Ɖe míekpɔ ɣleti le dziƒo si ŋkeke ƒe blibo yɔe me la, ate ŋu adze abe nya si me nyateƒe mele o ene: ɣe la do, ke nu ka ta míekpɔa ɣleti hã? Eŋuɖoɖo nye be ɣleti la mehiã fiẽ kple dɔdɔ be wòaklẽ o. Etsɔa ɣe ƒe kekeli ɖo, eye ate ŋu anɔ wò dziƒo ƒe akpa dzi le esime ɣe la hã le wò dziƒo ƒe akpa dzi. Ne àkpɔe la dzɔa ɣleti la ƒe nɔƒe, eƒe nɔnɔme, dziƒo ƒe kekeli kple kekeli si le ɣleti ƒe ŋutilã si klẽ la kple dziƒo si le eƒe ŋgɔ la dome ƒe nɔnɔme dzi.
Nusi ate ŋu akpe ɖe ŋuwò wu lae nye akpa si le ɣleti kple ɣe la dome. Akpa sia trɔna le ɣleti ƒe ɣeyiɣiwo me, eye wòtrɔna ɣleti ƒe nɔnɔme kple ɣeyiɣi si me wòle teƒe nyuitɔ be míakpɔe. Ne èse nɔnɔme sia ƒe nu la, ɣleti si míekpɔ le ŋkeke me maganye nu si ƒo mí ɖe ƒu o, ke boŋ anye nu si ŋu àte ŋu akpɔ ŋudɔ.
Ɖe ɣleti la kple kekeli le bɔbɔe be wòadze ŋku
ɣleti la menye kekeli ƒe tɔxɛ abe ɣe ene o. ɣe ƒe kekeli na eƒe kpeŋuti la, eye kekeli sia ƒe akpa aɖewo trɔna va ɖo anyigba dzi. Le ɣeyiɣi ma ke me, dziƒo si le ŋkeke me la klẽ elabena ya ƒe molekulae ɣe ƒe kekeli la trɔna ɖe akpa geɖewo. Kekeli si trɔ ɖo lae nye dziƒo ƒe nɔnɔme si me míekpɔa ɣleti.
Nusi ate ŋu akpe ɖe ŋuwò lae nye ŋutilã si le ŋkɔkɔ agba si klẽ la ŋu: ate ŋu adze ŋku nyuie, ne ekpɔa kekeli adegbe eye eƒe dzɔdzɔe ƒe akpa si kɔ ɖe ŋgɔ la bɔbɔe be míakpɔ. ɣleti ƒe nɔnɔme si kɔ ɖe ŋgɔ la kple eƒe ŋutilã si ɣe la klẽ na la naa nɔnɔme sia le ɣeyiɣi geɖewo me, vevietɔ ne ya la kɔ eye ɣleti la le dziƒo dzi, didi le anyigba ƒe gli gbɔ. Haze, ɣi si kɔ o kple ɣe ƒe kekeli si ɖe ŋku la ate ŋu asẽa kekeli ƒe nɔnɔme, eye ɣleti si le anyigba ƒe gli gbɔ la ate ŋu anɔ ya ƒe akpa si didi wu me.
ɣleti ƒe nɔnɔme hia ŋu, gake menye nu kaŋu si hia ŋu o. ɣleti si ƒe kɔkɔe ƒe akpa sue la, eƒe akpa si kekeli le esi la sue wu ɣleti si ƒe kekeli kɔ wu la, eye esia ta ate ŋu asẽ be míakpɔe le dziƒo si le ŋkeke me. Ne ɣleti la klẽ ŋutɔ hã la, ate ŋu asẽ be míakpɔe ne eƒe nɔƒe le anyigba ƒe gli gbɔ alo ɣi ɖe ŋku wò. Ke ɣleti ƒe akpa eve tɔ hã ate ŋu adze ŋku le ŋkeke me ne eƒe nɔƒe kɔ le dziƒo si kɔ me.
