ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਨਾਮ ਹਰ ਥਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਭੇੜੀਆ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਾਸ ਅਰਥ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੀਖਣ, ਰਵਾਇਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੈ—ਚੰਦ ਦੇ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ।
ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਇਸ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਯਾਦ ਰਹਿ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਿਆਖਿਆ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਕੁਝ ਨਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਜਾਂ ਪੰਚਾਂਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਾਮ ਉਸੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖਗੋਲੀ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੁਰਾਗਾਂ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਚੰਦ, ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਕਈ ਰਵਾਇਤਾਂ
ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮਿਤ ਚੱਕਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਨਹੀਂ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਲਗਭਗ 29.53059 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਸਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇੱਕੋ ਕਲਾ ਨੂੰ ਮੌਸਮੀ ਨਾਮ, ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ, ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ, ਜਾਂ ਬਾਹਰਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਥਾਨਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਅਕਸਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਨਾਮ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜੀ ਲੜੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ—ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਾਮ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਸਲ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਲੱਗ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਮ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੌਸਮੀ ਸੰਕੇਤ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਗੋਲਾਰਧ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਿਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਅਮਰੀਕੀ, ਸੈਲਟਿਕ, ਚੀਨੀ, ਹਿੰਦੂ, ਜਪਾਨੀ, ਇਸਲਾਮੀ, ਉਜੀਬਵੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਾਮਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਸੂਚੀ ਕਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਜ਼ਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੈ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਨਹੀਂ।
ਭੇੜੀਆ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ: ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰਦੀਆਂ ਦਾ ਨਾਮ
ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭੇੜੀਆ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੂਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕਹਾਣੀ ਵਜੋਂ ਇਹ ਸਬੰਧ ਵਾਜਬ ਲੱਗਦਾ ਹੈ: ਸਰਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਉੱਤਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇੜੀਏ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਮਨਮੋਹਕ ਵਿਆਖਿਆ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਰਗਾ ਨਾਮ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਭਾਵ ਇੱਕੋ ਸੀ।
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਭੇੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੂਕਾਂ ਮਾਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਹੂਕਣਾ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਚੰਦ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜਿਵੇਂ ਨਾਮ ਤੋਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਮ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਬਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਵਰਣਨ ਵਜੋਂ ਸਮਝਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ—ਚੰਦਰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਸਰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਢੰਗ।
ਚੰਦ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਝਣ ਦਾ ਇਹ ਇੱਕ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਦੇਖਿਆ, ਕਿਸ ਤੋਂ ਡਰੇ, ਕੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂ ਕੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝਿਆ—ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਹਾਵਰੇ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਭੇੜੀਆ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਵਰਗੀਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਨਾਮ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਫ਼ਰਵਰੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਗੋਲਾਰਧ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਮ ਮੌਸਮ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ: ਬਰਫ਼ੀਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਚਮਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਾਮ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੌਸਮ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ। ਚੰਦ ਦੇ ਹੋਰ ਕਈ ਨਾਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਸਨੂੰ ਇਸਦੇ ਮੂਲ ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕੀੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਾਰਚ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਵਿਆਖਿਆ ਮਿੱਟੀ ਪਿਘਲਣ ’ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਗੰਡੋਇਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਸਬੰਧ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਖੁਰਾਕ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਸੰਕੇਤਕ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਪੱਕੀ ਸ਼ਬਦ-ਉਤਪੱਤੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੰਦਰਭਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਢਲਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵਿਆਖਿਆਵਾਂ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਰਫ਼ ਤੋਂ ਕੀੜਿਆਂ ਵੱਲ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਉੱਤਰੀ ਸਮਸ਼ੀਤੋਸ਼ਣ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀ ਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਜੋਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਗੋਲਾਰਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਪਤਝੜ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰੁੱਤਾਂ, ਜਲਵਾਯੂ ਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚੰਦ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਸਬੰਧ ਅਰਥਪੂਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਕੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਕੋਈ ਨਾਮ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਸਟੀਕ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਤਮਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਹੈ
ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਰੁੱਤ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਕੇਤ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਈਟ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਆਮ ਵਿਆਖਿਆ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਸਬੰਧ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਮਗਰੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਚਾਨਣ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਨਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਭ ਸਥਾਨ ਤੇ ਤਾਰੀਖ਼ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚਾਨਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚਲਾ ਸਬੰਧ ਹੀ ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਸਥਾਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਤੰਬਰ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਨੇੜੇ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹੀ ਇਹ ਨਾਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨਾਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਥਾਂ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਫ਼ਸਲ ਕਟਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇਹ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੌਸਮੀ ਪੜਾਅ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਅਰਥ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਕੈਲੰਡਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਨਵੇਂ ਚੰਦ, ਪਹਿਲੇ ਚੌਥਾਈ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਚੌਥਾਈ ਦੇ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਤੋਂ ਇਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਚੰਦ ਕਦੋਂ ਚੜ੍ਹੇਗਾ।
ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰਾਗ ਸਮਝੋ, ਦੇਖਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ
ਕੋਈ ਨਾਮ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਦੋਂ ਦੇਖਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਕਿ ਚੰਦ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿੱਖ-ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਦਿਖੇਗਾ ਜਾਂ ਬੱਦਲ ਉਸਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਣਗੇ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਜਨਮਦਿਨ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਾਰੀਖ਼ ਲਈ, ਜਨਮਦਿਨ ਦੀ ਚੰਦ-ਸਥਿਤੀ ਖੋਜ 1900 ਤੋਂ 2100 ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਲਈ ਚੰਦ ਦੀ ਕਲਾ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਉਮਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਲੰਡਨ ਚੰਦ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਮੌਜੂਦਾ ਕਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹਿੱਸਾ, ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਦਿਗੰਸ਼, ਦੂਰੀ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੌਸਮ ਸਮੇਤ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਰ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਮ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਆਕਾਸ਼-ਨਿਰੀਖਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਨਾਮ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਸਲ ਸਥਾਨਕ ਆਕਾਸ਼ੀ ਹਾਲਾਤ ਜਾਂਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਥਾਨਕ ਕੈਲੰਡਰੀ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ’ਤੇ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਕਾਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚਮਕਦਾ ਚੰਦ ਮੱਧਮ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਫਿੱਕਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਮ ਮਨੁੱਖੀ ਕਹਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਕੈਲੰਡਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਹਾਰਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਹਾਣੀ, ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਦਾ ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਹੋਵੇ। ਭੇੜੀਆ, ਬਰਫ਼ ਅਤੇ ਕੀੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸਬੰਧ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਚੰਦ ਦੇ ਪੰਧ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ, ਪਰ ਹਰ ਇੱਕ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਆਕਾਸ਼ੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।