Ɣeɖeɖe aɖe ate ŋu axɔ nɔvi si va le ƒe 18 ƒe didime megbe. Dzɔdzɔme sia eve ate ŋu akpɔ ɖoɖo ɖeka, anyigba kple ɣleti ƒe didi ɖeka, eye woƒe mɔ le anyigba ƒe vɔ, alo ɣleti ƒe vɔ ƒe dzɔdzɔme me ate ŋu asɔ. Woyɔa dzɔdzɔme sia Saros ƒe ɖoɖo, eye eyae nye dzɔdzɔmeŋutinya ƒe nyateƒe siwo wòakpɔ ŋutɔ le ɖoɖo si wòzɔna elabena ɖoɖo vovõ geɖe ƒoa ƒu hafi la me.
Saros ƒe ɖoɖo wɔa ƒe 18, ŋkeke 11 kple gaƒoƒo 8. Menye ɖoƒe si ɖeɖe si le abe woawɔe vavã le du ɖeka dzi o. Gaƒoƒo siwo kpe ɖe edzi la trɔa anyigba kple ɣleti ƒe dzɔdzɔme, eye nɔnɔme suewo ƒoa ƒu tso gbugbɔva ɖeka yi bubu me. Ɣeɖeɖe ɖesiaɖe le ƒome si le tsitre ɖe edzi la me, eye menye ɖeɖe siwo dze abe woɖe asi ɖe wo ŋu hafi gbugbɔ va ɖeka o.
Ɣleti ɖeɖe ƒe nyatakakadzraɖoƒe naa ɖeɖe ɖesiaɖe ƒe nɔnɔme, ɣeyiɣi siwo wòdzena, ɖeɖe ƒe didi kple teƒe siwo wòate ŋu akpɔe tso woƒe nɔƒe. Saros ɖea kpɔɖeŋu si le dzɔdzɔme siwo dome la me: nu ka ta dzɔdzɔme ɖeka ate ŋu agbugbɔ ava le ƒe geɖe megbe.
Ɣleti ƒe ɣeyiɣi ɖoɖo etɔ̃ siwo ate ŋu asɔ hafi
Ɣleti la zɔa ɣeyiɣi ɖoɖo siwo sɔ ŋu wu ɖeka. Eƒe ɣletiƒe trɔtrɔ ƒe ɣeyiɣi, si woyɔna be synodic month, ƒe didi ƒe 29.53059. Esia le ɣeyiɣi si le ɣleti yeye ɖeka va bubu dzi alo ɣleti yɔ ɖeka va bubu dzi me. Ɣeɖeɖe ƒe nyateƒe la bia ɣleti yeye; ɣleti ɖeɖe bia ɣleti yɔ. Eya ta, ɣleti ƒe nɔnɔme si sɔ lae nye nu gbãtɔ si hia be ɖeɖe nakpɔ gbugbɔva.
Ɣeyiɣi ɖoɖo eve lia le ɣleti ƒe mɔ si klẽ ɖe anyigba ƒe mɔ dzi la ŋu. Eƒe mɔ ƒe teƒe la le 5.14 degrees ɖe ecliptic, si nye anyigba ƒe mɔ le ɣe ŋu la, ŋu. Mɔ eve siawo ƒoa ƒu le lãmɔ aɖe ŋu, eye woyɔa teƒe si ɣleti la toa lãmɔ sia dzi la be nod. Ɣeɖeɖe hia be ɣleti la nadze nod aɖe ŋu hafi, eye wòanɔ ɣleti ƒe nɔnɔme si hia me. Ɣeyiɣi si le nod ɖeka me ɣleti la ƒe zɔzɔ va bubu dzi lae nye draconic month, si nye bɔbɔ ƒe 27.21.
Ɣeyiɣi ɖoɖo etɔ̃ lia le ɣleti la ƒe gbɔgbɔ va perigee, eƒe teƒe si te ɖe anyigba ŋu wu la, ŋu. Anomalistic month sia wɔa ƒe 27.55. Anyigba kple ɣleti ƒe didi la wɔa ɣleti la ƒe kɔkɔe ɖe ŋku me kple eƒe mɔzɔzɔ ƒe mɔnu, eya ta ɣeyiɣi ɖoɖo sia ƒe gbugbɔva wɔa ɖeɖe siwo wɔnɔme le bɔbɔ me.
