Micromoon jẹ́ oṣupa kíkún tó máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí Oṣupa bá jìnnà díẹ̀ sí Ilẹ̀ Ayé, nítòsí apá tó jìnnà jù lọ nínú yíyípo rẹ̀. Oṣupa fúnra rẹ̀ kì í dín kù. Ó kàn máa ń gba ààyè díẹ̀ sí i ní ojú ọ̀run, bí bọ́ọ̀lù tó jìnnà ṣe máa ń dà bí ẹni pé ó kéré sí bọ́ọ̀lù kan náà tó sún mọ́ni.
Èyí mú kí micromoon jẹ́ òdìkejì supermoon: ọ̀kan ń ṣàfihàn ìjìnnà tó pọ̀ jù lọ tí Oṣupa lè jìnnà sí wa, èkejì sì ń ṣàfihàn ìjìnnà tó kéré jù lọ. Kò sí èyí tó jẹ́ ìpele Oṣupa ọ̀tọ̀, bẹ́ẹ̀ ni kò sí èyí tó ń yí àwòrán àwọn ilẹ̀ gíga tó mọ́lẹ̀ àti àwọn pẹ̀tẹ́lẹ̀ dúdú tó wọ́pọ̀ lójú Oṣupa padà.
Ìbéèrè tó fani mọ́ra kì í ṣe bóyá ìyàtọ̀ ìwọ̀n wà—ó wà—ṣùgbọ́n bí ó ṣe tóbi tó àti bóyá o lè ṣàkíyèsí rẹ̀. Fọ́tò tí a ya ní ọ̀nà kan náà lè fi ìyípadà kan hàn, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ṣòro gan-an láti ṣèdájọ́ rẹ̀ nípa wíwo oṣupa kíkún kan ṣoṣo.
Kí Ni Ó Jẹ́ Kí Ohun Kan Lè Jẹ́ Micromoon?
Kò sí ìwọ̀n ìjìnnà tí gbogbo àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sánmà gbà gẹ́gẹ́ bí ààlà fún ọ̀rọ̀ micromoon. Ó jẹ́ ọ̀rọ̀ àpèjúwe tí gbogbo ènìyàn ń lò, kì í ṣe orúkọ ẹ̀ka ohun àtọ̀runwá tí a ti ṣe àlàyé rẹ̀ ní ọ̀nà ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì. Nítorí náà, o lè rí àwọn ààlà ìjìnnà tàbí òfin àkókò tó yàtọ̀ síra nínú onírúurú ìtẹ̀jáde. Àwọn kan tún máa ń lo ọ̀rọ̀ náà fún oṣupa tuntun tó jìnnà, bó tilẹ̀ jẹ́ pé a kì í rí oṣupa tuntun lásán gẹ́gẹ́ bí disiki tó mọ́lẹ̀.
Lórí ojú òpó yìí, micromoon jẹ́ oṣupa kíkún tó jìnnà sí àárín Ilẹ̀ Ayé ju 405,000 km lọ. Ìwọ̀n láti àárín kan dé àárín èkejì yìí ni a ń pè ní ìjìnnà geocentric. Ó ń pèsè ibi ìtọ́kasí kan tó dúró ṣinṣin, dípò ìjìnnà tó máa ń yí padà gẹ́gẹ́ bí ibi tí olùwò wà lórí ilẹ̀ Ilẹ̀ Ayé.
Fún àpẹẹrẹ tó ní ọjọ́ pàtó, oṣupa kíkún ní 18 July 2027 ní ìjìnnà geocentric tó jẹ́ 406,220 km, ó sì bá àlàyé yìí mu. Fún àwọn ọjọ́ ìpele Oṣupa tuntun àti àkókò pàtó tí oṣupa kíkún máa ń ṣẹlẹ̀, lo àkójọ ìpele Oṣupa.
Ọ̀rọ̀ náà oṣupa kíkún apogi ṣàpèjúwe ipò tó wà ní ìpilẹ̀ rẹ̀: oṣupa kíkún tó sún mọ́ ibi tó jìnnà jù lọ nínú yíyípo Oṣupa. Kò túmọ̀ sí dandan pé àkókò tí oṣupa kíkún bá ṣẹlẹ̀ àti àkókò apogi bá ara wọn mu gan-an. Orúkọ micromoon lè kan oṣupa kíkún tó sún mọ́ apogi tó bẹ́ẹ̀ tí ìjìnnà rẹ̀ fi kọjá ààlà tí a yàn.
