A sọ orúkọ rẹ̀ fún ìkigbe ìkookò nínú òru tutu àárín igba otutu
Tún mọ̀ bí: Old Moon, Ice Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Quiet Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
正月 (Zhēngyuè) — Primary Month
Hindu (Purnima)
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Shakambhari Purnima
Japan ìbílẹ̀
睦月 (Mutsuki) — Month of Affection
Anglo-Saxon
Æftera Geola — After Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Manidoo-giizis — Spirit Moon
Cree (Ininew)
Kisē-pīsim — Great Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Moon After Yule
A sọ orúkọ rẹ̀ fún ojú egbon tó wọpọ̀ jùlọ ní February
Tún mọ̀ bí: Hunger Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Moon of Ice
Ṣáínà ìbílẹ̀
杏月 (Xìngyuè) — Apricot Month
Hindu (Purnima)
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Sacred bathing at Prayagraj
Japan ìbílẹ̀
如月 (Kisaragi) — Month of Changing Clothes
Anglo-Saxon
Solmonath — Month of Cakes
Ojibwe (Anishinaabe)
Mkwa-giizis — Bear Moon
Cree (Ininew)
Mikisiw-pīsim — Eagle Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Storm Moon
Àwọn iṣu ilẹ̀ kòkòrò ń fara hàn bí ilẹ̀ ṣe ń gbóná ní ìbẹ̀rẹ̀ ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn
Tún mọ̀ bí: Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Moon of Winds
Ṣáínà ìbílẹ̀
桃月 (Táoyuè) — Peach Month
Hindu (Purnima)
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Holi
Japan ìbílẹ̀
弥生 (Yayoi) — Ever Growing
Anglo-Saxon
Hrethmonath — Month of the Goddess Hretha
Ojibwe (Anishinaabe)
Ziizbaakdoke-giizis — Sugar Moon
Cree (Ininew)
Niska-pīsim — Goose Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Chaste Moon
A sọ orúkọ rẹ̀ fún phlox ilẹ̀ pupa (ẹ̀yà ìgbẹ́), ọ̀kan lára àwọn ododo igbó tó kọ́kọ́ tú ní ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn
Tún mọ̀ bí: Egg Moon, Fish Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Growing Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
梅月 (Méiyuè) — Plum Month
Hindu (Purnima)
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Hanuman Jayanti
Japan ìbílẹ̀
卯月 (Uzuki) — Deutzia Month
Anglo-Saxon
Eosturmonath — Month of the Goddess Eostre
Ojibwe (Anishinaabe)
Iskigamizige-giizis — Boiling Sap Moon
Cree (Ininew)
Ayīki-pīsim — Frog Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Seed Moon
Àwọn ododo ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn tó pọ̀ ní pàtàkì tú nínú àwọn pẹ̀tẹ́lẹ̀ àti igbó
Tún mọ̀ bí: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Bright Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
Hindu (Purnima)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Buddha Purnima
Japan ìbílẹ̀
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
Anglo-Saxon
Thrimilce — Three Milkings
Ojibwe (Anishinaabe)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
Cree (Ininew)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Hare Moon
Micromoon Òṣùpá búlúù
Àwọn ododo ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn tó pọ̀ ní pàtàkì tú nínú àwọn pẹ̀tẹ́lẹ̀ àti igbó
Tún mọ̀ bí: Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Bright Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
榴月 (Liúyuè) — Pomegranate Month
Hindu (Purnima)
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Buddha Purnima
Japan ìbílẹ̀
皐月 (Satsuki) — Rice-Planting Month
Anglo-Saxon
Thrimilce — Three Milkings
Ojibwe (Anishinaabe)
Waawaaskone-giizis — Flower Moon
Cree (Ininew)
Sākipakāwi-pīsim — Budding Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Hare Moon
Micromoon
Àkókò gígé ẹ̀gbẹ kìjìkìjì tó ga jùlọ
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Moon of Horses
Ṣáínà ìbílẹ̀
荷月 (Héyuè) — Lotus Month
Hindu (Purnima)
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Vat Purnima
Japan ìbílẹ̀
水無月 (Minazuki) — Month of Water
Anglo-Saxon
Ærra Litha — Before Midsummer