Ɣleti siawo ƒe didi vovõ elabena nodwo kple perigee ƒe dzesiwo trɔna ɖeɣeyiɣi me. Ɣleti ƒe ɣeyiɣi ɖeka maɖo ɣeyiɣi ɖoɖo etɔ̃ siawo katã ɖe teƒe yeye me o.
Nyaŋuɖoɖo si le ƒe 18 ŋu
Saros zɔna elabena synodic month 223 sɔ bɔbɔ na draconic month 242 kple anomalistic month 239. Ne ɣeyiɣi sia va yi la, ɣleti la gbugbɔa va le ɣletiƒe nɔnɔme ɖeka ƒe bɔbɔ me, le nod ŋu teƒe si sɔ ƒe bɔbɔ me, eye le eƒe didi si va ɖe edzi le ɖeɖe ƒe ɖoɖo me teƒe si sɔ ƒe bɔbɔ me.
Ne míezã ɣletiƒe trɔtrɔ ƒe ɣeyiɣi didi la, míate ŋu awɔ kpɔɖeŋu si wɔa dɔ: 223 × 29.53059 days = 6,585.32157 days. Eƒe afã si wòtsɔ le ɣleti ƒe ɣeyiɣi me, 0.32157, le ŋkeke ɖeka me, eye esia nye bɔbɔ gaƒoƒo 7 kple miniti 43. Esia tae woɖea nya si woyɔna be “ƒe 18, ŋkeke 11 kple gaƒoƒo 8” la gbãtɔ. Ŋkeke siwo kpe ɖe ƒe la ŋu la trɔna le leap day siwo le míaƒe kalenda me ƒe ɣeyiɣi me; ate ŋu azu 10, eye menye 11 ko o.
Esia nye bɔbɔ ɖoɖo, menye nu si sɔ blibo le nyaŋuɖoɖo me o. Nod ƒe dzesi kple didi ƒe dzesiwo megbugbɔna ɖe teƒe ɖeka pɛpɛɛpɛ o, eya ta ɖeɖe la trɔna le ƒome la ƒe ƒe siwo me. Ɣeyiɣi siwo le ɖeɖe siwo wɔna ŋu la hã trɔna sue, eya ta Saros ƒe ɣeyiɣi bɔbɔ me ɖe edzi maɖe ɖeɖe ƒe contact times ŋu o.
Nya bubu si wòle be míalɔ̃ ŋu: ɣleti 223 ƒe akpa la wɔa be ɣeɖeɖe ɖeka nade ɣeɖeɖe bubu me, alo ɣleti ɖeɖe ɖeka nade ɣleti ɖeɖe bubu me. Mele be ɣleti yeye ƒe ɣeɖeɖe natrɔ zu ɣleti yɔ ƒe ɣeɖeɖe o. Dzɔdzɔme eve siawo ƒe Saros ƒomewo vovõ.
Nu ka ta ɣeɖeɖe si kplɔe la zɔa ɣedzeƒe
Ɣeyiɣi ŋkeke ƒe afã si kpe ɖe edzi la wɔa geɖe le anyigba ƒe teƒe ŋu. Anyigba la zɔna le ɣeyiɣi si Saros ƒe ɣeyiɣi si kplɔe la nɔa yɔm. Bɔbɔ gaƒoƒo 8 sɔ le bɔbɔ me na dzoxlɔ̃ ɖeɖe ɖeka ƒe akpa, eya ta teƒe si wɔna be ɖeɖe nakpɔ la trɔna ɖe ɣedzeƒe bɔbɔ 120 degrees tso ƒome la ƒe nɔvi ɖeka yi bubu me.
Ɣeɖeɖe me la, esia ɖea nu ka ta ƒome si wònya la ƒe nɔvi si va megbe la ɖea anyigba ƒe teƒe bubu dzi. Ne ɣe kple ɣleti ƒe dzɔdzɔme la le bɔbɔ me sɔ kple esi gbãtɔ hã, woƒe nɔƒe la kple vɔ la meganɔ teƒe ɖeka le anyigba ƒe dzi o, elabena anyigba la zɔ. Ɖeɖe ƒe mɔ la hã trɔna ɣetoɖoƒe alo ɣedzeƒe le alesi dzɔdzɔme la trɔna nu.
Ɣleti ɖeɖe me la, mɔ sia kple ɖeɖe ƒe vovɔɖi le anyigba dzi meli o. Nya si wòle be míabiae nye nɔƒe siwo ɣleti la le woƒe ƒometsotso ɖesiaɖe me le dzi. ɣedzeƒe ƒe dzɔdzɔme la trɔa anyigba ƒe akpa siwo ate ŋu akpɔ dzɔdzɔme la, gake ɖeɖe ƒe vɔ gbɔgbɔe ate ŋu afɔ ɖoƒe geɖe ƒu.
