Ehara te pōuritanga o te Marama i te whakaaturanga ōrite i ngā wā katoa. I ētahi wā ka pōuri paku noa te Marama; i ētahi atu wā ka kai tētahi kōpiko pōuri i tētahi wāhanga o tōna mata; ā, i ētahi wā ka āta whero te kōpae katoa o te Marama. Ka rerekē tēnei i runga i te ara e whiti ai te Marama i te atarangi o Papatūānuku. E whakaahua ana ngā ingoa e toru—penumbral, wāhanga me te katoa—i te nui o te Marama ka uru ki te wāhanga pōuri rawa o taua atarangi, arā, te umbra. Mā te mōhio ki te āhua āhuahanga o tēnei ka māmā ake te mōhio ki ngā mea e tū ana, inarā ka paku noa te rerekētanga. Mō ngā rā, ngā wā tīmatanga me ngā wā mutunga, ngā roanga me ngā wāhi e kitea ai ngā pōuritanga, whakamahia te rārangi wā-tūturu o ngā pōuritanga o te Marama.
E rua ngā momo atarangi ka puta i a Papatūānuku
He puna whānui te Rā, ehara i te pūtake mārama ira kotahi. Nā reira, ka puta i a Papatūānuku tētahi rohe pokapū e āraia katoatia ai te aho hāngai o te Rā, me tētahi rohe o waho e āraia wāhanga noa iho ai te Rā. Ko te atarangi pokapū te umbra; ko te atarangi ngohe o waho te penumbra. Nā te āhuahanga te rerekētanga: i te penumbra, ka kite tonu tētahi mātaki i te Marama i tētahi wāhanga o te Rā, engari i te umbra, ka āraitia katoatia te Rā e Papatūānuku.
Ka tū te pōuritanga o te Marama i te wā o te Marama Katoa anake, ina noho a Papatūānuku ki waenganui i te Rā me te Marama. Heoi, ka haere te nuinga o ngā Marama Katoa ki runga, ki raro rānei i te atarangi o Papatūānuku, nā te mea e 5.14 nekehanga te tītaha o te ara o te Marama ki te ecliptic, arā, te papa o te ara āmio o Papatūānuku huri noa i te Rā. Ka tū he pōuritanga ina puta te Marama Katoa i te wā e tata ana ki te whitinga o aua papa ara āmio. Kei te aratohu mō ngā āhua o te Marama te whakamārama mō te take e hāngai ai te āhua o te Marama ki tōna tūranga e ai ki te Rā me Papatūānuku; ka whakawhirinaki te momo pōuritanga ki te ara e whāia ana e te Marama i roto i te atarangi o Papatūānuku.
Penumbral: he pōuritanga whānui, he māmā te kite
I te pōuritanga penumbral, ka whakawhiti te Marama i te penumbra o Papatūānuku, engari kāore e pā ki te umbra. Kāore he tapa pōuri koi e whakawhiti ana i te kōpae o te Marama. Engari, ka iti iho te whiwhinga a tētahi wāhanga, a te Marama katoa rānei, i te aho hāngai o te Rā, ā, ka āhua taumarumaru paku, he maha tonu kei te taha e tata ana ki te umbra. He ngāwari te kore kite i tēnei pānga, otirā i te tīmatanga, i te mutunga rānei o te takahanga, i te wā e noho ana tētahi wāhanga iti noa iho o te Marama ki te penumbra.
Koia te take ka tika tonu te pōuritanga penumbral hei takotoranga ā-pūtaiao ka taea te ine, ahakoa kāore e tino kitea e te kanohi tahanga. Tērā pea ka mārama ake i tētahi whakaahua i tō titiro ohorere, engari ka taea e te arotanga aunoa o te kāmera te utu mō te pōuritanga, ka uaua ake ai te whakatairite i ngā whakaahua. Mēnā ka tango whakaahua koe, kia ōrite tonu te anga me ngā tautuhinga arotanga, kātahi ka whakatairite ki tētahi whakaahua i tangohia i mua, i muri rānei i te pōuritanga. Ehara te pōuritanga penumbral i te whakawhitinga a te Marama i tētahi kapua, i te panonitanga rānei o tōna anō wherikotanga; he hekenga āta haere tēnei o te aho o te Rā, nā te ārai wāhanga a Papatūānuku i te Rā kia kore e tae ki te Marama.
Hei tauira, kua whakarārangitia te pōuritanga penumbral o 20 Hui-tanguru 2027, e 241 meneti te roa o tōna wā penumbral. Ehara taua wā roa i te tohu ka tino kitea te pōuri o te Marama mō ngā hāora e whā: ka rerekē haere te taumarumarutanga, ā, tērā pea ka māmā ake te kite i te wāhi hōhonu rawa o te penumbra i tōna tapa o waho kāore e tino kitea. Kei te maramataka o Hui-tanguru 2027 ngā wā pū o ngā āhua o te Marama mō taua marama, ā, kei te rārangi wā o ngā pōuritanga ngā taipitopito o te takahanga.
Wāhanga: ka anga whakamua tētahi kōpiko pōuri puta noa i te Marama
Ka tū he pōuritanga wāhanga o te Marama ina kuhu ētahi wāhanga o te Marama ki te umbra, engari ka noho tonu te toenga ki waho. Ko te tohu mārama rawa ki te kite, ko tētahi rohe kōpiko, tino pōuri ake, e tupu haere ana puta noa i te mata o te Marama. He kōpiko te tapa o te umbra nā te mea he porowhita a Papatūānuku; nā ngā pōuritanga o te Marama i āwhina ngā mātaki kia mōhio ki taua āhua i mua noa atu i te wā i taea ai e ngā waka ātea te whakaahua i a Papatūānuku mai i te ātea.
