ་དེ་གསལ་དྲགས་པ་ཅིན་མཐོང་དཀའ་བ་འགྱོ་སྲིད།
ཆ་ཚང་གི་དུས་ཡུན་ཟེར་མི་འདི་ ཟླ་བ་ཧྲིལ་བུ་གྲིབ་ནག་ནང་ཡོད་པའི་དུས་ཡུན་ཨིན། དེའི་ཧེ་མ་དང་ཤུལ་ལས་ ཟླ་བའི་འཁོར་ཐིག་དེ་གྲིབ་མ་མུན་ནག་ཤོས་ནང་འཛུལ་དང་ཕྱིར་འཐོན་སྐབས་ ཉི་འཛིན་ཆ་ཚང་ནང་ཆ་ཤས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། ཚེས་གྲངས་ཅན་གྱི་དཔེ་ཅིག་སྦེ་ 31 December 2028 གྱི་ཟླ་བའི་ཉི་འཛིན་ཆ་ཚང་དེ་ ཆ་ཚང་གི་དུས་ཡུན་71.3 སྐར་མ་ཨིནམ་སྦེ་ཐོ་བཀོད་འབད་འདུག། ཉི་འཛིན་གྱི་བྱུང་རིམ་ཧྲིལ་བུ་དེ་དབུས་ཀྱི་དུས་ཡུན་དེ་ལས་རིངམ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་བྱུང་རིམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་རྐྱངམ་ཅིག་མཐོང་ཚུགས་མི་ལྟ་རྟོག་པ་ཚུ་གིས་ཡང་ཆ་ཤས་ཀྱི་དུས་རིམ་ཅིག་མཐོང་སྲིད།
ལྟ་བའི་སྐབས་ག་ཅི་བལྟ་དགོཔ་སྨོ།
ཟླ་བའི་ཉི་འཛིན་དེ་མིག་གིས་བལྟ་ནི་ཉེན་མེད་ཨིན། ཉི་འཛིན་དང་མ་འདྲ་བར་དེ་ལུ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་འོད་ཚགས་མི་དགོ། མཐོང་ཤེལ་ཆུང་ཀུ་གིས་གྲིབ་མ་འགྱུར་བ་དེ་གསལ་སུ་བལྟ་ཚུགས་རུང་ ངེས་པར་དུ་མི་དགོ། ཟླ་བ་གསལ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཐོང་སའི་ས་གནས་ཅིག་འཚོལ་ཏེ་ ཉི་འཛིན་གྱི་སྐབས་ཟླ་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ས་གནས་ཀྱི་མཐའ་མཚམས་ཀྱི་གོང་ལུ་ཡོད་མེད་བལྟ། ཉི་འཛིན་ཐོ་གཞུང་ནང་ས་གནས་བཞིན་དུ་མཐོང་ཐུབ་མིའི་བརྡ་དོན་ཚུ་ཡོདཔ་དང་ ཟླ་བའི་དུས་རིམ་ཟླ་ཐོ་གིས་ཟླ་བ་གདམ་ཁ་རྐྱབ་པའི་དུས་རིམ་གྱི་དུས་ཚོད་ཚུ་བལྟ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་འོང་།
ཕྱེད་གྲིབ་ཀྱི་ཉི་འཛིན་སྐབས་ མཚམས་གསལ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་རེ་བ་བསྐྱེད་ནི་མེན་པར་ རིམ་པ་བཞིན་དང་ཆ་མཉམ་མེད་པར་མུན་ནག་འགྱོ་བ་ལུ་བལྟ། ཆ་ཤས་ཀྱི་ཉི་འཛིན་སྐབས་ གྲིབ་ནག་གི་གུག་དབྱིབས་མཚམས་དེ་ཟླ་བའི་འཁོར་ཐིག་གུ་འགྱོ་བ་ལུ་བལྟ། ཆ་ཚང་གི་དུས་ཡུན་སྐབས་ ཁྱོད་ཀྱི་མིག་གཉིས་བརྟན་དུ་འགྱོ་བའི་དུས་ཅིག་བཞག་སྟེ་ ཟླ་བ་དེ་ཚོས་གཞི་དང་ཁ་གསལ་ཚུ་ཉམས་མ་སོང་པར་ མུན་ནག་གཅིག་པུ་མ་འགྱུར་བ་ལུ་དོ་སྣང་འབད། འདི་ཚུ་གི་ཁྱད་པར་དེ་བྱུང་རིམ་ཧྲིལ་བུ་བལྟ་བའི་སྐབས་ཕན་ཐོགས་ཆེཝ་ཨིན། ནམ་མཁའ་ལན་ཅིག་བལྟ་བ་ལས་ གྲིབ་མ་དལ་བུར་དུ་འགྱོ་བ་དེ་གིས་ཉི་འཛིན་འདི་ཕྱེད་གྲིབ་ཨིན་ན། ཆ་ཤས་ཨིན་ན། ཡང་ན་ཆ་ཚང་ཨིན་ན་ངོས་འཛིན་བཟོཝ་ཨིན།