Eng Finsternis kann e Géigestéck hunn, dat ongeféier 18 Joer méi spéit stattfënnt. Déi zwee Evenementer kënnen eng änlech Ausriichtung, eng änlech Distanz tëscht Äerd a Mound an en änleche Verlaf duerch d'Geometrie vum Äerdschiet oder vum Moundschiet hunn. Dës Relatioun nennt een de Saros-Zyklus, ee vun de nëtzlechste Beispiller an der Astronomie fir e Muster, dat entsteet, well e puer net ganz genee Rhythmen bal matenee stëmmen.
E Saros dauert ongeféier 18 Joer, 11 Deeg an 8 Stonnen. Hie bedeit net, datt eng identesch Finsternis iwwer därselwechter Uertschaft ze gesi wäert sinn. Déi zousätzlech Stonne verréckelen d'Geometrie relativ zu der Äerd, an tëscht de Widderhuelunge komme kleng Ënnerscheeder bäi. All Finsternis gehéiert zu enger Famill, déi sech weiderentwéckelt, an net zu enger endloser Serie vun Duplikater.
De Katalog vun de Moundfinsternisser weist eenzel Evenementer mat hirer Aart, de Kontaktzäiten, der Dauer an der Siichtbarkeet vun Ärer Plaz aus. De Saros erkläert den déiwerleiende Zesummenhang tëscht e puer vun dësen Entréen: firwat eng bestëmmten Aart vun Ausriichtung Joerzéngte méi spéit nees optriede kann.
Dräi Mounduhre mussen ongeféier zesummepassen
De Mound follegt méi wéi engem nëtzlechen Zyklus. Säi Phasenzklus, oder synodesche Mount, dauert am Duerchschnëtt 29.53059 Deeg. Dat ass d'Zäit vun engem Neimound bis zum nächsten oder vun engem Vollmound bis zum nächsten. Fir eng Sonnendäischtert muss Neimound sinn; fir eng Moundfinsternis Vollmound. D'Réckkéier an déi richteg Phas ass also déi éischt Viraussetzung fir eng Finsternis, déi sech widderhëlt.
Déi zweet Auer huet mam schréie Laf vum Mound sengem Orbit ze dinn. Säin Orbitalplang ass ëm 5.14 Grad géintiwwer der Ekliptik geneigt, dem Plang vun der Äerdëmlafbunn ëm d'Sonn. Déi zwee Pläng schneiden sech laanscht eng Linn, an d'Punkten, wou de Mound dëse Plang duerchkreest, nennt een d'Kniet. Fir eng Finsternis muss de Mound nieft der passender Phas och no bei engem Knuet sinn. D'Zäit tëscht zwou Passage vum Mound duerch dee selwechte Knuet nennt een e drakonesche Mount; en dauert ongeféier 27.21 Deeg.
Déi drëtt Auer moosst, wéi laang de Mound brauch, fir nees an de Perigäum unzekommen, sengem nooste Punkt bei der Äerd. Dësen anomalistesche Mount dauert ongeféier 27.55 Deeg. D'Distanz beaflosst déi scheinbar Gréisst vum Mound a seng Vitess op senger Ëmlafbunn. Wann och dësen Zyklus sech widderhëlt, hëlleft dat, Finsternisser mat änlechen Eegenschaften ervirzebréngen.
Dës Méint ënnerscheede sech, well d'Richtunge vun de Kniet a vum Perigäum sech lues veränneren. Ee gewéinleche Mount kann déi dräi Uhren net all gläichzäiteg zerécksetzen.
D'Rechnung hannert den 18 Joer
De Saros funktionéiert, well 223 synodesch Méint bal genee 242 drakonesche Méint an 239 anomalistesche Méint entspriechen. No dësem Intervall kënnt de Mound ongeféier an déi selwecht Phas zeréck, ongeféier op déi selwecht Positioun relativ zu engem Knuet an ongeféier op déiselwecht Plaz a sengem Distanzzyklus vun no bis wäit.
Mat der duerchschnëttlecher Dauer vun enger Phas als Berechnungsgrondlag kritt een e gutt Beispill: 223 × 29.53059 Deeg = 6,585.32157 Deeg. Den Dezimaldeel, 0.32157 vun engem Dag, entsprécht ongeféier 7 Stonnen an 43 Minutten. Doraus staamt déi bekannt gerënnt Beschreiwung: „18 Joer, 11 Deeg an 8 Stonnen“. De Rescht u Kalennerdeeg hänkt dovun of, wéi vill Schaltdeeg an dësen Intervall falen; et kënnen ongeféier 10 amplaz vun 11 Deeg sinn.