Ojibwe (Anishinaabe)
Ode'imini-giizis — Strawberry Moon
Cree (Ininew)
Opāskāwēwi-pīsim — Hatching Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Dyan Moon
Àgbò agbọnrin (bucks) bẹ̀rẹ̀ sí í hù iwo tuntun tó ní àwọ awọ rẹ̀
Tún mọ̀ bí: Thunder Moon, Hay Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Moon of Claiming
Ṣáínà ìbílẹ̀
兰月 (Lányuè) — Orchid Month
Hindu (Purnima)
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Guru Purnima
Japan ìbílẹ̀
文月 (Fumizuki) — Month of Literature
Anglo-Saxon
Æftera Litha — After Midsummer
Ojibwe (Anishinaabe)
Miin-giizis — Blueberry Moon
Cree (Ininew)
Paskowi-pīsim — Moulting Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Mead Moon
Ẹja nlanla ni a mú lọ́pọ̀lọpọ̀ jùlọ ní Great Lakes
Tún mọ̀ bí: Green Corn Moon, Grain Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Dispute Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
桂月 (Guìyuè) — Osmanthus Month
Hindu (Purnima)
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Raksha Bandhan
Japan ìbílẹ̀
葉月 (Hazuki) — Leaf Month
Anglo-Saxon
Weodmonath — Plant Month
Ojibwe (Anishinaabe)
Manoominike-giizis — Ricing Moon
Cree (Ininew)
Ohpahowi-pīsim — Flying Up Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Corn Moon
Òṣùpá ìkórè
Àkókò ìkórè àgbàdo; tún ń jẹ́ lò nígbà tí Harvest Moon bá wà ní October
Tún mọ̀ bí: Barley Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Singing Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
菊月 (Júyuè) — Chrysanthemum Month
Hindu (Purnima)
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Madhu Purnima
Japan ìbílẹ̀
長月 (Nagatsuki) — Long Month
Anglo-Saxon
Halegmonath — Holy Month
Ojibwe (Anishinaabe)
Waatebagaa-giizis — Leaves Turning Moon
Cree (Ininew)
Nōcihito-pīsim — Mating Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Barley Moon
Àkókò ìdẹ̀dẹ̀ tó wùn — àwọn pẹ̀tẹ́lẹ̀ tó mọ́ lẹ́yìn ìkórè ṣàfihàn ẹranko
Tún mọ̀ bí: Falling Leaves Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Harvest Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
良月 (Liángyuè) — Auspicious Month
Hindu (Purnima)
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Sharad Purnima
Japan ìbílẹ̀
神無月 (Kannazuki) — Month Without Gods
Anglo-Saxon
Winterfylleth — Winter Full Moon
Ojibwe (Anishinaabe)
Binaakwe-giizis — Falling Leaves Moon
Cree (Ininew)
Kaskatinowi-pīsim — Freezing Up Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Blood Moon
Àkókò fífi àwọn ìdẹ ìkookò ọ̀pọ̀ pátákò ṣáájú kí ẹrọ bá dì ní igba otutu
Tún mọ̀ bí: Frost Moon, Freezing Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Dark Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
葭月 (Jiāyuè) — Reed Month
Hindu (Purnima)
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Dev Diwali
Japan ìbílẹ̀
霜月 (Shimotsuki) — Frost Month
Anglo-Saxon
Blotmonath — Blood Month — livestock sacrifice
Ojibwe (Anishinaabe)
Gashkadino-giizis — Freezing Over Moon
Cree (Ininew)
Thīkipiwi-pīsim — Ice-Forming Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Snow Moon
Supermoon
Ìbẹ̀rẹ̀ igba tutu jinlẹ̀ nítòsí solstice
Tún mọ̀ bí: Long Night Moon
Àwọn orúkọ kárí àwọn àṣà ìbílẹ̀
Celtic / Neo-Pagan
Cold Moon
Ṣáínà ìbílẹ̀
腊月 (Làyuè) — Sacrificial Month
Hindu (Purnima)
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा) Àjọyọ̀: Dattatreya Jayanti
Japan ìbílẹ̀
師走 (Shiwasu) — Teachers Running
Anglo-Saxon
Ærra Geola — Before Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Gchi-bboon-giizis — Big Winter Moon
Cree (Ininew)
Pawāčakinasīsi-pīsim — Frost Exploding Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Oak Moon
Colonial American
Àwọn orúkọ tí The Old Farmer's Almanac gbajúmọ̀ rẹ̀, tí wọ́n wà láti àwọn àṣà ìbílẹ̀ Algonquin àti Native American mìíràn tí wọ́n dàpọ̀ pẹ̀lú ìlò Colonial American. Ìwọ̀nyí ni àwọn orúkọ òṣùpá kíkún tí a mọ̀ jùlọ ní àgbáyé tí ó ń sọ èdè Gẹ̀ẹ́sì.
