शीतकालस्य मध्यरात्रिषु शीतले गर्जन्तानां वृकाणां नाम्ना नामितः
अन्यथा ज्ञातः: Old Moon, Ice Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Quiet Moon
पारम्परिकचिनीयाः
正月 (Zhēngyuè) — Primary Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा) महोत्सवः: Shakambhari Purnima
पारम्परिकजापानीयाः
睦月 (Mutsuki) — Month of Affection
आंग्लसैक्सनाः
Æftera Geola — After Yule
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Manidoo-giizis — Spirit Moon
क्री (इनिनिव्)
Kisē-pīsim — Great Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Moon After Yule
फरवरी-मासस्य सामान्यतः भारीभिः हिमपातैः नामितः
अन्यथा ज्ञातः: Hunger Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Moon of Ice
पारम्परिकचिनीयाः
杏月 (Xìngyuè) — Apricot Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा) महोत्सवः: Sacred bathing at Prayagraj
पारम्परिकजापानीयाः
如月 (Kisaragi) — Month of Changing Clothes
आंग्लसैक्सनाः
Solmonath — Month of Cakes
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Mkwa-giizis — Bear Moon
क्री (इनिनिव्)
Mikisiw-pīsim — Eagle Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Storm Moon
वसन्तारम्भे मृत्तिका उष्णा भवन्ती यदा भूमिकृमयः उद्गच्छन्ति
अन्यथा ज्ञातः: Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Moon of Winds
पारम्परिकचिनीयाः
桃月 (Táoyuè) — Peach Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा) महोत्सवः: Holi
पारम्परिकजापानीयाः
弥生 (Yayoi) — Ever Growing
आंग्लसैक्सनाः
Hrethmonath — Month of the Goddess Hretha
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Ziizbaakdoke-giizis — Sugar Moon
क्री (इनिनिव्)
Niska-pīsim — Goose Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Chaste Moon
गुलाबीभूशाखा-पुष्पस्य (आरण्यभूपह्लव) नाम्ना नामितः, प्रथमतमेषु वसन्तकालिकारण्यपुष्पेषु अन्यतमः
अन्यथा ज्ञातः: Egg Moon, Fish Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Growing Moon
पारम्परिकचिनीयाः
梅月 (Méiyuè) — Plum Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा) महोत्सवः: Hanuman Jayanti
पारम्परिकजापानीयाः
卯月 (Uzuki) — Deutzia Month
आंग्लसैक्सनाः
Eosturmonath — Month of the Goddess Eostre
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Iskigamizige-giizis — Boiling Sap Moon
क्री (इनिनिव्)
Ayīki-pīsim — Frog Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Seed Moon
तृणभूमिषु वनेषु च वसन्तकालिकपुष्पाणाम् अतिशयः
अन्यथा ज्ञातः: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Bright Moon
पारम्परिकचिनीयाः
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) महोत्सवः: Buddha Purnima
पारम्परिकजापानीयाः
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
आंग्लसैक्सनाः
Thrimilce — Three Milkings
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
क्री (इनिनिव्)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Hare Moon
सूक्ष्मचन्द्रः नीलचन्द्रः
तृणभूमिषु वनेषु च वसन्तकालिकपुष्पाणाम् अतिशयः
अन्यथा ज्ञातः: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Bright Moon
पारम्परिकचिनीयाः
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) महोत्सवः: Buddha Purnima
पारम्परिकजापानीयाः