Dëst ass eng bal exakt Iwwereestëmmung, awer kee geneeë gemeinsame Vielfachen. D'Ausriichtung mat de Kniet an d'Distanz setzen sech net perfekt zeréck, an dofir verännert sech eng Finsternis am Laf vun der Entwécklung vun hirer Famill. Och déi tatsächlech Zäitintervaller tëscht entspriechende Momenter vun de Finsternisser variéieren e bëssen. Dofir ass et net genuch, einfach déi duerchschnëttlech Saros-Dauer dobäizesetzen, fir d'Kontaktzäite vun engem Evenement ze berechnen.
Et gëtt nach eng aner nëtzlech Ënnerscheedung: D'Zuel vun 223 Méint verbënnt eng Sonnendäischtert mat enger anerer Sonnendäischtert oder eng Moundfinsternis mat enger anerer Moundfinsternis. Si mécht aus enger Finsternis bei Neimound keng bei Vollmound. Déi zwou Aarte hunn hir eege Saros-Famillen.
Firwat déi nächst Finsternis no Westen verréckelt
De Brochdeel vun engem Dag huet eng grouss geographesch Konsequenz. D'Äerd dréit sech weider, während den nächsten Saros-Intervall ofleeft. Ongeféier 8 Stonne entspriechen ongeféier engem Drëttel vun enger Ëmdréiung. Dofir verréckelt sech d'Regioun, iwwer där eng Finsternis ze gesinn ass, vun engem Familljemember op deen nächsten ëm ongeféier 120 Längtegraint no Westen.
Bei enger Sonnendäischtert erkläert dat zum Deel, firwat e spéidere Familljemember vun enger bekannter Serie meeschtens iwwer en aneren Deel vun der Äerd zitt. Och wann d'Sonn-Mound-Ausriichtung der fréierer Finsternis ganz änlech ass, huet sech Är Observatiounsplaz duerch d'Äerdrotatioun vun därselwechter Positioun ënner dem Schiet ewechgedréit. D'Streck verréckelt sech och no Norden oder Süden, wann d'Ausriichtung sech verännert.
Bei enger Moundfinsternis gëtt et keng schmuel Streck vun der Totalitéit iwwer d'Äerduewerfläch. Entscheedend ass, vu wéi enge Plazen aus de Mound wärend de verschiddene Phasen iwwer dem Horizont steet. D'Verrécklung an der Längt ännert, wéi eng Deeler vun der Welt d'Evenement gesi kënnen, och wann d'Gebidder, vun deenen aus et ze gesinn ass, sech zum Deel iwwerschneiden.
Dräi Saros-Intervaller erginn en Exeligmos, deen ongeféier 54 Joer an ee Mount dauert. Déi zousätzlech Stonne summéieren sech op bal e ganzen Dag, soudatt d'Auerzäit méi no bei hirem Ufankswäert läit. Doduerch gëtt d'geographesch Änlechkeet méi grouss, ma eng Finsternis gëtt trotzdeem net genee reproduzéiert.
Eng Finsternisfamill huet hir eege Geschicht
Eng Saros-Serie ass d'Famill, déi entsteet, wann een dëse verwandte Finsternisser, ee Saros no deem aneren, verfollegt. De Zyklus ass den Intervall, deen sech widderhëlt; d'Serie ass d'Kette vun Evenementer, déi doduerch matenee verbonne sinn. Vill Serië lafen zur selwechter Zäit a vermësche sech am Finsterniskalenner. Zwee Finsternisser, déi direkt openeefollegen, gehéieren dofir net onbedéngt zu derselwechter Famill.
All Serie dauert vill Joerhonnerte, well déi kleng Ofwäichung an der Ausriichtung mat de Kniet sech nëmme lues summéiert. Eng Serie vu Moundfinsternisser fänkt domat un, datt de Mound nëmme knapp an de Penumbralschiet vun der Äerd erakënnt, den äusseren Deel vun hirem Schiet. Bei spéidere Finsternisser kann de Mound méi déif duerch de Schiet goen; si ginn deelweis an, a bei verschiddene Serië souguer total. Schlussendlech ginn d'Passagen nees méi flaach an d'Serie geet op en Enn. Net all Famill erreecht eng total Finsternis.