Ehara te atarangi i te mea tūturu ka whakatakotoria ki runga i te Marama, ā, kāore hoki tōna tapa i te koi rawa. Mā te aho o te Rā e whakawhiti ana i te kōhauhau o Papatūānuku e ngohe ai te tapa. Ahakoa tērā, he nui ake te kitea o te rerekētanga i waenganui i te wāhanga kanapa kei waho i te umbra me te wāhanga pōuri ake kei roto, i te taumarumarutanga o te pōuritanga penumbral. Kāore te Marama e ngaro i te pōuritanga wāhanga, ā, ka whakamāramahia tonutia te wāhanga kei waho i te umbra e te aho hāngai o te Rā.
Ka rerekē te nui o te Marama ka taupokina i runga i te ara o te pōuritanga. Ki te pā noa te ara ki te umbra, he kāniwha pōuri iti noa iho ka kitea; ki te hōhonu ake te ara, ka taupokina te nuinga o te kōpae, engari kāore i te katoa. E pā ana te whakarōpūtanga ki te tūranga o te Marama i roto i te atarangi, kaua ki te āhei o te mātaki ki te kite i te takahanga. Ka pā katoa te pae ā-rohe, te awatea, te huarere me te tūranga o te Marama i te rangi ki te kitea o te takahanga. E whakaatu ana tētahi papatohu mō tētahi tāone, pērā i te whārangi Marama mō Rānana, i te putanga me te tōnga o te Marama ā-rohe, tōna teitei, tōna ahimutū me te huarere, hei āwhina i te whakamahere whānui mō te mātaki i te rangi.
Katoa: ka kuhu katoa te Marama ki te umbra
I te pōuritanga katoa o te Marama, ka kuhu te kōpae katoa o te Marama ki te umbra o Papatūānuku. Ka kitea tonutia te Marama nā te whakapiko a te kōhauhau o Papatūānuku i ētahi hihi o te Rā kia uru ki te atarangi. I a aua hihi e whakawhiti ana i te kōhauhau, ka kaha ake te marara o ngā roangaru kikorangi poto i ngā roangaru whero. Nō reira, he whero, he karaka rānei te nuinga o te aho e tae ana ki te Marama, ā, ka whakaatahia taua aho e te mata o te Marama ki ngā mātaki i Papatūānuku.
E pā ana te kīanga rongonui “blood moon” ki tēnei āhua whero ka puta pea, ehara i te momo pōuritanga motuhake, i te tae rānei ka tino puta i ngā wā katoa. Ka āhua parahi, whero pereki, parauri pōuri, pōuri rawa rānei te Marama i tētahi pōuritanga katoa. Ka hāngai te tae me te wherikotanga ki te nui o te aho o te Rā ka tātarihia i te kōhauhau o Papatūānuku; ka pā pea te kōkohu, ngā kapua me ngā korakora o te kōhauhau ki te aho ka puta ki tērā taha. Ehara te pōuritanga katoa i te tohu ka ngaro te Marama, ahakoa ka uaua te kite mēnā he tino pōuri te atarangi, he tino māramarama rānei te rangi.
Ko te wā o te katoa te wā e noho katoa ai te Marama ki roto i te umbra. Kei mua, kei muri hoki i taua wā ngā wāhanga wāhanga o te pōuritanga katoa, i a te kōpae o te Marama e kuhu ana, e puta ana hoki i te atarangi pōuri rawa. Hei tauira mō tētahi rā, kua whakarārangitia te pōuritanga katoa o te Marama o 31 Hakihea 2028, e 71.3 meneti te roa o te wā o te katoa. He roa ake te raupapa katoa o te pōuritanga i taua wā pokapū, nō reira ka taea tonu e ngā mātaki e kite ana i tētahi wāhanga noa iho o te takahanga te kite i tētahi wāhanga pōuritanga.
Ngā mea hei mātaki māu
He haumaru te mātaki i te pōuritanga o te Marama mā te kanohi tahanga; kāore e hiahiatia he tātari whakamarumaru, he rerekē ki te pōuritanga o te Rā. Mā te karu whātata-rua e māmā ake ai te āta tirotiro i te atarangi panoni, engari ehara i te mea me whai. Kimihia he wāhi mārama te tirohanga atu ki te Marama, ā, tirohia mēnā ka noho ki runga ake i tō pae ā-rohe i te wā o te takahanga. Kei te rārangi wā o ngā pōuritanga ngā pārongo mō te kitea i ia wāhi, ā, mā te maramataka āhua o te Marama koe e āwhina ki te tirotiro i ngā wā o ngā āhua mō tētahi marama kua kōwhiria.
Mō te pōuritanga penumbral, tirohia te āta pōuritanga kāore e ōrite te kaha, kaua e tatari kia kitea he tapa koi. Mō te pōuritanga wāhanga, mātakina te nekehanga o te tapa kōpiko o te umbra puta noa i te kōpae. I te wā o te katoa, tukua ō karu kia taunga ki te pōuri, ā, tirohia te tae me ngā taipitopito ka mau tonu pea i te Marama, kaua e whakaaro ka pōuri ōrite katoa. Ka tino whai hua ēnei rerekētanga ina mātaki koe i te raupapa katoa, kaua ko te titiro kotahi noa iho ki te rangi: mā te nekehanga pōturi o te atarangi e kitea ai mēnā he pōuritanga penumbral, wāhanga, katoa rānei.