Micromoon ezali sanza etondi oyo esalemaka ntango Sanza ezali mwa mosika na Mabele, pene na esika oyo ezali mosika koleka na nzela na yango ya zingazinga. Sanza yango moko ekómaka moke te. Diskɛ na yango nde ezwaka esika moke na likoló, ndenge kaka bale oyo ezali mosika emonanaka moke koleka bale mosusu ya ndenge moko oyo ezali pene.
Yango wana micromoon ezali nde oyo ekeseni na supermoon: moko emonisaka nsuka ya mosika ya ntaka ya Sanza, mosusu nsuka ya pene. Ezali moko te kati na biteni ya ndenge na ndenge ya Sanza, mpe moko te ebongolaka lolenge oyo tomesaná komona bisika ya pole mpe ya molili na elongi ya Sanza.
Likambo ya kobenda likebi ezali te soki bokeseni ya bonene ezali—ezali—kasi bonene na yango mpe soki okoki komona yango. Fɔtɔ oyo bakangi na lolenge moko ekoki komonisa mbongwana oyo ezali mpasi mpenza kososola soki otali sanza etondi moko kaka.
Nini etángamaka lokola micromoon?
Mokakatano moko te ya astronomi oyo endimami na bato nyonso etyamá mpo na liloba micromoon. Ezali nkombo oyo bato basalelaka mpo na kolimbola likambo moko, kasi ezali te lolenge ya biloko ya likoló oyo elimbolami na mibeko ya astronomi. Yango wana okoki kokuta ndelo ya ntaka to mibeko ya ntango oyo ekeseni na mikanda ndenge na ndenge. Bato mosusu basalelaka mpe liloba yango mpo na sanza ya sika oyo ezali mosika, atako sanza ya sika oyo emonanaka mingi te lokola diskɛ ya kongenga.
Na site oyo, micromoon ezali sanza etondi oyo ezali mosika koleka 405,000 km na katikati ya Mabele. Bamekaka ntaka yango banda na katikati ya Mabele tii na katikati ya Sanza; babengaka yango ntaka géocentrique. Yango epesaka esika moko ya komeka, na esika ya ntaka oyo ebongwanaka engebene esika oyo moto azali na likoló ya Mabele.
Mpo na kopesa ndakisa oyo ezali na dati, sanza etondi ya 18 juillet 2027 ezali na ntaka géocentrique ya 406,220 km mpe ekokani na ndimbola yango. Mpo na koyeba badati ya biteni ya Sanza mpe ngonga ya sikisiki oyo sanza etondi esalemaka, talá kalandriye ya biteni ya Sanza.
Maloba sanza etondi na apogée elimboli makambo oyo ezali na moboko: sanza etondi oyo ezali pene na esika oyo ezali mosika koleka na nzela ya Sanza. Elimboli mpenza te ete ntango oyo sanza etondi mpe ntango ya apogée ezali moko. Nkombo micromoon ekoki kolobela sanza etondi oyo ezali pene mpenza na apogée mpo ntaka na yango eleka ndelo oyo baponá.
Mpo na nini apogée mpe sanza etondi ekutanaka ntango nyonso te
Sanza elandaka nzela ya ovalɛ, kasi ya sɛrklɛ ya kokoka te. Esika oyo ezali pene na Mabele koleka babengaka yango périgée; oyo ezali mosika koleka babengaka yango apogée. Ntaka na yango ya mwayene ezali 384,400 km, nzokande ntaka oyo emonanaka mingi na périgée mpe apogée ezali 363,300 km mpe 405,500 km. Mituya yango oyo emonanaka mingi ezali bandelo ya seko te: nguya ya kobenda ya Moi esalisaka mpo ntaka ya solosolo ebongwanaka na mobu nyonso ya zingazinga.
Ntaka mpe biteni ya Sanza elimbolaka makambo mibale ekeseni. Ntaka eyebisaka yo esika oyo Sanza ezali na nzela na yango oyo etandami. Eteni eyebisaka yo bonene ya eteni ya ndambo ya Sanza oyo Moi engengisi, oyo etali biso. Sanza etondi esalemaka ntango Sanza ezwami pene na ngámbo oyo etali Moi te na likoló ya Mabele, ezala na ntango yango ezali pene na périgée, apogée, to na esika moko na kati.
