Kucacisiwe ukuba kutheni sisoloko sibona icala elinye leNyanga

Jonga eNyangeni kangangeentsuku eziliqela, yaye uya kubona ngathi iimpawu zayo eziqhelekileyo zihlala zikwindawo enye. Amabala amakhulu amnyama amathafa aseNyangeni ahlala ejonge eMhlabeni, nto leyo enokwenza kubonakale ngathi iNyanga ayijikelezi. Iyajikeleza: iNyanga ijikeleza kube kanye kwi-axis yayo kumjikelo ngamnye ejikeleza ngawo uMhlaba. Olu lungelelwaniso, olubizwa ngokuba kukutshixeka okubangelwa ngamandla amaza, lusenza sibone phantse isiqingatha sayo esinye kunokuba sibone onke amacala ngokulandelelana.

Esinye isiqingatha sidla ngokubizwa ngokuba licala elikude. Asisoloko sisebumnyameni. Ukukhanya kweLanga kufikelela kwiindawo ezininzi zomphezulu weNyanga ngamaxesha ahlukeneyo kumjikelo wayo, nangona eminye imigodi enzulu ekufutshane neepali ihlala isisithunzi. Ukuma komjikelo weNyanga, ukujikeleza kwayo nokushukuma kwayo okuncinane okubonakala ngathi kuyenzeka konke kunceda ekuchazeni oko sinokukubona.

Ukujikeleza kube kanye kumjikelo omnye

INyanga ithatha iintsuku ezingama-27.32166 ukujikeleza kube kanye xa ithelekiswa neenkwenkwezi ezikude, yaye ithatha iintsuku ezingama-27.32166 ukwenza umjikelo omnye ejikeleza uMhlaba. Ngenxa yokuba la maxesha ayafana, ubuso obufanayo ngokubanzi buhlala bujonge kwiplanethi yethu. Ukuba iNyanga ibingazijikelezi kwaphela, ukutshintsha kwendawo yayo kumjikelo wayo bekunokwenza ukuba kubonakale iindawo ezahlukahlukeneyo zobude bayo. Kunoko, ijikeleza ngokuthe chu njengoko ihamba, ihambisana nomjikelo wayo.

Umzekelo oqhelekileyo ngowokuhamba ujikeleze umntu ujonge kuye. Kufuneka ujike kube kanye ngexesha lokujikeleza kwakho, nangona umntu okujongileyo ebona icala elinye lentloko yakho ngalo lonke ixesha. Ukujikeleza kweNyanga akubonakali lula kuba akukho ndawo ibalulekileyo eMhlabeni eyenza kube lula ukuqaphela ukujikeleza kwayo ubusuku nobusuku.

Ixesha leentsuku ezingama-27.32166 lokujikeleza kweNyanga asilo xesha elisusela kwenye inyanga epheleleyo ukuya kwenye. Umjikelo wezigaba uthatha iintsuku ezingama-29.53059 kuba, ngoxa iNyanga ijikeleza uMhlaba, inkqubo yoMhlaba neNyanga nayo ijikeleza iLanga. Emva kokugqiba umjikelo omnye, iNyanga kufuneka ihambe umganyana ukuze iphinde ibuyele kulungelelwaniso olufanayo neLanga noMhlaba. Isikhokelo sezigaba zeNyanga sichaza indlela ii-engile ezitshintshayo zeLanga, uMhlaba neNyanga ezibangela ngayo izigaba esizibonayo.

Indlela amandla amaza alungelelanisa ngayo ukujikeleza kweNyanga

Ukutshixeka okubangelwa ngamandla amaza sisiphumo samandla omxhuzulane asebenza kumzimba ojikelezayo ekuhambeni kwexesha. Umxhuzulane woMhlaba utsala ngamandla ngakumbi kwicala leNyanga elikufutshane noMhlaba kunakwicala elikude. Lo mahluko uyolula iNyanga kancinane, uze udale ukuguquka kwemilo okubangelwa ngamandla amaza. Xa ukujikeleza kweNyanga nomjikelo wayo bekungekalungelelaniswa, olu guquko belungangqinelani ncam necala eliphakathi koMhlaba neNyanga. Amandla ajikelezisayo omxhuzulane aphuma kuloo nto ayitshintsha indlela ejikeleza ngayo iNyanga, ngoxa ukungqubana kwangaphakathi kwakususa amandla okujikeleza.

Ekuhambeni kwexesha, ezi ziphumo zayicothisa iNyanga de ukujikeleza kube kanye kwathatha ixesha elilinganayo nomjikelo omnye. Kule meko ilungelelanisiweyo, ukuguquka kwemilo okubangelwa ngamandla amaza kuhlala kuphantse kungqinelane noMhlaba, ngoko amandla ajikelezisayo aphindaphindayo awayetshintsha ukujikeleza aba mancinane kakhulu. Ukutshixeka okubangelwa ngamandla amaza akungamandla akhethekileyo abamba ubuso obunye bungashukumi; sisiphumo esizinzileyo sokujikeleza, umxhuzulane nokulahleka kwamandla.

Iziphumo zamandla amaza zisabalulekile kwinkqubo yoMhlaba neNyanga. INyanga iya isuka kuMhlaba malunga ne-3.8 cm ngonyaka, ngenxa yonxibelelwano lwamandla amaza oludlulisela isantya esijikelezayo phakathi kwezinto ezikule nkqubo. Le ntshukumo ayibonakali ngokuqwalasela kube kanye, kodwa idibanisa ukujikeleza kweNyanga okutshixekileyo notshintshiselwano oluqhubekayo phakathi komjikelo nokujikeleza kwayo.