Ne míedo Saros ƒe ɣeyiɣi etɔ̃ la, míekpɔa exeligmos, si nye bɔbɔ ƒe 54 kple ɣleti ɖeka. Woƒe gaƒoƒowo kpe ɖe wo ŋu va ɖe ŋkeke blibo ɖeka ƒe bɔbɔ me, eye esia na ɣeyiɣi ƒe nɔnɔme va te ɖe eƒe xoxoa ŋu. Esia na anyigba ƒe dzɔdzɔme kpɔna abe alesi wòkpɔe do ŋgɔ ene, gake megbugbɔa ɖeɖe ɖeka pɛpɛɛpɛ o.
Ɣeɖeɖe ƒome aɖe ƒe agbeŋuti nyawo
Saros series nye ƒome si míewɔna ne míekplɔ ɖeɖe siwo sɔ la, Saros ɖeka le wo dome. Ɣeyiɣi ɖoɖo lae nye gbugbɔva ƒe ɣeyiɣi; ƒome lae nye dzɔdzɔme ƒoƒo siwo wɔ ɖeka le ɣeyiɣi sia nu. Ƒome geɖe le dɔ wɔm ɣeyiɣi ɖeka me, eye woƒe nɔviwo ƒoa ƒu le ɖeɖe ƒe kalenda me. Eya ta, ɖeɖe eve siwo kplɔ ɖe wo nɔvi ŋu la meɖea fia be yewole ƒome ɖeka me o.
Ƒome ɖesiaɖe nɔa agbe le ƒe alafa geɖe me elabena nod ƒe dzɔdzɔme sue siwo vovõ la ƒoa ƒu le bɔbɔ me. Ɣleti ɖeɖe ƒome aɖe dzea egɔme ne ɣleti la ɖea asi ɖe anyigba ƒe vɔ si le ƒoƒo la, vɔ ƒe dzigbeme, me ko. Nɔvi siwo va megbe la ate ŋu ato vɔ la me ʋĩ wu, eye woazu akpaɖeɖe, eye le ƒome aɖewo me, bliboe ɖeɖe. Emegbe la, wòƒe vɔ la me ƒe ɖeɖe va suẽ, eye ƒome la nudzɔ. Ƒome ɖesiaɖe mewɔa bliboe ɖeɖe o.
Nɔnɔme siwo vovõ le penumbral, akpaɖeɖe kple bliboe ɣleti ɖeɖe dome ɖea dzesi siwo míakpɔ le nɔnɔme siawo ƒe gɔmeɖeɖe me. Saros kpe ɖe ɣeyiɣi didi aɖe ŋu: nɔnɔme siawo ate ŋu anye ƒome la ƒe dzɔdzɔme ƒe akpa vovõwo, eye menye dzɔdzɔme siwo menye nɔviwo o.
Ɣeɖeɖe ƒomewo hã dzea egɔme kple woƒe nuwuwu kple akpaɖeɖe ɖeɖewo, eye ɖeɖe siwo le dzigbeme ate ŋu adze wo dome. Woƒe dzɔdzɔme si trɔna ate ŋu awɔ bliboe, annular alo hybrid nɔviwo. Ƒome la ƒe dzɔdzɔme sɔ, gake esia medea gbe be ɖeɖe ƒe nɔnɔme maɖe asi le teƒe ɖeka dzi o.
Nu si ŋgɔgbeƒoŋutɔwo ate ŋu anya do ŋgɔ
Babylon dzɔdzɔmeŋutinyaŋutinunyalaawo nya ɖoɖo si gbugbɔna le ɣleti ɖeɖewo me le ɣeyiɣi didi aɖe me hafi woɖo ɣeyiɣi la ƒe ɖoɖo si ɖea fɔ alesi mɔzɔzɔ ƒe nuwɔwɔ la zɔna. Nyatakakawo siwo dzraeɖo le dzidzimewo me na wo ate ŋu akpe ɖe dzɔdzɔme siwo le ƒe geɖe ƒe didime dome ŋu. Nu si wuwu la nye be wo kpɔe be ɖoɖo aɖe le dzɔdzɔme ƒoƒo didi la me, eye meɖoa ɖeɖe ɖesiaɖe abe nyateƒe si le ɖeka ko ene alo abe nu si woƒo nuxe ɖe ŋu le ɖeka ko ene o.