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
आंग्लसैक्सनाः
Thrimilce — Three Milkings
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
क्री (इनिनिव्)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Hare Moon
सूक्ष्मचन्द्रः
स्ट्रॉबेरीसंग्रहणऋतुस्य शिखरम्
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Moon of Horses
पारम्परिकचिनीयाः
荷月 (Héyuè) — Lotus Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा) महोत्सवः: Vat Purnima
पारम्परिकजापानीयाः
水無月 (Minazuki) — Month of Water
आंग्लसैक्सनाः
Ærra Litha — Before Midsummer
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Ode'imini-giizis — Strawberry Moon
क्री (इनिनिव्)
Opāskāwēwi-pīsim — Hatching Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Dyan Moon
पुरुषमृगाः (मृगाः) मखमलकाले नवशृङ्गाणि वर्धयितुमारभन्ते
अन्यथा ज्ञातः: Thunder Moon, Hay Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Moon of Claiming
पारम्परिकचिनीयाः
兰月 (Lányuè) — Orchid Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा) महोत्सवः: Guru Purnima
पारम्परिकजापानीयाः
文月 (Fumizuki) — Month of Literature
आंग्लसैक्सनाः
Æftera Litha — After Midsummer
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Miin-giizis — Blueberry Moon
क्री (इनिनिव्)
Paskowi-pīsim — Moulting Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Mead Moon
महाह्रदेषु बृहत्स्टर्जनमत्स्याः सुलभतया लब्धाः
अन्यथा ज्ञातः: Green Corn Moon, Grain Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Dispute Moon
पारम्परिकचिनीयाः
桂月 (Guìyuè) — Osmanthus Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा) महोत्सवः: Raksha Bandhan
पारम्परिकजापानीयाः
葉月 (Hazuki) — Leaf Month
आंग्लसैक्सनाः
Weodmonath — Plant Month
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Manoominike-giizis — Ricing Moon
क्री (इनिनिव्)
Ohpahowi-pīsim — Flying Up Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Corn Moon
कटनिचन्द्रः
मकाशस्यसंग्रहणऋतुः; कटनिचन्द्रः यदा अक्टोबरे पतति तदापि प्रयुज्यते
अन्यथा ज्ञातः: Barley Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Singing Moon
पारम्परिकचिनीयाः
菊月 (Júyuè) — Chrysanthemum Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा) महोत्सवः: Madhu Purnima
पारम्परिकजापानीयाः
長月 (Nagatsuki) — Long Month
आंग्लसैक्सनाः
Halegmonath — Holy Month
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Waatebagaa-giizis — Leaves Turning Moon
क्री (इनिनिव्)
Nōcihito-pīsim — Mating Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Barley Moon
पसन्दीदाः मृगयाकालः — कटनानन्तरं शुद्धाः क्षेत्राणि लक्ष्याणि प्रकटयन्ति
अन्यथा ज्ञातः: Falling Leaves Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Harvest Moon
पारम्परिकचिनीयाः
良月 (Liángyuè) — Auspicious Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा) महोत्सवः: Sharad Purnima
पारम्परिकजापानीयाः
神無月 (Kannazuki) — Month Without Gods
आंग्लसैक्सनाः
Winterfylleth — Winter Full Moon
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Binaakwe-giizis — Falling Leaves Moon
क्री (इनिनिव्)
Kaskatinowi-pīsim — Freezing Up Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Blood Moon