Icala elikude alililo icala elimnyama

Icala elikude sisiqingatha nje esijonge kude noMhlaba. Lifumana ukukhanya kweLanga njengokuba kwenza icala elikufutshane, xa iNyanga ijikeleza iplanethi yethu. Xa inyanga iphelele, icala elikufutshane liyakhanyiswa yaye icala elikude lijonge kakhulu kude neLanga; xa iNyanga isenyangeni entsha, icala elikude liyakhanyiswa ngoxa icala elikufutshane lisemnyameni ubukhulu becala. Lo mjikelo uyatshintshana njengoko iNyanga idlula kwizigaba zayo.

Kukho umqathango omnye obalulekileyo: ayizizo zonke iindawo zeNyanga ezitshintshana phakathi kokukhanya kweLanga nobumnyama. Kufutshane neepali, iLanga lihlala liphantsi ngaphezu komphezulu. Eminye imigangatho yemigodi enzulu ikhuseleke kakhulu ziindonga zayo kangangokuba ukukhanya kweLanga akuze kuyifikelele, nto leyo eshiya iindawo ezihlala zisisithunzi. Ezi ndawo zikhethekileyo zibangelwa ziimpawu zendawo zomhlaba ne-engile ephantsi yeLanga, hayi kukuba zik kwicala elikude.

Ngoko ke ibinzana elithi “icala elimnyama leNyanga” linokulahlekisa. Linokusetyenziswa ngokungacwangciswanga xa kubhekiswa kwicala elikude, kodwa alichazi isiqingatha esingafumani kukhanya kweLanga. Ukuze ubone indlela imihla namaxesha ezigaba atshintsha ngayo kulo mjikelo, sebenzisa ikhalenda yezigaba zeNyanga yenyanga nenyanga.

Ukushukuma okuncinane kutyhila ummandla ongakumbi womphezulu

Xa ixesha lihamba, uMhlaba awuboni kanye isiqingatha seNyanga. Umjikelo weNyanga umile okweqanda kancinane, ngoko isantya sayo sokujikeleza uMhlaba siyatshintsha: ihamba ngokukhawuleza xa ikufutshane noMhlaba nangokucothayo xa ikude. Isantya sayo sokuzijikeleza sihlala siphantse singatshintshi, ngoko ukutshintsha kwesantya sayo kumjikelo kuyenza ibonakale ngathi iyashukuma kancinane ukusuka kwelinye icala ukuya kwelinye. Le ntshukumo ibonakala ngathi iyenzeka ibizwa ngokuba kukushukuma kobude.

Ukushukuma kobubanzi kunesizathu esahlukileyo. I-axis ejikeleza kuyo iNyanga ithambekele nge-1.54 degrees kumphezulu wendiza ye-ecliptic, yaye umjikelo wayo uthambekele nge-5.14 degrees kumphezulu wendiza ye-ecliptic. Xa zidityanisiwe, ezi engile zenza ukuba ngamaxesha athile kumjikelo wayo ababukeli babone umganyana ngaphaya kwepali esemantla okanye esemazantsi yeNyanga. Umgama weNyanga nendawo akuyo umntu obukeleyo eMhlabeni nazo zinefuthe elincinane koko kubonwayo.

Ukushukuma kwayo okubonakala ngathi kuyenzeka akulivezi lonke icala elikude ngaxeshanye. Kunika ababukeli ithuba lokukroba ngaphaya komphetho obonakalayo ekuhambeni kwexesha. Lilonke, malunga ne-59 percent yomphezulu weNyanga inokubonwa eMhlabeni ngaxa lithile, nangona kungabonakali ngaphezu kwesiqingatha nangawuphi na umzuzu othile. Oku kutyhileka kancinci kancinci kungenxa yokuba iimephu ezineenkcukacha zomphezulu weNyanga zidlulela ngaphaya kobuso obubonakala busembindini xa uyijonga ngesiqhelo.

Izinto onokuziphawula useMhlabeni

Indlela eluncedo yokujonga le mpembelelo kukuthelekisa uphawu oluqaphelekayo olukufutshane nomphetho weNyanga ngemihla eyahlukeneyo. Ukushukuma kwayo okubonakala ngathi kuyenzeka kuyayitshintsha indlela umphetho wayo obonakala ngayo, ngoko umngxuma okanye ithafa elimnyama elikufutshane nomphetho lisenokubonakala ngakumbi ngomhla othile kunakowomnye. Utshintsho alubonakali lula ngaphandle kweteleskopu okanye iibhayinotyhulari, yaye ukutshintsha kwendlela iNyanga emi ngayo esibhakabhakeni nako kunokwenza uthelekiso lube nzima. Khumbula uphawu olufanayo uze uthelekise imifanekiso ethathwe xa izigaba zifana.

Indlela ebonakala ngayo ixhomekeke kwindawo okuyo eMhlabeni nangexesha obuke ngalo. Ideshibhodi yeNyanga yesixeko ibonelela ngolwazi lwendawo malunga nesigaba nokukhanya kweNyanga, ukuphuma nokutshona kwayo, ukuphakama ne-azimuth, umgama, nembonakalo yesibhakabhaka enemozulu yendawo. Xa ucwangcisa, isikhokelo sexesha elifanelekileyo lokubona iNyanga sichaza indlela isigaba neemeko zendawo ezichaphazela ngayo ixesha ebonakala ngalo ngaphezu komphezulu. Ukujikeleza kweNyanga okulungelelanisiweyo kuchaza isizathu sokuba ubuso bayo obuqhelekileyo buhlale bujonge kuthi; ukushukuma kwayo okubonakala ngathi kuyenzeka kunika ababukeli abanomonde umbono otshintshayo wentwana engaphaya kwabo.