1
Wolf Moon
(Old Moon, Ice Moon)
2
Snow Moon
(Hunger Moon)
3
Worm Moon
(Crow Moon, Sap Moon, Sugar Moon)
4
Pink Moon
(Egg Moon, Fish Moon)
5
Flower Moon
(Planting Moon, Milk Moon, Corn Planting Moon)
6
Strawberry Moon
7
Buck Moon
(Thunder Moon, Hay Moon)
8
Sturgeon Moon
(Green Corn Moon, Grain Moon)
9
Corn Moon
(Barley Moon)
10
Hunter's Moon
(Falling Leaves Moon)
11
Beaver Moon
(Frost Moon, Freezing Moon)
12
Cold Moon
(Long Night Moon)
Celtic / Neo-Pagan
Àwọn orúkọ láti àwọn àṣà ìbílẹ̀ Wiccan àti Neo-Pagan ìgbàlódé, tí wọ́n sọ pé wọ́n wà láti àṣà ìbílẹ̀ Celtic. Gbajúmọ̀ nínú àwọn àwùjọ ẹ̀mí àti ti ẹ̀dá ní Yúróòpù àti Àríwá Amẹ́ríkà.
1
Quiet Moon
(Ice Moon)
2
Moon of Ice
(Storm Moon)
3
Moon of Winds
(Seed Moon, Death Moon)
4
Growing Moon
(Awakening Moon)
5
Bright Moon
(Grass Moon)
6
Moon of Horses
(Planting Moon, Mead Moon)
7
Moon of Claiming
(Rose Moon)
8
Dispute Moon
(Lightning Moon, Wyrt Moon)
9
Singing Moon
(Wine Moon)
10
Harvest Moon
(Blood Moon, Sanguine Moon)
11
Dark Moon
(Tree Moon, Mourning Moon)
12
Cold Moon
(Oak Moon, Long Night Moon)
Ṣáínà ìbílẹ̀
Àwọn orúkọ ewì ìbílẹ̀ láti kàlẹ́ndà lunisolar Ṣáínà. Oṣù kọ̀ọ̀kan ni a sọ orúkọ rẹ̀ ní àbísí tàbí ànímọ́ ti ẹ̀dá tó ṣàpẹẹrẹ àkókò náà.