Ìdí Tí Apogi àti Oṣupa Kíkún Kò Fi Máa Ń Bá Ara Wọn Mu Nígbà Gbogbo
Oṣupa ń tẹ̀lé ọ̀nà yíyípo tó ní ìrísí ẹyin, kì í ṣe àyíká pípé. Ibi tó sún mọ́ Ilẹ̀ Ayé jù lọ ni perigi; ibi tó jìnnà sí i jù lọ ni apogi. Ìjìnnà àárín rẹ̀ jẹ́ 384,400 km, nígbà tí ìjìnnà perigi àti apogi tó wọ́pọ̀ jẹ́ 363,300 km àti 405,500 km lọ́nà yìí. Àwọn iye tó wọ́pọ̀ yìí kì í ṣe ààlà tó dúró ṣinṣin: agbára òòfà Oòrùn máa ń kó ipa tó ń mú kí ìjìnnà gangan yàtọ̀ láti yíyípo kan sí òmíràn.
Ìjìnnà àti ìpele ń ṣàpèjúwe ohun méjì tó yàtọ̀. Ìjìnnà ń sọ ibi tí Oṣupa wà lójú ọ̀nà yíyípo rẹ̀ tó gùn sí apá kan. Ìpele ń sọ iye apá Oṣupa tí ìmọ́lẹ̀ Oòrùn ti tàn sí tí ó kọjú sí wa. Oṣupa kíkún máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí Oṣupa bá wà ní apá òdìkejì Oòrùn ní ojú ọ̀run Ilẹ̀ Ayé, yálà ó wà nítòsí perigi, apogi, tàbí ní àárín wọn.
Ìyípo àárín láti oṣupa tuntun kan dé èkejì, tí a ń pè ní oṣù synodic, máa ń gba ọjọ́ 29.53059. Ìyípo láti apogi kan dé èkejì jẹ́ ìlù ìyípo mìíràn. Nítorí pé àwọn ìlù ìyípo wọ̀nyí kò bá ara wọn mu, Oṣupa kì í padà sí ìjìnnà kan náà ní gbogbo ìgbà tí oṣupa kíkún bá ṣẹlẹ̀.
Ìdí nìyẹn tí àwọn oṣupa kíkún tó tẹ̀ lé ara wọn fi lè máa yí díẹ̀díẹ̀ láti èyí tó sún mọ́ wa díẹ̀ sí èyí tó jìnnà sí wa díẹ̀. Micromoon jẹ́ àjọṣe ipò méjì—ìpele kíkún àti ìjìnnà tó pọ̀—kì í ṣe ìpele àfikún tí a fi sínú ìyípo àwọn ìpele Oṣupa.
Báwo Ni Ó Ṣe Máa Ń Dà Bí Ẹni Pé Ó Kéré Sí I?
Fún ohun tó jìnnà bí Oṣupa, ìwọ̀n ìyípo tí ó dà bí ó ṣe tóbi sí ojú máa ń dín kù ní ìbámu pẹ̀lú bí ìjìnnà ṣe ń pọ̀ sí i. Bí ìjìnnà bá di ìlọ́po méjì, disiki náà yóò dà bí ẹni pé ó fẹ̀ tó ìdajì. Ìyàtọ̀ ìjìnnà Oṣupa kéré gan-an ju èyí lọ, nítorí náà ìyípadà gidi náà kò pọ̀.
Nípa lílo àwọn ìjìnnà tó wọ́pọ̀ tí a mẹ́nuba lókè, pín 363,300 pẹ̀lú 405,500. Ìdáhùn rẹ̀ tó 0.896. Èyí túmọ̀ sí pé Oṣupa ní apogi tó wọ́pọ̀ máa ń dà bí ẹni pé ó kéré ní ìwọ̀n ìyípo ní ìdá 10.4 nínú ọgọ́rùn-ún ju bó ṣe rí ní perigi tó wọ́pọ̀ lọ. Ìfiwéra yìí ń wo ìjìnnà nìkan; kò pọndandan kí àwọn ipò méjèèjì ṣẹlẹ̀ nígbà oṣupa kíkún.