Zingazinga ya mwayene banda sanza moko ya sika tii na oyo elandi, oyo babengaka sanza synodique, eumelaka mikolo 29.53059. Zingazinga banda apogée moko tii na oyo elandi ezali lolenge mosusu ya koningana na orbite. Lokola zingazinga yango mibale ekokani te, Sanza ezongaka na ntaka moko te na sanza etondi nyonso.
Yango wana molɔngɔ ya basanza etondi ekoki kobanda kobongwana mokemoke, banda na oyo ezali pene tii na oyo ezali mosika. Micromoon esalemaka ntango makambo mibale ekokisami—Sanza etondi mpe ezali mosika—kasi ezali eteni mosusu te oyo bakɔtisaki na zingazinga ya biteni ya Sanza.
Emonanaka moke na bonene boni?
Mpo na eloko oyo ezali mosika lokola Sanza, bonene ya diamɛtrɛ oyo emonanaka ezali pene na ndenge oyo ekeseni na ntaka. Soki ntaka ebakani mbala mibale, diskɛ ekomonana pene na ndambo ya bonene na yango. Ntaka ya Sanza ebongwanaka mingi te bongo, yango wana mbongwana ya solosolo ezali moke.
Soki tosaleli ntaka oyo emonanaka mingi oyo tolobeli awa na likoló, tokaboli 363,300 na 405,500. Eyano ezali pene na 0.896. Yango elingi koloba ete Sanza na apogée oyo emonanaka mingi emonanaka moke na diamɛtrɛ na yango na 10.4 pour cent koleka ntango ezali na périgée oyo emonanaka mingi. Bokokanisi oyo etaleli ntaka kaka; esɛngi te ete bisika yango nyonso mibale esalema ntango Sanza etondi.
Soki tokokanisi basanza etondi mibale oyo ezali na badati, eyano ekeseni mwa moke. Supermoon ya 24 décembre 2026 ezali na ntaka ya 356,927 km, nzokande micromoon ya 18 juillet 2027 ezali na ntaka ya 406,220 km. Soki tokaboli 356,927 na 406,220, tozwa pene na 0.879: diskɛ ya micromoon ezali pene na 12.1 pour cent ya nkaka moke koleka diskɛ ya supermoon yango.
Lolenge ya koloba ezali na ntina. Soki obalusi bokokanisi, supermoon ezali pene na 13.8 pour cent ya monene koleka micromoon, mpo sikoyo diskɛ ya moke nde etyami lokola moboko ya bokokanisi. Maloba nyonso mibale ezali kolimbola basanza yango mibale kaka.
Mpo na ndimbola monene ya basanza etondi oyo ezali pene na Mabele, tánga supermoon ezali nini. Site etángaka yango lokola basanza etondi oyo ezali na ntaka ya nse ya 360,000 km, mpe esalelaka ndenge moko ya komeka banda na katikati ya Mabele lokola ndelo ya micromoon.
Salá bokokanisi ya malamu na miso to na fɔtɔ
Micromoon emonanaka kaka lokola sanza etondi ya momesano. Bato mingi babosanaka bonene ya diamɛtrɛ ya Sanza oyo bamonaki bapɔsɔ to basanza liboso, yango wana kotala likoló mpe kokanisa ete emonani moke ezali lolenge ya komeka oyo ebongi te. Lisusu, lokuta ya bonene ya Sanza esalaka ete likambo yango ezala mpasi koleka: Sanza oyo ezali pene na molɔngɔ ya molunge ekoki komonana monene mingi, atako likanisi yango euti te na ndenge oyo esili kopusana pene na Mabele.
Kokanga fɔtɔ epesaka nzela ya malamu koleka mpo na kokokanisa. Salelá kamera, lenzi, ntaka ya fokale mpe bonene ya bililingi ndenge moko mpo na basanza etondi nyonso mibale. Kobongola bonene ya fɔtɔ moko yango moko te, mpe kokokanisa bafayele ya ebandeli na esika ya bililingi ya écran oyo ekoki kozala ebongwaná bonene na ndenge ekeseni. Soki likoki ezali, kangá fɔtɔ ya Sanza ntango ezali likoló mpenza, epai mopɛpɛ ya Mabele ebebisaka elilingi mingi te.