Kàlẹ́ndà òṣùpá — ìdọ́gba Gregorian tó sún mọ́ yàtọ̀ sí ọdún kọ̀ọ̀kan
1
正月 (Zhēngyuè)
Primary Month
2
杏月 (Xìngyuè)
Apricot Month
3
桃月 (Táoyuè)
Peach Month
4
梅月 (Méiyuè)
Plum Month
5
榴月 (Liúyuè)
Pomegranate Month
6
荷月 (Héyuè)
Lotus Month
7
兰月 (Lányuè)
Orchid Month
8
桂月 (Guìyuè)
Osmanthus Month
9
菊月 (Júyuè)
Chrysanthemum Month
10
良月 (Liángyuè)
Auspicious Month
11
葭月 (Jiāyuè)
Reed Month
12
腊月 (Làyuè)
Sacrificial Month
Hindu (Purnima)
Gbogbo òṣùpá kíkún (Purnima) nínú kàlẹ́ndà lunisolar Hindu ni a sọ orúkọ rẹ̀ ní ìbámu pẹ̀lú oṣù oṣùpá rẹ̀ tí ó sì dàpọ̀ mọ́ àjọyọ̀ ńlá tàbí ìgbàgbọ́ mímọ́.
Kàlẹ́ndà òṣùpá — ìdọ́gba Gregorian tó sún mọ́ yàtọ̀ sí ọdún kọ̀ọ̀kan
1
Pausha Purnima (पौष पूर्णिमा)
Shakambhari Purnima
2
Magha Purnima (माघ पूर्णिमा)
Sacred bathing at Prayagraj
3
Phalguna Purnima (फाल्गुन पूर्णिमा)
Holi
4
Chaitra Purnima (चैत्र पूर्णिमा)
Hanuman Jayanti
5
Vaishakha Purnima (वैशाख पूर्णिमा)
Buddha Purnima
6
Jyeshtha Purnima (ज्येष्ठ पूर्णिमा)
Vat Purnima
7
Ashadha Purnima (आषाढ़ पूर्णिमा)
Guru Purnima
8
Shravana Purnima (श्रावण पूर्णिमा)
Raksha Bandhan
9
Bhadrapada Purnima (भाद्रपद पूर्णिमा)
Madhu Purnima
10
Ashvina Purnima (आश्विन पूर्णिमा)
Sharad Purnima
11
Kartika Purnima (कार्तिक पूर्णिमा)
Dev Diwali
12
Margashirsha Purnima (मार्गशीर्ष पूर्णिमा)
Dattatreya Jayanti
Japan ìbílẹ̀
Wafu Getsumei — àwọn orúkọ oṣù Japan àtijọ́ láti àkókò Heian, tí wọ́n da lórí kàlẹ́ndà lunisolar ní àkọ́kọ́. Ṣì ń jẹ́ lò nínú ewì, àwọn ìsọdi àṣà ìbílẹ̀ àti àwọn ìtọ́kasí àṣà ìbílẹ̀.
Kàlẹ́ndà òṣùpá — ìdọ́gba Gregorian tó sún mọ́ yàtọ̀ sí ọdún kọ̀ọ̀kan
1
睦月 (Mutsuki)
Month of Affection
2
如月 (Kisaragi)
Month of Changing Clothes
3
弥生 (Yayoi)
Ever Growing
4
卯月 (Uzuki)
Deutzia Month
5
皐月 (Satsuki)
Rice-Planting Month
6
水無月 (Minazuki)
Month of Water
7
文月 (Fumizuki)
Month of Literature
8
葉月 (Hazuki)
Leaf Month
9
長月 (Nagatsuki)
Long Month
10
神無月 (Kannazuki)
Month Without Gods
11
霜月 (Shimotsuki)
Frost Month
12
師走 (Shiwasu)
Teachers Running
Islamu (Hijri)
Kàlẹ́ndà Islam jẹ́ oṣùpá pátápátá láìsí ìfikún, nítorí nà àwọn oṣù rẹ̀ 12 yíká gbogbo àkókò Gregorian ní ìyípadà ~33 ọdún. Àwọn orúkọ oṣù so pọ̀ mọ́ ìjẹ́pàtàkì ìtàn àti ìsìn, kì í ṣe àwọn àkókò.