उद्बिलावपाशान् पातुं कालः शीतकाले पल्वलाः स्थायिताः पूर्वम्
अन्यथा ज्ञातः: Frost Moon, Freezing Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Dark Moon
पारम्परिकचिनीयाः
葭月 (Jiāyuè) — Reed Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा) महोत्सवः: Dev Diwali
पारम्परिकजापानीयाः
霜月 (Shimotsuki) — Frost Month
आंग्लसैक्सनाः
Blotmonath — Blood Month — livestock sacrifice
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Gashkadino-giizis — Freezing Over Moon
क्री (इनिनिव्)
Thīkipiwi-pīsim — Ice-Forming Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Snow Moon
महाचन्द्रः
अयनान्ते गहनशीतकालस्य शुभारम्भः
अन्यथा ज्ञातः: Long Night Moon
सर्वपरम्पराषु नामानि
केल्टिकाः / नवपागनाः
Cold Moon
पारम्परिकचिनीयाः
腊月 (Làyuè) — Sacrificial Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा) महोत्सवः: Dattatreya Jayanti
पारम्परिकजापानीयाः
師走 (Shiwasu) — Teachers Running
आंग्लसैक्सनाः
Ærra Geola — Before Yule
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
Gchi-bboon-giizis — Big Winter Moon
क्री (इनिनिव्)
Pawāčakinasīsi-pīsim — Frost Exploding Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
Oak Moon
औपनिवेशिकाः अमेरिकीयाः
The Old Farmer's Almanac द्वारा प्रसिद्धानि नामानि, अल्गोनक्विनाद् अन्येभ्यः च मूलनिवासिभ्यः परम्पराभ्यः प्राप्तानि, औपनिवेशिकेन अमेरिकीयेन उपयोगेन मिश्रितानि। इमानि आंग्लभाषी-जगति सर्वाधिकप्रसिद्धानि पूर्णचन्द्रनामानि सन्ति।
1
Wolf Moon
(Old Moon, Ice Moon)
2
Snow Moon
(Hunger Moon)
3
Worm Moon
(Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon)
4
Pink Moon
(Egg Moon, Fish Moon)
5
Flower Moon
(Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon)
6
Strawberry Moon
7
Buck Moon
(Thunder Moon, Hay Moon)
8
Sturgeon Moon
(Green Corn Moon, Grain Moon)
9
Corn Moon
(Barley Moon)
10
Hunter's Moon
(Falling Leaves Moon)
11
Beaver Moon
(Frost Moon, Freezing Moon)
12
Cold Moon
(Long Night Moon)
केल्टिकाः / नवपागनाः
आधुनिकविक्कन-नवपागनपरम्पराभ्यः नामानि, केल्टिकधरोहरं प्रत्यारोपितानि। यूरोपे उत्तरेण अमेरिकायाञ्च आध्यात्मिकेषु प्रकृत्याश्रितेषु च समाजेषु लोकप्रियानि।
1
Quiet Moon
(Ice Moon)
2
Moon of Ice
(Storm Moon)
3
Moon of Winds
(Seed Moon, Death Moon)
4
Growing Moon
(Awakening Moon)
5
Bright Moon
(Grass Moon)
6
Moon of Horses
(Planting Moon, Mead Moon)
7
Moon of Claiming
(Rose Moon)
8
Dispute Moon
(Lightning Moon, Wyrt Moon)
9
Singing Moon
(Wine Moon)
10
Harvest Moon
(Blood Moon, Sanguine Moon)
11
Dark Moon
(Tree Moon, Mourning Moon)
12
Cold Moon
(Oak Moon, Long Night Moon)
पारम्परिकचिनीयाः
चीनलुनिसोलारपञ्चाङ्गात् पारम्परिकाः काव्यात्मकनामाः। प्रत्येकः मासः ऋतुं विशेषयन्त्या पुष्पस्य प्राकृतिकतत्त्वस्य वा नाम्ना नामितः।
चान्द्रपञ्चाङ्गम् — अनुमानितं ग्रेगोरियनसंग्रहणं वर्षे वर्षे परिवर्तते
1
正月 (Zhēngyuè)
Primary Month
2
杏月 (Xìngyuè)
Apricot Month
3
桃月 (Táoyuè)
Peach Month
4
梅月 (Méiyuè)
Plum Month
5
榴月 (Liúyuè)
Pomegranate Month
6
荷月 (Héyuè)
Lotus Month
7
兰月 (Lányuè)
Orchid Month
8
桂月 (Guìyuè)
Osmanthus Month
9
菊月 (Júyuè)
Chrysanthemum Month
10
良月 (Liángyuè)
Auspicious Month