Soki sanza etondi oyo ezali pene ezali na bonene ya pikseli 1,000 na fɔtɔ na yo, mpo na mibale oyo tolobeli awa na likoló, sanza etondi oyo ezali mosika esengeli kozala na bonene ya pikseli pene na 879, soki makambo mosusu nyonso ekokani. Bokeseni yango ekoki komekama, atako ezalaki polele te ntango ozalaki kotala na kamera. Ezali kaka motuya ya pene, mpamba te ntaka ya moto tii na Sanza ekokani mpenza te na ntaka géocentrique, mpe lolenge ya kotala ekoki kokesana na ntango nyonso oyo okangi fɔtɔ.
Salelá esika ya koluka makambo ya Sanza na engumba mpo na koyeba ngonga oyo Sanza ebimaka mpe elimwaka, bosanda na yango, azimuth, ntaka mpe ndenge likoló ekomonana na kotalela météo ya esika na yo. Makambo yango ekosalisa yo opona ntango ya kokanga fɔtɔ oyo Sanza ezali na bosanda ya ndenge moko, na esika ya kokokanisa moko oyo ezali na nse pene na molɔngɔ ya molunge mpe mosusu oyo ezali likoló mpenza.
Soki olingi kotya ndako to nzete na fɔtɔ, tyá kamera na esika moko kaka. Kokende mosika na eloko oyo ezali liboso mpe kosalela lenzi ya molai ekoki kosala ete Sanza emonana monene mingi soki tokokanisi yango na eloko yango. Lolenge wana ya kokanga fɔtɔ ekoki koleka mosika mpenza bokeseni ya solosolo ya bonene kati na micromoon mpe supermoon.
Diskɛ ya moke ezali te ekipsi ya sanza oyo ebebisi pole
Ntaka ebongolaka mpe makambo mosusu, kaka diamɛtrɛ te. Etando oyo emonanaka ya diskɛ ya sɛrklɛ ebongwanaka engebene kare ya diamɛtrɛ na yango. Mpo na bokokanisi ya basanza oyo tolobeli awa na likoló, 0.879 ekwisami na kare ezali pene na 0.772; yango wana micromoon ezwaka etando oyo emonanaka oyo ezali pene na 23 pour cent moke koleka supermoon.
Soki kongenga mpe lolenge ya kotala ezali ndenge moko, diskɛ ya sanza etondi oyo ezali moke epesaka mpe pole moke mobimba epai ya moto oyo azali kotala. Yango elingi koloba te ete eteni mokomoko ya mabelé ya Sanza emonanaka molili ndenge moko. Esika yango moko ya mabelé emonanaka na etando moke koleka; pole nyonso oyo eyaka mpe kongenga ya etando ezali makambo mibale ekeseni. Londende, mapata, bosanda mpe ndenge kamera ebongisami mpo na kozwa pole ekoki kosala ete bokokanisi ya kongenga oyo moto asali na miso ezala ya kokosa.
Ekipsi ya Sanza ezali likambo mosusu. Esalemaka ntango Sanza elekaka na elili ya Mabele, kasi te ntango ekómi na apogée. Micromoon ebongolaka yango moko te langi ekóma motane, emonanaka na eteni moko ya molili, to ebungisaka eteni na yango etondi. Mpo na kotala makambo ya solo oyo elili ya Mabele ezipaka Sanza, katalogo ya ekipsi ya Sanza epesi yo mitindo ya ekipsi, bangonga oyo eteni moko na moko ebandaka mpe esilaka, boumeli na yango mpe bisika oyo bato bakoki komona yango.
Bokeseni yango esalisaka mpo na kolimbola bafɔtɔ: diskɛ mobimba oyo emonani moke na ndenge moko emonisaka ete ntaka to bonene ya elilingi ebongwani, nzokande elili oyo ezali kotambola na diskɛ emonisaka ekipsi. Micromoon elimbolaka esika oyo Sanza ezali na orbite na yango; ekipsi elimbolaka likambo oyo ezali kosalema na pole ya Moi oyo ekómaka tii na Sanza.