Ìfiwéra láàárín oṣupa kíkún méjì tó ní ọjọ́ pàtó máa ń fúnni ní èsì tó yàtọ̀ díẹ̀. Supermoon ní 24 December 2026 wà ní ìjìnnà 356,927 km, nígbà tí micromoon ní 18 July 2027 wà ní ìjìnnà 406,220 km. Pípa 356,927 pẹ̀lú 406,220 fúnni ní nǹkan bí 0.879: disiki micromoon náà fẹ̀ tó ìdá 12.1 nínú ọgọ́rùn-ún dínkù ju disiki supermoon yẹn lọ.
Ọ̀nà tí a gbà sọ ọ́ ṣe pàtàkì. Bí o bá yí ìfiwéra náà padà, supermoon fẹ̀ tó ìdá 13.8 nínú ọgọ́rùn-ún ju micromoon lọ, nítorí pé disiki tó kéré ni ìwọ̀n ìpìlẹ̀ báyìí. Àwọn ọ̀rọ̀ méjèèjì ń ṣàpèjúwe àwọn oṣupa méjì kan náà.
Fún àlàyé tó gbòòrò sí i nípa àwọn oṣupa kíkún tó sún mọ́ Ilẹ̀ Ayé, wo ohun tí supermoon túmọ̀ sí. Ojú òpó yìí ka àwọn wọ̀nyí sí oṣupa kíkún tó sún mọ́ Ilẹ̀ Ayé ju 360,000 km lọ, ní lílo ìtọ́kasí geocentric kan náà tí ó fi ń ṣètò ààlà micromoon.
Ṣe Ìfiwéra Ojú Tàbí Fọ́tò Tó Dọ́gba
Micromoon ṣì máa ń dà bí oṣupa kíkún lásán. Ọ̀pọ̀ ènìyàn kò rántí ìwọ̀n ìyípo Oṣupa dáadáa láti ọ̀sẹ̀ tàbí oṣù mélòó kan sẹ́yìn, nítorí náà wíwo òkè àti pinnu pé ó dà bí ẹni pé ó kéré kì í ṣe ọ̀nà ìdánwò tó ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé. Ìrònú ìríran Oṣupa tún mú ọ̀ràn náà nira sí i: Oṣupa tó sún mọ́ ojú ọ̀run lè dà bí ẹni pé ó tóbi lọ́nà àrà ọ̀tọ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìrísí yẹn kì í ṣe nítorí pé ó sún mọ́ Ilẹ̀ Ayé.
Fọ́tò ń pèsè ọ̀nà ìfiwéra tó rọrùn sí i. Lo kámẹ́rà, lẹ́ǹsì, gígùn ojú lẹ́ǹsì, àti ìwọ̀n àwòrán kan náà fún àwọn oṣupa kíkún méjèèjì. Má ṣe tún ìwọ̀n ọ̀kan nínú àwọn àwòrán náà ṣe lọ́tọ̀, kí o sì fi àwọn fáìlì ìpilẹ̀ wé ara wọn dípò àwọn àwòrán ìbòjú tí a lè ti tún ìwọ̀n wọn ṣe lọ́nà tó yàtọ̀. Ya Oṣupa nígbà tó bá ga lókè ojú ọ̀run bí ó bá ṣeé ṣe, níbi tí ìyípadà ojú-ọ̀run ti kéré sí i.
Ká sọ pé oṣupa kíkún tó sún mọ́ Ilẹ̀ Ayé gba 1,000 píksẹ́lì lórí àwòrán rẹ. Fún àwọn oṣupa méjì tó ní ọjọ́ pàtó tí a mẹ́nuba lókè, oṣupa tó jìnnà sí i yẹ kí ó gba nǹkan bí 879 píksẹ́lì nígbà tí gbogbo ipò mìíràn bá jọra. Ìyàtọ̀ tí a lè wọ̀n ni èyí, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò hàn gbangba nípasẹ̀ ohun tí o fi ń wo àwòrán nínú kámẹ́rà. Ìṣírò yìí jẹ́ ìsúnmọ́ nítorí pé ìjìnnà láàárín olùwò àti Oṣupa kò bá ìjìnnà geocentric mu gan-an, ìṣètò ìwòran náà sì lè yàtọ̀ láti ìgbà kan sí òmíràn.
Lo ìwá pátákó Oṣupa ìlú láti wá àkókò tí Oṣupa yóò yọ àti tóòkùn sí, gíga rẹ̀, azimuth, ìjìnnà, àti àwòrán ojú ọ̀run pẹ̀lú ojú-ọjọ́ agbègbè rẹ. Àwọn àlàyé wọ̀nyí yóò ràn ọ́ lọ́wọ́ láti yan àwọn àkókò ìwòran tí gíga Oṣupa jọra, dípò fífi Oṣupa kan tó kéré sí ojú ọ̀run wé òmíràn tó ga lókè orí.