11
葭月 (Jiāyuè)
Reed Month
12
腊月 (Làyuè)
Sacrificial Month
हिन्दवः (पूर्णिमा)
हिन्दुलुनिसोलारपञ्चाङ्गे प्रत्येका पूर्णिमा स्वस्य चान्द्रमासस्य नाम्ना नामिता, प्रमुखमहोत्सवेन वा पवित्राचरणेन च सम्बद्धा।
चान्द्रपञ्चाङ्गम् — अनुमानितं ग्रेगोरियनसंग्रहणं वर्षे वर्षे परिवर्तते
1
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा)
Shakambhari Purnima
2
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा)
Sacred bathing at Prayagraj
3
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा)
Holi
4
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा)
Hanuman Jayanti
5
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा)
Buddha Purnima
6
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा)
Vat Purnima
7
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा)
Guru Purnima
8
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा)
Raksha Bandhan
9
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा)
Madhu Purnima
10
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा)
Sharad Purnima
11
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा)
Dev Diwali
12
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा)
Dattatreya Jayanti
पारम्परिकजापानीयाः
वाफु गेत्सुमेई — हेआन-कालस्य पुराणाः जापानीयमासनामाः, मूलतः लुनिसोलारपञ्चाङ्गाश्रिताः। काव्ये, औपचारिकसन्दर्भेषु, सांस्कृतिकप्रसङ्गेषु च प्रयुज्यमानाः।
चान्द्रपञ्चाङ्गम् — अनुमानितं ग्रेगोरियनसंग्रहणं वर्षे वर्षे परिवर्तते
1
睦月 (Mutsuki)
Month of Affection
2
如月 (Kisaragi)
Month of Changing Clothes
3
弥生 (Yayoi)
Ever Growing
4
卯月 (Uzuki)
Deutzia Month
5
皐月 (Satsuki)
Rice-Planting Month
6
水無月 (Minazuki)
Month of Water
7
文月 (Fumizuki)
Month of Literature
8
葉月 (Hazuki)
Leaf Month
9
長月 (Nagatsuki)
Long Month
10
神無月 (Kannazuki)
Month Without Gods
11
霜月 (Shimotsuki)
Frost Month
12
師走 (Shiwasu)
Teachers Running
इस्लामिकाः (हिज्री)
इस्लामिकपञ्चाङ्गं शुद्धचान्द्रं, अन्तर्कलनरहितम्, अतः तस्य १२ मासाः ~३३ वर्षीयचक्रेण सर्वेषु ग्रेगोरियनऋतुषु परिवर्तन्ते। मासनामानि ऐतिहासिकधार्मिकमहत्त्वेन सम्बद्धानि, ऋतुभिः न।
हिज्री मासाः ~३३ वर्षीयचक्रेण ग्रेगोरियनवर्षं परिवर्तन्ते, स्थिरऋतुभिः सह न संगच्छन्ते
1
Muḥarram (مُحَرَّم)
Forbidden — sacred month
2
Ṣafar (صَفَر)
Empty — homes left empty for travel
3
Rabīʿ al-Awwal (رَبِيع ٱلْأَوَّل)
First Spring
4
Rabīʿ ath-Thānī (رَبِيع ٱلثَّانِي)
Second Spring
5
Jumādā al-Ūlā (جُمَادَىٰ ٱلْأُولَىٰ)
First of Parched Land
6
Jumādā ath-Thāniyah (جُمَادَىٰ ٱلثَّانِيَة)
Second of Parched Land
7
Rajab (رَجَب)
To Respect — sacred month
8
Shaʿbān (شَعْبَان)
Scattered — preparation for Ramadan
9
Ramaḍān (رَمَضَان)
Intense Heat — month of fasting
10
Shawwāl (شَوَّال)
Raised — Eid al-Fitr
11
Dhū al-Qaʿdah (ذُو ٱلْقَعْدَة)
Month of Rest — sacred month
12
Dhū al-Ḥijjah (ذُو ٱلْحِجَّة)
Month of Pilgrimage — Hajj
आंग्लसैक्सनाः
वेनेरेबिल बेडस्य De Temporum Ratione (७२५ ई.) कृतेः, प्रागैसाई आंग्लसैक्सनपञ्चाङ्गस्य प्राचीनतमः विस्तृतलेखः। उल्लेखनीयं यत् Eosturmonath (अप्रैल) "Easter" शब्दस्य उद्गमः अस्ति।
1
Æftera Geola
After Yule
2
Solmonath
Month of Cakes
3
Hrethmonath