ɣleti ƒe nɔnɔme nye akpa si le ɣleti kple ɣe dome
ɣleti ƒe nɔnɔmewo menɔa anyigba ƒe viviti ƒe nɔnɔme ŋu o. Wodoa tso esia me be ɣleti la trɔna ɖe anyigba ŋu, eye ɣe la na kekeli ɖe ɣleti la ƒe akpa ɖeka dzi. Le anyigba dzi la, míekpɔa akpa si wòle kekeli me la ƒe agbɔsɔsɔ si trɔna. ɣleti yeye la nɔa ɣe la ƒe mɔ kple ɣeyiɣi ɖeka, eye ɣleti blibo la nɔa eƒe mɔ ƒe akpa si kɔ ɖe eŋu la. Le ɣleti ƒe akpa eve gbãtɔ kple eƒe akpa eve mamlɛtɔ me la, ɣleti kple ɣe la dzea ŋku abe woƒe nɔƒewo ƒe akpa si 90 degrees le wo dome ene, eye míekpɔ ɣleti ƒe nɔnɔme si kekeli le eƒe akpa eve dzi.
Akpa sia kpe ɖe ɣleti ƒe nɔnɔme kple eƒe ŋkeke-me-kpɔkpɔ ŋu. Ne ɣleti la ƒe nɔnɔme nye kɔkɔe alo kekeli-kɔ-wu, menɔ ɣe la ŋgɔ kplikplikpli o, eye esia ta ate ŋu anɔ dziƒo dzi le ŋkeke me ƒe ɣeyiɣi aɖewo. Le ɣleti ƒe akpa eve gbãtɔ me la, ɣleti la le ɣe la ƒe ɣetoɖoƒe le dziƒo; zi geɖe la, eɖea ŋku le ŋdiɖoƒe eye wòanɔ dziƒo dzi va se ɖe fiẽ. Le ɣleti ƒe akpa eve mamlɛtɔ me la, ɣleti la le ɣe la ƒe ɣedzeƒe, eye zi geɖe la, eɖea ŋku le ŋdi. ɣeyiɣi si me àte ŋu akpɔe la le ŋkeke kple teƒe si nèle la ŋu.
ɣleti yeye ɖeka va se ɖe evelia dzi la ƒe ɣeyiɣi blibo nye ŋkeke 29.53059. Le ɣeyiɣi sia me la, ɣleti la ƒe nɔƒe trɔna ɣesiaɣi, eye esia ta ɣleti ƒe nɔnɔme fiaa ale si wòle ɣe la gbɔ, ke menye bɔkɔe be wòafia be wòakpɔe le ɣeyiɣi aɖe me o. Ne èdi nu si le ɣleti ƒe kekeli ƒe nɔnɔme siwo trɔna ŋu la, kpɔ ale si ɣleti ƒe nɔnɔmewo wɔna.
ɣleti ƒe akpa eve gbãtɔ kple mamlɛtɔ nye nɔƒe nyuitɔwo
Ne wòle gbã be nàdi ɣleti le ŋkeke me la, dze egɔme le ɣleti ƒe akpa eve gbãtɔ alo mamlɛtɔ ƒe ŋkekeawo me. ɣleti si ƒe kekeli le eƒe akpa eve dzi la ƒe nɔnɔme kɔ eye dze ŋku, eye eƒe nɔƒe didi le ɣe la gbɔ la naa bɔbɔe wu be míakpɔe wu ɣleti ƒe kɔkɔe si le akpa sue la. ɣleti ƒe akpa eve gbãtɔ la na ŋkeke ƒe akpa mamlɛtɔ kple fiẽ kpɔkpɔ nyuie; ɣleti ƒe akpa eve mamlɛtɔ la na ŋdi kple ŋdi ƒe akpa mamlɛtɔ kpɔkpɔ nyuie. Esiawo nye dzɔdzɔme, menye gaƒoƒo ƒe ɣeyiɣi si me wòle be wòakpɔe le ɣesiaɣi o: teƒe si le wò ŋgɔ, ɣleti ƒe ɣeyiɣi kple ɣleti ƒe nɔƒe katã ɖea asi le ɣeyiɣi si me ɣleti la le dziƒo dzi ŋu.