D'Ënnerscheeder tëscht penumbralen, partiellen an totalen Moundfinsternisser ginn den visuellen Hannergrond zu dëser Entwécklung. De Saros erméiglecht de Bléck op e méi laangen Zäitraum: Dës Kategorien kënnen ënnerschiddlech Etappe vun der Entwécklung vun enger Famill duerstellen an net onofhängeg Aarte vun Evenementer.
Och d'Serien vu Sonnendäischtere fänken a schléisse mat partiellen Finsternisser of; tëschenduerch kënnen zentral Finsternisser optrieden. Déi verännerlech Geometrie kann total, annular oder hybrid Finsternisser ervirbréngen. D'Änlechkeet bannent enger Famill ass reell, garantéiert awer ni, datt d'Aart vun der Finsternis onverännert bleift.
Wat Observateuren an der Antikitéit viraussoe konnten
Babylonesch Astronomen hunn d'Widderhuelungsmuster bei Moundfinsternisser erkannt, laang ier et eng modern physikalesch Erklärung vun der Orbitalbeweegung gouf. Opzeechnungen, déi iwwer Generatioune gesammelt goufen, hunn et méiglech gemaach, Evenementer mat ville Joren dertëscht mateneen a Verbindung ze bréngen. Déi wichteg Leeschtung war d'Erkenntnis, datt eng laang Serie eng Struktur huet, an datt net all Finsternis en isoléiert Virzeechen oder eng Iwwerraschung ass.
Moundfinsternisser haten e praktesche Virdeel, wann et drëm goung, esou Musteren z'entdecken. Si si vun engem groussen Deel vun der Nuetssäit vun der Äerd aus ze gesinn. Dofir huet een Observateur op enger Plaz méi Méiglechkeete fir se ze gesinn ewéi eng total Sonnendäischtert, déi enger schmueler Streck follegt. Trotzdem konnten d'Wieder, d'Dagesliicht oder e Mound ënner dem Horizont Lücken an den Opzeechnunge vun enger Plaz hannerloossen.
E widderhuelenden Intervall konnt eng Geleeënheet fir eng Finsternis weisen, ouni all déi Informatiounen ze liwweren, déi e modernen Observateur erwaart. Fir de Verlaf vun enger Sonnendäischtert op enger bestëmmter Plaz oder den exakten Ufank vun der Totalitéit bei enger Moundfinsternis virauszesoen, brauch een eng méi genee Geometrie. D'historesch Bedeitung vum Saros louch dofir net an enger perfekter Genauegkeet, mee an enger zouverlässeger Relatioun, déi sech aus Observatioune konnt ofleeden, ouni eng komplett Gravitatiounstheorie ze hunn.
De Zyklus benotzen, ouni ze vill ze verspriechen
Fir e praktesche Verglach, sicht eng Moundfinsternis an engem Katalog eraus a kuckt no engem Evenement ongeféier 18 Joer virdrun oder dono. Wann de Katalog Saros-Nummeren ugëtt, benotzt se fir d'Relatioun ze bestätegen, amplaz Iech eleng op den Ofstand am Kalenner ze verloossen. Vergläicht d'Aart vun der Finsternis an hir Dauer: Eng grouss Änlechkeet ass en Zeeche fir déi widderhuelend Geometrie, wärend d'Ënnerscheeder déi lues Entwécklung vun der Famill weisen.
Markéiert net einfach dee selwechte Kalennerdatum 18 Joer méi spéit. Déi zousätzlech Deeg si wichteg, genee wéi déi zousätzlech Stonnen. Benotzt de Moundphasenkalenner fir déi genee Vollmoundzäiten a kuckt duerno am Finsterniskatalog no de Kontakter mam Schiet. De Vollmound weist déi néideg Phas un, garantéiert awer net, datt de Mound an den Äerdschiet erakënnt.
Ënnerscheet schliisslech tëscht dem Optriede vun enger Finsternis an der Méiglechkeet, se ze beobachten. D'Mound-Dashboards fir Stied weisen de Moundopgang, de Moundënnergang, d'Héicht an den Azimut un, fir d'Bedingunge vun Ärem lokalen Horizont ze kontrolléieren. Geometresch kann eng Finsternis gutt placéiert sinn, an awer kann de Mound ënner Ärem Horizont stoen oder d'Finsternis ufänken, wann en nach niddreg hannert Gebaier steet. De Saros erkläert, firwat en ähnlecht Evenement nees optrëtt; déi lokal Zäit an den Horizont bestëmmen, ob Dir et gesi kënnt.