Month of the Goddess Hretha
4
Eosturmonath
Month of the Goddess Eostre
5
Thrimilce
Three Milkings
6
Ærra Litha
Before Midsummer
7
Æftera Litha
After Midsummer
8
Weodmonath
Plant Month
9
Halegmonath
Holy Month
10
Winterfylleth
Winter Full Moon
11
Blotmonath
Blood Month — livestock sacrifice
12
Ærra Geola
Before Yule
ओजिब्वे (अनिशिनाबे)
ओजिब्वे-जनाः १३ चन्द्राणाम् अनुसरणं कुर्वन्ति, कूर्मकवचस्य १३ शल्कान् प्रतिबिम्बयन्तः। नामानि समुदायेन उपभाषया च भिद्यन्ते, महाह्रदप्रदेशस्य प्राकृतिकलयैः सम्बद्धानि।
१३-चन्द्रपरम्परा — त्रयोदशः चन्द्रः प्रायः प्रत्येकं ३ वर्षेषु भवति
1
Manidoo-giizis
Spirit Moon
2
Mkwa-giizis
Bear Moon
3
Ziizbaakdoke-giizis
Sugar Moon
4
Iskigamizige-giizis
Boiling Sap Moon
5
Waawaaskone-giizis
Flower Moon
6
Ode'imini-giizis
Strawberry Moon
7
Miin-giizis
Blueberry Moon
8
Manoominike-giizis
Ricing Moon
9
Waatebagaa-giizis
Leaves Turning Moon
10
Binaakwe-giizis
Falling Leaves Moon
11
Gashkadino-giizis
Freezing Over Moon
12
Gchi-bboon-giizis
Big Winter Moon
क्री (इनिनिव्)
उत्तरीय-मध्यसमुदायेभ्यः क्री-जनानां १३-चन्द्रपञ्चाङ्गम्। चन्द्रनामानि कनाडीयबोरियलभूदृश्ये दृष्टैः पशुभिः, वायुमण्डलेन, प्राकृतिकचक्रैश्च प्रतिबिम्बितानि।
१३-चन्द्रपरम्परा — त्रयोदशः चन्द्रः प्रायः प्रत्येकं ३ वर्षेषु भवति
1
Kisē-pīsim
Great Moon
2
Mikisiw-pīsim
Eagle Moon
3
Niska-pīsim
Goose Moon
4
Ayīki-pīsim
Frog Moon
5
Sākipakāwi-pīsim
Budding Moon
6
Opāskāwēwi-pīsim
Hatching Moon
7
Paskowi-pīsim
Moulting Moon
8
Ohpahowi-pīsim
Flying Up Moon
9
Nōcihito-pīsim
Mating Moon
10
Kaskatinowi-pīsim
Freezing Up Moon
11
Thīkipiwi-pīsim
Ice-Forming Moon
12
Pawāčakinasīsi-pīsim
Frost Exploding Moon
मध्यकालीनयूरोपीयाः
मध्ययुगीयानि ऐतिहासिकानि आंग्ल-यूरोपीयपञ्चाङ्गपरम्पराः, कृषिचक्राणि, खृष्टधार्मिकपञ्चाङ्गम्, प्रागैसाईप्रभावाश्च मिश्रयन्त्यः।
1
Moon After Yule
(Wolf Moon)
2
Storm Moon
(Ice Moon)
3
Chaste Moon
(Lenten Moon)
4
Seed Moon
(Paschal Moon)
5
Hare Moon
(Milk Moon)
6
Dyan Moon
(Mead Moon, Rose Moon)
7
Mead Moon
(Hay Moon)
8
Corn Moon
(Grain Moon)
9
Barley Moon
(Fruit Moon)
10
Blood Moon
(Harvest Moon)
11
Snow Moon
(Frost Moon)
12
Oak Moon
(Yule Moon)
महाचन्द्रः
पूर्णचन्द्रः परिधिबिन्दौ (पृथिव्याः समीपतमबिन्दुः) वा तस्य समीपे वा। अपोजी-पूर्णचन्द्राद् (सूक्ष्मचन्द्रात्) १४% यावत् बृहत्तरः, ३०% यावत् दीप्ततरः प्रतीयते। वर्षे ३–४ वारं भवति।
नीलचन्द्रः
एकस्मिन् कैलेण्डरमासे द्वितीयः पूर्णचन्द्रः। प्रायः प्रत्येकं २.५ वर्षेषु भवति। पारम्परिकं (प्राचीनतरं) परिभाषणं — चतुर्भिः पूर्णचन्द्रैः युतस्य ऋतोः तृतीयः पूर्णचन्द्रः।
कटनिचन्द्रः
शरदयनस्य समीपतमः पूर्णचन्द्रः। प्रतिरात्रिं केवलं ~२५–३० निमेषाः विलम्बेन उदयति (सामान्यतः ~५० निमेषाभ्यां विपरीतम्), शस्यसंग्रहणाय विस्तृतं सान्ध्यालोकं प्रददाति।
रक्तचन्द्रः
पूर्णचन्द्रग्रहणे पृथिव्याः वातावरणं छायायां सूर्यप्रकाशं नमयति, चन्द्रं ताम्ररक्तवर्णं करोति। अस्त-रक्तिमाम् उत्पाद्य सा एव भौतिकी ग्रस्तचन्द्रं रञ्जयति।
सूक्ष्मचन्द्रः
पूर्णचन्द्रः अपोजिबिन्दौ (पृथिव्याः दूरतमबिन्दुः) वा तस्य समीपे वा। महाचन्द्राद् स्पष्टतया लघुतरः, क्षीणतरश्च दृश्यते — चान्द्रदूरताक्रमस्य विपरीतान्तः।
पूर्णचन्द्रनामानि कानि?