ɣleti ƒe nɔnɔme si kekeli kɔ wu hã ate ŋu anye nɔƒe nyui be míakpɔe le ŋkeke me. ɣleti si le kɔkɔe ƒe ŋgɔ la le ŋkeke ƒe akpa mamlɛtɔ me zi geɖe, eye ɣleti si le kɔkɔe ƒe megbe la ate ŋu adze ŋku le ŋdi. ɣleti ƒe nɔnɔme si kekeli le akpa geɖe dzi ate ŋu anɔ bɔbɔe be míakpɔ, gake eƒe kekeli mefia be àte ŋu akpɔe le haze alo ɣi me o. Ne èkpɔ ŋku le teƒe si ɣe la le o, eye nàkpɔ dziƒo ƒe akpa kɔ aɖe la, esia ate ŋu akpe ɖe ŋuwò be nàkpɔe.
ɣleti ƒe kɔkɔe suewo sɔ ŋutɔ be míakpɔ wo. ɣleti si le kɔkɔe ƒe ŋgɔ la le ɣe la gbɔ le fiẽ ƒe dziƒo, eye ɣleti si le kɔkɔe ƒe megbe la le ɣe la gbɔ le ŋdi. Kekeli ƒe dze si le eŋu la ate ŋu adze ŋku ŋutɔ, gake kekeli ƒe akpa sue si le eŋu kple ɣe ƒe kekeli le egbɔ la na wò asẽ be míakpɔe. Mègakpɔ ɣe la to binoculars alo telescope me o, eye wɔ ŋudzɔ ŋutɔ ne èdi kɔkɔe si le ɣe la gbɔ.
Nu ka ta ɣleti blibo la medzea ŋku le gaƒoƒo 12 me zi geɖe o
Le ɣleti blibo ƒe ɣeyiɣi me la, ɣleti la le ɣe la gbɔ kple eƒe mɔ ƒe akpa si kɔ ɖe eŋu la. Nɔnɔme sia na wòanɔ dziƒo dzi le zã la ƒe akpa geɖe, eye wòado le ɣeɖoɣi, eye wòadze le ɣeɖoɣi ŋdi. Ate ŋu adze ŋku le ŋkeke me le ɣeyiɣi siawo ƒe nuwuwu me, gake zi geɖe la, ɣleti la le anyigba ƒe gli te le gaƒoƒo 12 gbɔ. Eya ta ɣleti blibo ƒe kekeli ƒe dzeŋuɖoɖo mefia be wòanɔ dziƒo si ɣe klẽna le ŋkeke ƒe akpa mamlɛtɔ me o.
Le ɣleti yeye ƒe ɣeyiɣi me la, nɔnɔme la trɔ kple esia: ɣleti la le ɣe la ƒe mɔ gbɔ, eye míekpɔ eƒe ŋkume si le anyigba dzi la abe eƒe akpa si ɣe la mekɔ ɖo o ene. Zi geɖe la, ɣe ƒe kekeli si ɖe ŋku la ɖea ɣleti la ɖa, togbɔ be ate ŋu anɔ dziƒo dzi le ŋkeke me hã. Kɔkɔe si le akpa sue me si dze ɣleti yeye ƒe megbe alo le eŋgɔ la, ate ŋu adze ŋku le ɣeɖoɣi alo ɣeɖoɣi ŋdi, gake ekpɔkpɔ sɔ ŋutɔ. Nu si wòle be míawɔ ŋudzɔ ɖe ŋu la nye ɣleti la ƒe didi-vɔvɔ le ɣe la gbɔ, menye ŋkeke si me ɣe klẽ la ko o.