Bí o bá fẹ́ fi ilé tàbí igi sínú àwòrán, máa fi ipò kámẹ́rà náà dúró ṣinṣin pẹ̀lú. Bí o bá lọ síwájú sí i kúrò ní ohun tó wà níwájú tí o sì lo lẹ́ǹsì gígùn, Oṣupa lè dà bí ẹni pé ó tóbi púpọ̀ sí i ní ìfiwéra pẹ̀lú ohun náà. Ipa fọ́tò yìí lè borí ìyàtọ̀ ìwọ̀n gidi tó wà láàárín micromoon àti supermoon.
Disiki Tó Kéré Kì Í Ṣe Bí Oṣupa Ṣókùnkùn Nínú Ìṣẹ̀lẹ̀ Òkùnkùn Oṣupa
Ìjìnnà kì í ní ipa lórí ìwọ̀n ìyípo nìkan. Ìwọ̀n agbègbè ìríran disiki yípo máa ń yí padà gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n ìyípo rẹ̀ ní agbára ìlọ́po méjì. Fún ìfiwéra ọjọ́ pàtó tó wà lókè, 0.879 ní ìlọ́po ara rẹ̀ jẹ́ nǹkan bí 0.772, nítorí náà micromoon gba agbègbè ìríran tó kéré ní nǹkan bí ìdá 23 nínú ọgọ́rùn-ún ju supermoon lọ.
Nígbà tí ìmọ́lẹ̀ àti ipò ìwòran bá dọ́gba ní gbogbo ọ̀nà mìíràn, disiki oṣupa kíkún tó kéré tún máa ń fi ìmọ́lẹ̀ lápapọ̀ tó kéré sí olùwò. Èyí kò túmọ̀ sí pé gbogbo apá ilẹ̀ Oṣupa máa ń dà bí ẹni pé ó ṣókùnkùn ní ìwọ̀n kan náà. Àwòrán ilẹ̀ kan náà ló wà, ṣùgbọ́n ó kó sínú agbègbè ìríran tó kéré; iye ìmọ́lẹ̀ tí a gbà lápapọ̀ àti ìmọ́lẹ̀ ojú ilẹ̀ jẹ́ ohun méjì tó yàtọ̀. Kùrukùru, àwọsánmà, gíga àti bí a ṣe ṣètò ìfihàn kámẹ́rà lè mú kí ìfiwéra ìmọ́lẹ̀ lásán má ṣe ṣeé gbẹ́kẹ̀ lé.
Ìṣẹ̀lẹ̀ òkùnkùn Oṣupa jẹ́ ohun mìíràn. Ó máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà tí Oṣupa bá gba inú òjìji Ilẹ̀ Ayé kọjá, kì í ṣe nígbà tí Oṣupa bá dé apogi. Micromoon kì í mú kí Oṣupa di pupa láìsí ìdí, kí ó dà bí ẹni pé òjìji kan ti jẹ apá rẹ̀, tàbí kí ó pàdánù ìpele kíkún rẹ̀. Láti ṣàyẹ̀wò àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ òjìji gidi, àkójọ ìṣẹ̀lẹ̀ òkùnkùn Oṣupa pèsè irú ìṣẹ̀lẹ̀ òkùnkùn, àkókò ìbẹ̀rẹ̀ àti ìparí, iye àkókò, àti ibi tí a ti lè rí i láti agbègbè rẹ.
Ìyàtọ̀ yìí wúlò nígbà tí a bá ń túmọ̀ àwọn fọ́tò: disiki kíkún tó kéré ní gbogbo apá rẹ̀ ń tọ́ka sí ìjìnnà tàbí ìwọ̀n àwòrán, nígbà tí òjìji tó ń rìn lórí disiki náà ń tọ́ka sí ìṣẹ̀lẹ̀ òkùnkùn. Micromoon ń ṣàpèjúwe ibi tí Oṣupa wà nínú yíyípo rẹ̀; ìṣẹ̀lẹ̀ òkùnkùn sì ń ṣàpèjúwe ohun tó ń ṣẹlẹ̀ sí ìmọ́lẹ̀ Oòrùn tó ń dé ọ̀dọ̀ rẹ̀.