पूर्णचन्द्रनामानि विविधसंस्कृतिभिः प्रत्येकस्य मासस्य पूर्णचन्द्राय दत्तानि पारम्परिकनामानि सन्ति। अत्यधिकज्ञातानि अल्गोनक्विनाद् अन्येभ्यः च मूलनिवासिभ्यः परम्पराभ्यः प्राप्तानि औपनिवेशिकाः अमेरिकीयनामाः (वृकचन्द्रः, हिमचन्द्रः इत्यादयः), किन्तु विश्वस्य संस्कृतीषु स्वकीयाः समृद्धनामनपरम्पराः सन्ति।
कस्मात् प्रत्येकः पूर्णचन्द्रः नाम धारयति?
आधुनिकपञ्चाङ्गानां पूर्वं जनाः चान्द्रचक्रेण कालमापनं कुर्वन्ति स्म। प्रत्येकः पूर्णचन्द्रः ऋत्वाश्रितमह्लं चिह्नितः — वृकागमनम्, प्रथमहिमपातः, स्ट्रॉबेरीसंग्रहणम्। पूर्णचन्द्राणां नामनं समाजेभ्यः ऋत्वन्तरपरिवर्तनस्य पूर्वानुमानाय, कृषिमृगयाकटनसमन्वयाय च साहाय्यम् अकरोत्।
कटनिचन्द्रः किम्?
कटनिचन्द्रः शरदयनस्य (सप्टेम्बर् २२ पार्श्वे) समीपतमः पूर्णचन्द्रः। सः अद्वितीयः यतो हि प्रतिरात्रिं केवलं हि २५–३० निमेषाः विलम्बेन उदयति, सामान्य-५०-निमेषविलम्बाद् भिन्नम्। एतेन कृषकेभ्यः शीतकालात् पूर्वं शस्यसंग्रहणाय विस्तृतं सान्ध्यालोकं प्राप्यते स्म।
महाचन्द्रः किम्?
महाचन्द्रः पूर्णचन्द्रः परिधिबिन्दौ — चन्द्रस्य कक्षायां पृथिव्याः समीपतमबिन्दुः — अथवा तस्य समीपे भवति। अपोजी-पूर्णचन्द्रात् (सूक्ष्मचन्द्रात्) १४% यावत् बृहत्तरः, ३०% यावत् दीप्ततरश्च प्रतीयते। महाचन्द्राः वर्षे ३-४ वारं भवन्ति।
नीलचन्द्रः किम्?
नीलचन्द्रः एकस्मिन् कैलेण्डरमासे द्वितीयः पूर्णचन्द्रः। एतत् प्रायः प्रत्येकं २.५ वर्षेषु भवति। Maine Farmer's Almanac इत्यस्मात् प्राचीनतरं पारम्परिकपरिभाषणं चतुर्भिः पूर्णचन्द्रैः युतस्य ऋतोः तृतीयपूर्णचन्द्रः इति नीलचन्द्रं परिभाषते।
किं सर्वाः संस्कृतयः पूर्णचन्द्राणां नामनं कुर्वन्ति?
विश्वस्य बहव्यः संस्कृतयः पूर्णचन्द्राणाम् अथवा चान्द्रमासानां नामनस्य परम्पराः धारयन्ति। चिनीय-, हिन्दु-, जापानीय-, इस्लामिक-, केल्टिक-, आंग्लसैक्सन-, तथा बहुभिः आदिवासिपरम्पराभिः सहितानि सर्वाः विशिष्टाः नामनव्यवस्थाः सन्ति। काश्चित् सौरपञ्चाङ्गेन सम्बद्धाः (स्थिरमासाः), अपराः चान्द्रपञ्चाङ्गम् अनुसरन्ति, प्रत्येकं वर्षं ग्रेगोरियनतिथिभ्यः अपसरन्त्यश्च।