Àwọn oṣù Hijri yíká nínú ọdún Gregorian ní ìyípadà ~33 ọdún kò sì bá àwọn àkókò tí a gbékalẹ̀ mu
1
Muḥarram (مُحَرَّم)
Forbidden — sacred month
2
Ṣafar (صَفَر)
Empty — homes left empty for travel
3
Rabīʿ al-Awwal (رَبِيع ٱلْأَوَّل)
First Spring
4
Rabīʿ ath-Thānī (رَبِيع ٱلثَّانِي)
Second Spring
5
Jumādā al-Ūlā (جُمَادَىٰ ٱلْأُولَىٰ)
First of Parched Land
6
Jumādā ath-Thāniyah (جُمَادَىٰ ٱلثَّانِيَة)
Second of Parched Land
7
Rajab (رَجَب)
To Respect — sacred month
8
Shaʿbān (شَعْبَان)
Scattered — preparation for Ramadan
9
Ramaḍān (رَمَضَان)
Intense Heat — month of fasting
10
Shawwāl (شَوَّال)
Raised — Eid al-Fitr
11
Dhū al-Qaʿdah (ذُو ٱلْقَعْدَة)
Month of Rest — sacred month
12
Dhū al-Ḥijjah (ذُو ٱلْحِجَّة)
Month of Pilgrimage — Hajj
Anglo-Saxon
Láti De Temporum Ratione Bede olùborí (725 AD), àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ tó tóbi ti kàlẹ́ndà Anglo-Saxon ṣáájú Kristẹni. Pàtàkì, Eosturmonath (April) ni ìpilẹ̀ọrọ̀ "Easter."
1
Æftera Geola
After Yule
2
Solmonath
Month of Cakes
3
Hrethmonath
Month of the Goddess Hretha
4
Eosturmonath
Month of the Goddess Eostre
5
Thrimilce
Three Milkings
6
Ærra Litha
Before Midsummer
7
Æftera Litha
After Midsummer
8
Weodmonath
Plant Month
9
Halegmonath
Holy Month
10
Winterfylleth
Winter Full Moon
11
Blotmonath
Blood Month — livestock sacrifice
12
Ærra Geola
Before Yule
Ojibwe (Anishinaabe)
Àwọn Ojibwe tẹ̀lé oṣù 13, tó ṣàpẹẹrẹ scutes 13 lórí ẹ̀yìn ahun. Àwọn orúkọ yàtọ̀ sí àwùjọ àti èdè ìbílẹ̀, tí wọ́n so pọ̀ mọ́ àwọn ìmọ̀-ẹ̀dá ti ẹkùn Great Lakes.
Àṣà ìbílẹ̀ oṣù 13 — oṣù kẹ́tàlá ń ṣẹlẹ̀ nísọdipúpọ̀ ní gbogbo ọdún 3
1
Manidoo-giizis
Spirit Moon
2
Mkwa-giizis
Bear Moon
3
Ziizbaakdoke-giizis
Sugar Moon
4
Iskigamizige-giizis
Boiling Sap Moon
5
Waawaaskone-giizis
Flower Moon
6
Ode'imini-giizis
Strawberry Moon
7
Miin-giizis
Blueberry Moon
8
Manoominike-giizis
Ricing Moon
9
Waatebagaa-giizis
Leaves Turning Moon
10
Binaakwe-giizis
Falling Leaves Moon
11
Gashkadino-giizis
Freezing Over Moon
12
Gchi-bboon-giizis
Big Winter Moon
Cree (Ininew)
Kàlẹ́ndà oṣù 13 Cree láti àwọn àwùjọ àríwá àti àárín gbùngbùn. Àwọn orúkọ oṣù ṣàpẹẹrẹ àwọn ẹranko, ojú ọjọ́, àti àwọn ìyípadà ẹ̀dá tí a ṣàkíyèsí kárí ilẹ̀ igbó boreal Kánádà.