Ɣleti ɖeɖewo naa mɔ bɔbɔe aɖe si ta woate ŋu anya ɖoɖo siawo. Woate ŋu akpɔ wo tso anyigba ƒe alɔ̃ si le zã me la ƒe akpa gã aɖe dzi, eya ta ŋkuɖola le teƒe ɖeka ate ŋu akpɔ wo wu ɣe ƒe bliboe ɖeɖe, si zɔa mɔ xoxo sue aɖe ko dzi. Ke hã, yame, ŋkeke kple ɣleti si le anyigba ƒe ƒoƒo te la ate ŋu agblẽ nɔnɔme siwo le nɔƒe ɖeka ƒe nyatakakadzraɖoƒe me.
Gbugbɔva ƒe ɣeyiɣi ate ŋu afia ɣeyiɣi si ɖeɖe ate ŋu adze me, gake meɖea nu siwo ŋkuɖola si le egbe ƒe ɣeyiɣi me la lɔ̃na katã fia o. Ɣeɖeɖe ƒe mɔ si le nɔƒe ɖeka ŋu, alo ɣeyiɣi si bliboe ɣleti ɖeɖe dzea egɔme, hia dzɔdzɔmeŋutinya ƒe nyaŋuɖoɖo si sɔ wu. Eya ta Saros ƒe ŋusẽ le ŋgɔgbeƒoƒo me menye ŋuɖoɖo si sɔ pɛpɛɛpɛ o: enye kplɔ̃ siwo woate ŋu ade dzesi le woƒe nudzɔdzɔ me ne woƒe gravity ƒe gɔmeɖeɖe bliboe mele eme o.
Zã ɣeyiɣi ɖoɖo la, gake nàte ŋu agblẽ nya ŋu
Ne èle ɖeɖe eve ƒe nɔnɔme gbɔ kple esi la, tia ɣleti ɖeɖe aɖe le nyatakakadzraɖoƒe me, eye nàdi dzɔdzɔme si va le ƒe 18 hafi alo megbe. Ne nyatakakadzraɖoƒe la naa Saros ƒe nɔmba, zã wo be nàɖoɖo ŋu be dzɔdzɔme eve la ƒoa ƒu, eye mègaɖo eƒe kalenda ƒe ɣeyiɣi ɖeka ko dzi o. Ɖo ɖeɖe ƒe nɔnɔme kple didi ŋu: dzɔdzɔme si sɔ bɔbɔ la ɖea ɖoɖo si gbugbɔna fia, eye nɔnɔme si vovõ la ɖea ƒome la ƒe trɔtrɔ si le bɔbɔ me fia.
Mègaɖo dzɔdzɔme ɖeka ƒe kalenda ŋkeke dzi ko le ƒe 18 megbe o. Ŋkeke siwo kpe ɖe ƒe la ŋu la wɔa nu, eye gaƒoƒo siwo kpe ɖe edzi la hã wɔa nu. Zã ɣleti ƒe nɔnɔme ƒe kalenda be nàkpɔ ɣleti yɔ ƒe ɣeyiɣi si sɔ pɛpɛɛpɛ, eye emegbe kpɔ ɣeɖeɖe ƒe nyatakakadzraɖoƒe be nàkpɔ vɔ ƒe dzɔdzɔme ƒe ɣeyiɣi. Ɣleti yɔ ɖea ɣleti ƒe nɔnɔme si hia la fia, gake medea gbe be ɣleti la ade anyigba ƒe vɔ me o.
Le nuwuwu la, maɖo ɖe ɣeɖeɖe si le dzɔdzɔme me kple ŋkuɖola ƒe mɔ si be yeakpɔe la ŋu. Duko ƒe ɣleti ƒe dashboardwo naa ɣleti la ƒe tsitretsitsi, ɣedzeɣi, kɔkɔe kple azimuth, be nàte ŋu akpɔ alesi wòƒe nɔƒe ƒe ɣleti ƒe dzɔdzɔme le. Ɣeɖeɖe ate ŋu anɔ dzɔdzɔme si sɔ ŋu me, gake ɣleti la le anyigba ƒe ƒoƒo te, alo wòadze egɔme esi wòle te wu kpo siwo tso aƒe ŋu. Saros ɖea nu ka ta dzɔdzɔme si kplɔe la gbugbɔ va; nɔƒe ƒe ɣeyiɣi kple wòƒe ɣleti ƒe dzɔdzɔme lae ɖea fia be àte ŋu akpɔe.