Esia ta nya si nye “ɣleti la le dziƒo le ŋkeke me” menye nya si ku ɖe ɣleti ƒe nɔnɔme ɖeka ko ŋu o. ɣleti ƒe nɔnɔmewo geɖe ate ŋu anɔ dziƒo kple ɣe la. ɣleti ƒe nɔnɔme fiaa ɣleti ƒe akpa si míekpɔ la ƒe agbɔsɔsɔ si le kekeli me; akpa si le wo dome fia teƒe si didi le ɣe la gbɔ si wòle be nàdi le; eye teƒe si le wò ŋgɔ la fia ne ɣleti la le dziƒo dzi hã.
Zã teƒe si nèle la be nàwɔ ɣleti le ŋkeke me ƒe didi
Didi nyuitɔ la dzea egɔme kple ɣeyiɣi kple teƒe, menye nusi wòbu ko o. Dukɔwo ƒe ɣleti dashboardwo na wòate ŋu ati teƒe aɖe eye nàkpɔ ɣleti ƒe nɔnɔme kple kekeli si le eŋu fifia, eƒe doɖo kple dzeɖoɣiwo, eƒe kɔkɔme kple ɣedzeƒe, eƒe didi, eye nàkpɔ dziƒo kple wò teƒe ƒe ɣeyiɣi nɔnɔme. Ŋkeke-me-kpɔkpɔ me la, kɔkɔme hia ŋu vevie: ɣleti si kɔ le dziƒo zi geɖe la, wòate ŋu adze ŋku nyuie wu haze si le anyigba ƒe gli gbɔ. ɣedzeƒe fia wò kompase ƒe teƒe si ɣleti la le, eye wòakpe ɖe ŋuwò be nàdi le dziƒo ƒe teƒe si wòle, nenye be mètsɔa ŋku ƒua dziƒo ɖe ɣe la gbɔ o.
Ne èdi mɔɖeɖe si wɔ kɔkɔe la, tia ŋkeke ƒe akpa mamlɛtɔ si dzi ɣleti ƒe akpa eve gbãtɔ le. Kpɔ teƒe si le wò ŋgɔ la ƒe dashboard be nàkpɔ ne ɣleti la le dziƒo dzi eye teƒe si wòanɔ le dziƒo; ekema di eƒe kekeli si le eƒe akpa eve dzi la le dziƒo ƒe akpa blibo si le ɣe la ƒe mɔ nu o. Ne mèkpɔe enumake o la, gbugbɔ dii ne eƒe nɔƒe kɔ wu alo ne ɣi kple haze ƒe teƒe trɔ. Ne èdi ɣleti ƒe nɔnɔme bubu aɖe la, zã ɣleti ƒe nɔnɔme kalenda be nàkpɔ ɣleti ƒe akpa eve gbãtɔ kple mamlɛtɔ ƒe ŋkekewo, ekema kpɔ teƒe si nèle la ƒe nɔnɔme le ɣeyiɣi si me wòle be nàkplɔ ŋku ɖe ŋu la.
Ŋkeke ŋuti didi ate ŋu akpe ɖe ŋuwò be nàde ŋkɔ ɣleti si èkpɔ la kple ŋkeke ɖeka: wò dzidziŋkeke ɣleti ƒe dɔwɔnu fia ɣleti ƒe nɔnɔme, kekeli si le eŋu kple ɣleti ƒe ƒe si va yi na ŋkeke aɖe. Dɔwɔnu siawo ɖoa nya siwo sɔ o ŋu, gake ne wode wo ɖekae la, wòate ŋu akpɔ nɔnɔme sia ƒe dzɔdzɔme le dziƒo vevie. Nusi wòle be míakpɔ la le bɔbɔe: di ɣleti si kekeli le eŋu adegbe be wòadze ŋku, eye wòle didi adegbe le ɣe la gbɔ be nàte ŋu akpɔe le dedie.