Àṣà ìbílẹ̀ oṣù 13 — oṣù kẹ́tàlá ń ṣẹlẹ̀ nísọdipúpọ̀ ní gbogbo ọdún 3
1
Kisē-pīsim
Great Moon
2
Mikisiw-pīsim
Eagle Moon
3
Niska-pīsim
Goose Moon
4
Ayīki-pīsim
Frog Moon
5
Sākipakāwi-pīsim
Budding Moon
6
Opāskāwēwi-pīsim
Hatching Moon
7
Paskowi-pīsim
Moulting Moon
8
Ohpahowi-pīsim
Flying Up Moon
9
Nōcihito-pīsim
Mating Moon
10
Kaskatinowi-pīsim
Freezing Up Moon
11
Thīkipiwi-pīsim
Ice-Forming Moon
12
Pawāčakinasīsi-pīsim
Frost Exploding Moon
Yúróòpù Àárọ̀ Àárọ̀
Àwọn àṣà ìbílẹ̀ almanac ìtàn Gẹ̀ẹ́sì àti Yúróòpù láti Àárọ̀ Àárọ̀, tí wọ́n dàpọ̀ àwọn ìyípadà àgbàdo, kàlẹ́ndà ìsìn Kristẹni, àti àwọn ipa ṣáájú Kristẹni.
1
Moon After Yule
(Wolf Moon)
2
Storm Moon
(Ice Moon)
3
Chaste Moon
(Lenten Moon)
4
Seed Moon
(Paschal Moon)
5
Hare Moon
(Milk Moon)
6
Dyan Moon
(Mead Moon, Rose Moon)
7
Mead Moon
(Hay Moon)
8
Corn Moon
(Grain Moon)
9
Barley Moon
(Fruit Moon)
10
Blood Moon
(Harvest Moon)
11
Snow Moon
(Frost Moon)
12
Oak Moon
(Yule Moon)
Supermoon
Òṣùpá kíkún ní tàbí nítòsí perigee (ìbáwí tó sunmọ̀ jùlọ sí Earth). Ó lè dàbí 14% tóbi àti 30% dídán ju òṣùpá kíkún ní apogee lọ. Ó ń ṣẹlẹ̀ ní 3–4 ìgbà fún ọdún.
Òṣùpá búlúù
Òṣùpá kíkún kejì nínú oṣù kàlẹ́ndà kan. Ó ń ṣẹlẹ̀ nísọdipúpọ̀ ni gbogbo ọdún 2.5. Ìtumọ̀ àṣà ìbílẹ̀ (àtijọ́) ni òṣùpá kíkún kẹta nínú àkókò kan tó ní àwọn òṣùpá kíkún mẹrin.
Òṣùpá ìkórè
Òṣùpá kíkún tó sún mọ́ autumnal equinox. Ó ń jáde ní ~25–30 ìṣẹ́jú kẹhìn ní gbogbo alẹ́ (vs. ~50 ìṣẹ́jú tó ń jẹ́ déédé), ó ń pèsè ìmọ́lẹ̀ alẹ́ gígùn fún ìkórè.
Òṣùpá ẹ̀jẹ̀
Ìwọ̀-òrùn òṣùpá pátápátá máa ń yí òṣùpá di copper-pupa bí afẹ́fẹ́ Earth ṣe ń tẹ ìmọ́lẹ̀ oorun sínú ojìji. Fíísíìkì kannáà tó ń jẹ́ kí àwọn ìwọ̀-oorun rí pupa ni ó ń sọ̀ di àwọ́ òṣùpá tó fiphala.
Micromoon
Òṣùpá kíkún ní tàbí nítòsí apogee (jìnnà jùlọ sí Earth). Ó dàbí kékeré àti àìdán jùlọ ju supermoon lọ — ẹ̀bùn kejì ti ìwọ̀n àyàgbẹ̀ oṣùpá.
Kíni àwọn orúkọ òṣùpá kíkún?
