Báti ènìyàn ní rígbé láti padà sí Ọ̀run pé Artemis program, ọran ìrànlọ́wọ́ kan ní yó ti hàn tí òpólòpó ènìyàn kò ní èrò: kilosẹ̀ àkókò ni ọ̀run? Ní April 2, 2024, White House Office of Science and Technology Policy (OSTP) ní párade NASA láti ṣe àǹfàní àkókò lunar tuntun tí a pè ní Coordinated Lunar Time, tàbí LTC, tẹ̀ẹ̀ ọ̀pọ̀ ìta ọdún.
Báwo ni Ọ̀run Pẹ̀ Ètò Àkókò rẹ̀
Ní Ayé, àwa ní gbàdọ̀ Coordinated Universal Time (UTC), eyí tí a ní àwa pé network ní ọ̀kọ̀ mẹ́ta ọgbọ̀n atomic clocks ní ilẹ̀ àìlú. GPS àwọn satellite, àwọn ètò owó, àwọn grid iko, àti internet àyè pé àǹfàní ní ìṣeéṣe àǹfàní pé UTC.
Oọ̀run ní ìpín àrá eyí. Nítorí àrá ẹ̀kó ọ̀run ní aiye ju ayé lọ, àkókò ní ọ̀run ń rẹ̀ àpẹ̀rẹ̀ 56.02 microsecond yíya ju ọjọ́ kan tán àkókò tí a fihàn ní Ayé. Ìpá yìí — tí Einstein's general theory of relativity ti á sọ — ní pé simple relay ti Ayé àkókò sí Ọ̀run yóò ní ìbọ̀ tókù pé ọ̀run àkókò.
Ojọ́ kan, iṣẹ́jú 56 yóò dá alẹ́. Síbẹ̀ fún ètò ìkànrò, ìbọ̀ yìí ní àbá ìpìlẹ̀ àwọn ìronú òpó mẹ́rin-jin ìwọ̀ òkè — tó tobi ìdásọ gidi alẹ̀, rover ìkànrò, àti ìjárá àkókò ìdá ẹ̀kó àtúntú.
Báwo ni LTC Ní Ṣe
Coordinated Lunar Time ní jẹ́ àbá lójú ètò àkókò UTC síbẹ̀ tí a ní ìya fún ọ̀run. Àǹfàní ní ní ẹka atomic clocks ní ọ̀run àgbègbè àti ní ọ̀run èkó. Àwọn àkókò yìí ní jẹ́ àwọn tó ní à ṣòkè tí a ní ètò ìgbèkúlẹ̀ àkókò lunar.
LTC ní ní àǹfàní àǹfàní tí a ṣẹ̀ pé UTC nítorí pé àkókò yóò ní ìya tó gẹ́gẹ́ nítorí àtúntú sítorí lótó àìlú àti Ọ̀run. Ìpá àsedà jẹ́ pé LTC ní rí ìlọ́siwájú ìbọ̀ — ìbọ̀ tókù tí ní pé àkókò lunar ní rẹ̀.
National Institute of Standards and Technology (NIST) ní bínjẹ́ ètò tékníkal ní August 2024 tí ní ìbáàkọ pé báwo ni a ní dá àkókò lunar ó sí UTC tí a ní ìfapáde ìdábọ̀.
Ọrụ̀ Àìlú
Ìgbeẹ̀ àkókò lunar ní jẹ́ ọrụ̀ NASA kan àyòkélé. International Committee on Global Navigation Satellite Systems (ICG) ní ṣe ipẹ́ ẹ̀kọ́ kan ní ọdún 2024 láti ṣe àǹfàní ìgbeẹ̀ àkókò ọ̀run àtúntú. Artemis Accords — eyí tí ọpọ̀ ọgòjì orílẹ̀ ní ọ̀ọ́ — ní ọ̀wọ̀ àǹfàní pé ètò àǹfàní ní ọ̀run — àti pé àkókò tó kan àǹfàní jẹ́ àsedà.
European Space Agency (ESA) ní tun kẹ́kọ̀ọ́ ìgbeẹ̀ àkókò lunar gẹ́gẹ́ pé Moonlight initiative, eyí tí ó fẹ́ láti ṣe ifowora àǹfàní àti ìkànrò ní Ọ̀run.
Kín ni LTC Túbọ̀ fún Oní
Ètò àkókò lunar tuntun ní jẹ́ àǹfàní ìkànrò gidi fún àwọn landers àti rovers, ètò ifowora tí ó wúwo nítorí àkókò nítorí Ayé àti Ọ̀run, àǹfàní nítorí àwọn irinṣe tó ó sí ayé àìkọ̀, àti àsedà fún ìgbeẹ̀ àkókò ní Mars àti òkù ọrùn.
Simulated Coordinated Lunar Time tí a ríí lójú moontimenow.com ní lo ìlọ́siwájú ìbọ̀ tí a bínjẹ́ 56.02 microsecond ní ọjọ́, ní ìbọ̀ ó sí J2000.0 epoch, láti àdábọ̀ kí ni àkókò LTC àǹfàní yóò rí lónìí.