Àwọn orúkọ òṣùpá kíkún jẹ́ àwọn orúkọ ìbílẹ̀ tí àwọn àṣà ìbílẹ̀ oríṣiríṣi ti fún òṣùpá kíkún oṣù kọ̀ọ̀kan. Àwọn tí a mọ̀ jùlọ ni àwọn orúkọ Colonial American tí wọ́n wà láti àwọn àṣà ìbílẹ̀ Algonquin àti Native American mìíràn (Wolf Moon, Snow Moon, bẹ́ẹ̀bẹ́ẹ̀lọ), ṣùgbọ́n àwọn àṣà ìbílẹ̀ kárí ayé ní àwọn àṣà ìbílẹ̀ fífún orúkọ tiwọn.
Kí ló dé tí gbogbo òṣùpá kíkún ní orúkọ?
Ṣáájú àwọn kàlẹ́ndà ìgbàlódé, àwọn ènìyàn ń tọpinpin àkókò nípasẹ̀ ìyípadà oṣùpá. Gbogbo òṣùpá kíkún ni a fà mọ́ ìpele àkókò — ìdé ìkookò, ojú egbon àkọ́kọ́, ìkórè ẹ̀gbẹ kìjìkìjì. Fifún orúkọ àwọn òṣùpá kíkún ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn àwùjọ láti retí àwọn ìyípadà àkókò àti ṣètò àwọn iṣẹ́ bíi gbìn, ìdẹ̀dẹ̀, àti ìkórè.
Kíni Harvest Moon?
Harvest Moon ni òṣùpá kíkún tó sún mọ́ autumnal equinox (nísọdipúpọ̀ ní September 22). Ó jẹ́ àrà ọ̀tọ̀ nítorí pé ó ń jáde ní 25–30 ìṣẹ́jú kẹhìn ní gbogbo alẹ́, ní àfiwé pẹ̀lú ìdádúró 50 ìṣẹ́jú tó jẹ́ déédé. Èyí pèsè àwọn agbẹ̀ pẹ̀lú ìmọ́lẹ̀ alẹ́ gígùn láti mú àwọn ìkórè wọn wọlé ṣáájú igba otutu.
Kíni Supermoon?
Supermoon ni òṣùpá kíkún tó ṣẹlẹ̀ ní tàbí nítòsí perigee — ìpọ́n tó sunmọ̀ jùlọ ti Òṣùpá sí Earth nínú pápá rẹ̀. Ó lè dàbí 14% tóbi àti 30% dídán ju òṣùpá kíkún ní apogee (Micromoon) lọ. Supermoons ń ṣẹlẹ̀ ní ìgbà 3 sí 4 fún ọdún.
Kíni Òṣùpá búlúù?
Òṣùpá búlúù ni òṣùpá kíkún kejì nínú oṣù kàlẹ́ndà kan. Èyí ń ṣẹlẹ̀ nísọdipúpọ̀ ni gbogbo ọdún 2.5. Ìtumọ̀ àṣà ìbílẹ̀ àtijọ́ (láti Maine Farmer's Almanac) ṣàpèjúwe Òṣùpá búlúù gẹ́gẹ́ bí òṣùpá kíkún kẹta nínú àkókò tó ní àwọn òṣùpá kíkún mẹrin.
Ṣé gbogbo àwọn àṣà ìbílẹ̀ ń sọ orúkọ fún àwọn òṣùpá kíkún wọn?
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àṣà ìbílẹ̀ kárí ayé ní àwọn àṣà ìbílẹ̀ fún fifún orúkọ àwọn òṣùpá kíkún tàbí àwọn oṣù oṣùpá. Ṣáínà, Hindu, Japan, Islamu, Celtic, Anglo-Saxon, àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn àṣà ìbílẹ̀ Ìbílẹ̀ ní àwọn ètò fífún orúkọ tí wọn yàtọ̀ sí ara wọn. Àwọn kan so pọ̀ mọ́ kàlẹ́ndà oorun (àwọn oṣù tí a gbékalẹ̀), nígbà tí àwọn mìíràn tẹ̀lé kàlẹ́ndà oṣùpá tí wọ́n sì yípadà ní ìfiwéra sí àwọn ọjọ́ Gregorian ní gbogbo ọdún.